Öğrenci Merkezli Eğitim
Uygulama Modeli
()

ÖME'de Ölçme Değerlendirme

ÜRÜN SEÇKİ DOSYALARI
(Portfolyolar)

Ürün seçki dosyası Nedir?

Öğrencinin, bir ya da birkaç alandaki çalışmalarını, harcadığı çabayı, geçirdiği evreleri ve başarılarını yansıttığı koleksiyonudur. Bu koleksiyonun içeriğinin belirlenmesinde öğrenci de etkin olmalıdır

Ürün Seçki Dosyası Kullanmamızın Nedenleri

• Eğitimle Ölçme Arasında Kopukluk Olmasını Önler

• Tasarımı Oldukça Kolaydır

• Yeni Öğretme Becerilerinin Gelişmesini Destekler.

• Doğrudan Gözlenebilir.

• Destekler

• Tüm Öğretilenlerin Belgelerini İçerir

• Öğretmen, Öğrenci ve Aile Arasındaki İletişimi Artırır

• Gelişimsel Bir Bakış Açısı Sağlar

• Öğrencinin Çaba Göstermeye Değer Öğrenme Çıktılarını Destekler

• Hedefleri aydınlatır, öğrencinin yeteneklerinin profilini verir.

• Öğrencinin gelişme için gösterdiği çabayı yansıtır.

• Çeşitli beceri alanlarını kapsar

• Öğrencinin kendi öğrenmesinin farkında olmasını sağlar

• Farklı niteliklere sahip öğrencilerden oluşan bir sınıfta, bireyselliğin yitip gitmesini önler.

• Etkin ve bağımsız öğrenciler geliştirir

• Öğrenciler ürün seçki dosyası seçeneklerini belirlemeli ve kanıtlamalı, öğrenme hedeflerini saptamalıdır.

• Öğrenme ve başarı için gerekli güdülenmeyi sağlayabilir.

• Güdülenme sonunda öğrencilere, başarılarını kanıtlama gücü ve yetkisi verir.

• Öğretmen ve öğrenci iletişiminin gelişmesine fırsat verir

• Öğretmene, her öğrencisini tanıma fırsatı verir. Öğrenme hedeflerinin birlikte saptanması, ilişkiyi geliştirir.

ÜRÜN SEÇKİ DOSYALARININ SINIRLILIKLARI

• Ürün seçki dosyasında yer alan işleri kimin yaptığı sorunu
   

• Dürüstlük sorunu: Amerika’da yapılan bir araştırmada, öğrencilerin % 78’i kopya çektiklerini, ve % 93’ ü hiç yakalanmadıklarını söylemişlerdir. Öğretmen için de, acaba öğrencisinin işlerini ne denli dürüstçe sunacak sorusu gündeme getirilebilir. Öğretmenler de test sonuçlarını yanlış kullanabilirler.
   

• Öğrencilerin kayıtlarını saklayacak yer sorunu.
   

• Nesnellik sorunu: Eğer iki farklı uygulamacı test skorlarını değerlendirdikten sonra aynı sonuçlara ulaşıyorlarsa nesnellikten söz edilebilir.
   

• Güvenirlik: Güvenirlik, nesnel puanlama, puanlanan madde sayısı, sonuçların geçerliği, maddeler arasındaki ilişkiler gibi pek çok değişkene bağlı bir kavramdır.
   

• Alınan notlar ürün seçki dosyasını değerlendirene göre değişebilir.

Ürün seçki dosyası dört ana bölümden oluşur.

1. Özgeçmiş: Bu bölüm, önemli projelerin ya da elde edilen ürünlerin gelişimsel tarihini yansıtır. Bu bölümün hazırlanış amacı; okuyucuya, ‘öğrenci başlangıçta neredeydi’ ve ‘bu aşamaya nasıl geldi’ sorularının yanıtlarını vermektir.
    

2. Ürünler dizini: Ürün seçki dosyası da yer alan her türlü çalışmayı kapsar. Buna bir anlamda içindekiler bölümü diyebiliriz.
    

3. Yansıtma: Öğrenci, çalışmalarının eleştirilmesini ya da onların, performansını nasıl geliştirdiğini, neler öğrendiğini, nelerin iyileştirmeye açık alanları olduğunu yansıtmak isteyebilir.
   Örneğin;

   • Bundan ne öğrendim?

   • Neyi iyi yaptım?

   • Niçin bu maddeyi seçtim?

   • Bu maddede neyi geliştirmek istedim

   • Yeterliğim hakkında ne hissediyorum

   • Problemli olduğum alanlar nelerdi?

Giriş-Kayıt formları :

Öğrencinin alması zorunlu maddeler. Temel ögeler her öğrenciden istenecek ve değerlendirme bunun üzerinde yapılandırılacaktır. Seçimlik maddeler, öğrencinin biricikliğini göstermesi için dosyaya alınabilirler. Öğrenci hem çıkardığı ürünlerin en iyilerini, hem de yapmakta zorlandığı ya da daha az başarılı olduklarını, neden böyle olduklarını da açıklayarak dosyasının kapsamı içine alabilir

Ürün seçki dosyaların içeriğinde neler yer alabilir?

• Ev ödevleri

• Öğretmen yapımı küçük sınavlar ve testler

• Çiftli değerlendirme

• Grup çalışmaları (El işleri ve resimler)

• Öğrenme raporları

• Problem çözme raporları

• Öğrenci günlükleri

• Toplumsal projeler

• Yazılı çalışmalar

• Süreci gösteren ham yazılı çalışmalar

• Grafik düzenleyicileri

• Konferans için sorular

• Düşünceleri sorgulama

• Konuşma kasetleri, okuma, şarkı söyleme, soru sorma teknikleri

• Diğer öğrencilerle mülakat

• Gözlem kayıt listeleri

• Bilişsel etkinlikler

• Öz değerlendirmeler

• Ürün seçki dosyasının içeriği hakkında öğretmen ve veliye yazılan

• mektuplar

• Gelecek için belirlenen hedefler

• Serbest derleme ( herhangi bir ölçüt yok)

• Söyleşiler ya da oyunlardaki performansı yansıtan resimler

• Bireysel projeler ya da grup projelerinin resimleri

• Tartışma raporları

• Bilgisayar programları

• Laboratuar deneyleri

• Performans görüntüleri ( Video)

ÜRÜN SEÇKİ DOSYASI DEĞERLENDİRMESİNİN AŞAMALARI 

• Hedefleriniz Belirleyin: Ürün seçki dosyası değerlendirmesinin ilk ve en önemli bölümü, öğretim hedeflerinin neler olacağına karara vermektir.  En iyisi, hedefleri öğretmen ve öğrencilerin birlikte belirlemeleridir.
  
  Öğrencilerinize, neyi öğrenmek istediklerini ya da neyi öğrenmeye gereksinim duyduklarını sorabilirsiniz. Öğrencilerinize hedeflerin listesini verip, bunları önceliklerine göre sıralamalarını isteyip, sonuçları, değerlendirme ölçütlerini belirlemede kullanabilirsiniz.
   

• Ürün seçki dosyası düşüncesini sınıfınıza tanıtın
  Ürün seçki dosyalarında nelerin bulunması gerektiğini söyleyin. (Testlerinden biri ya da birkaçı, küçük sınavlar, projeler gibi )
  Ürün seçki dosyasına fazladan maddeler koyarak, öğrencilerinizin cesaretini kırmayın. Unutmayın, önemli olan nicelik değil niteliktir. Ürün seçki dosyasının can damarı, öğrenme kanıtlarının mantıklı bir biçimde seçilmesidir.
   

• Ürün seçki dosyasının içeriğini açıklayın
  Ürün seçki dosyasının, neyi ne kadar kapsaması gerektiğini açıklayın. Hem zorunlu hem de seçimlik alanları belirtin, seçimlik olanlar kişinin kendini yansıtmasını ve bağımsızlık duygusunu yaşamasını sağlar.
  
  Her aşamanın nasıl değerlendirileceğini açıklayın. Öğrenci, puanlamadan ve değerlendirme ölçeğinden haberdar edilmelidir.
  
  Ürün seçki dosyası girdileri çeşitli biçimlerde olabilir; yazılı, işitsel ve görsel video kayıtları, resimler, çizimler, mülakatlar gibi...
   

• Ürün seçki dosyası sunumu için açık ve ayrıntılı bir rehber verin
  Aşağıdakilerin niçin gerektiğini söyleyin:

  • Açık ve çekici bir sunu

  • Tarihlendirilmiş çalışma taslakları

  • İliştirilmiş görüş bildirme kartları

  • Ürün seçki dosyasının nasıl geliştirileceğini ve ne zamana hazır olması gerektiğini dönem ortası ve yıl sonu tarihleriyle açıklayın
     

• Diğer ilgilileri de konu hakkında bilgilendirin
  Okul yönetimini, yeni değerlendirme yönteminiz hakkında bilgilendirin. Bu konuyu velilerinizle görüşüp, onların yorumlarıyla katkı sağlamalarına olanak tanımanız da, hoş bir girişim olur.

Hazırlama dönemi

Ürün seçki dosyası hazırlama

Yansıtma ve öz değerlendirme alanlarında hazırlıklar yapmak için öğretmen öğrenci görüşmelerine zaman ayırın.

Yansıtma ve öz değerlendirme, insanlara kendiliğinden, doğal yollarla geliveren bir yeti değildir, biraz çaba ve eğitim gerektirir.

Örneğin: Öğrencilerinizi kendilerine şu soruları sormaları için yüreklendirin:

• Bu etkinlikten ne öğrendim?

• Benim en iyi yönüm ne?

• Bunun daha da gelişmesini nasıl sağlarım?

Bu, tüm sınıfın katıldığı bir beyin fırtınası yöntemiyle gerçekleştirilebileceği gibi, birbirilerinin ürün seçki dosyaları için eser seçmede yardımcı olan, yazılı görüşleriyle katkıda bulunan ürün seçki dosyası eşlerinin katılımıyla da olabilir. Bu aynı zamanda bir yaşam becerisidir üzerinde zaman ve emek harcamaya değer.

Rehberlik edici geri bildirimde bulunun. Bir ürün seçki dosyası, belki de dönem sonunda hazır olacaktır, ama arada bazı zaman dilimleri belirleyerek, ürün seçki dosyasına konmuş bazı eserleri, taslakları gözden geçirmek, hem öğrenci hem de öğretmen için yararlı bir deneyim olacak, öğrenci, doğru yolda olup olmadığını bilme şansı bulacaktır.
Ya da bir başka seçeneğiniz daha olabilir, örneğin; yalnız bir ünite için ürün seçki dosyası oluşturulmasını isteyebilirsiniz. Böylece hem öğretmen hem de öğrenci kısa bir dönemde bir ürün seçki dosyası değerlendirmesi deneyimini paylaşmış olurlar.

ÜRÜN SEÇKİ DOSYASININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Bu konuda kullanabileceğiniz pek çok ölçme aracı vardır. Değerlendirme ölçekleri, farklı beceriler için kontrol listeleri gibi. Bunlardan amaçlarınıza en uygun olanları kullanabilir ya da gereksinimlerinize göre uyarlamalar yapabilirsiniz.
Öz değerlendirme ya da çiftli değerlendirme formatif değerlendirme amacıyla kullanılabilir.

Öğretmen- öğrenci görüşmesine zaman ayırın.

Öğretmen etkin bir değerlendirme için, her bir öğrenciyle, gelişme sürecinin tartışıldığı ve gelecek için hedeflerin saptandığı, kısa bireysel toplantılar yapmalıdır.

Sayfa başı

ÖRNEK: DİL BECERİLERİNİN ÜRÜN SEÇKİ DOSYASI YÖNTEMİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ

Aşağıda, sınıfta belli bir etkinlik alanında, performans değerlendirmesinin nasıl geliştirilebileceği gösterilmiştir.

DEĞERLENDİRME ÖLÇEĞİ

Önceden bu ölçütler hakkında bilgi sahibi olan öğrenciler, ödevlerini başarıyla tamamlayabilir, hatta kendi kendilerini değerlendirebilirler.

Sayfa başı

PERFORMANS DEĞERLENDİRMESİ NEDİR?

Performans değerlendirmesi, öğrencilere bilgi, beceri ve zeka alışkanlıklarını uygulayabilecekleri, anlayışlarını gösterebilecekleri durum ve ödevler olarak tanımlanabilir. Bu değerlendirmeler, süreç içine yayılmışlardır, gözlenebilen bir performans veya somut bir ürünle sonuçlanmaktadırlar.

Performans değerlendirmesinde öğrenciler; kendi kendini değerlendirme, sınav saatleriyle sınırlandırılmaksızın daha geniş bir zaman diliminde çalışma ve tekrar yapma, oluşturulan ölçütlere göre yeterlilik derecelerini ortaya koyma olanaklarına sahip olurlar. Öğrenciler işbirliği kurarak çalışmaya teşvik edilirler.

Standartların rolü

Standartlara bağlı eğitim, hızla gelişen bir harekettir, Standartlara bağlı eğitim öğrencilerin ne bilmesi ve yapması gerektiğinin açık olarak tanımlanmasını içerir.
Standartlara dayalı eğitim hareketi ,öğrencilerin belirli bilgi ve becerileri kazanmasının tek yolunun bu düzeye uygun performans düzeyinde öğrenme ortamları yaratma olduğu düşüncesinden ortaya çıkmıştır.

İçerik standartlarına karşı yaşam boyu öğrenme standartları

İçerik standartları belirli bir alana bağlı olan bilgi ve becerileri ifade etmektedir. Örneğin,"sayılardaki temel ilkeleri anlar ve uygular" gibi bir standart, içerik standardıdır çünkü sadece matematik ile ilgilidir.

PERFORMANS NASIL DEĞERLENDİRİLİR?

Performans ödevlerini, tamamlamak için uzun bir süre gereklidir. Araştırma ve teori, en derin öğrenmenin öğrenciler, içeriğin daha derinlemesine anlatım ve araştırma basamaklarına katıldıklarında ortaya çıktığını söylemektedir..
Her basamak yeni görüş ve öğrenmeleri ortaya çıkarmaktadır. Öğrenciler ,böyle ödevlerde iki, üç veya dört hafta süre ile çalışırlar. Sonuç olarak, etkin performans ödevi için ölçütlerden biri, öğrencilerin bu ödevler üzerinde belirli bir süre ile çalışmalarıdır

Performans ödevi nasıl yapılandırılır

Performans ödevleri, öğrencilere düzenli sınıf öğretiminin bir parçası olarak sunulmaktadır. Belirli standartları karşılamak için öğrencilerin yeteneğini değerlendirmede ödevleri kullanmanın anahtarı , seçilen standartları içerecek ödevleri yapılandırmada yatar.

Bunun için:

1. Ödeve dahil edilecek bir içerik standardı tanımlayın

2. Performans ödevinin hangi zihinsel süreci kapsayacağına karar verin.
   Örneğin; sorun çözme, karşılaştırma, hata analizi, araştırma, karar alma gibi...

Aşağıda, tarih dersi için, farklı zihinsel boyutlarda yapılandırılması gereken performans ödevleri örnek olarak verilmiştir.
 

Karşılaştırma

Osmanlı devlet adamlarının, 1. Dünya Savaşı ve Kurtuluş Savaşı’na karşı sergiledikleri tutumları karşılaştırınız.

Hata analizi

Osmanlı Devleti’nin 1. Dünya Savaşı’nın başlangıç aşamasından itibaren aldığı hatalı kararları tanımlayın.

Karar alma:

19. Yüzyıl Osmanlı politikacıları, dış ilişkilerde ne gibi alternatif politikalar uygulayabilirlerdi?

Araştırma

Osmanlı Devleti yöneticileri niçin kapitülasyonları yaygınlaştırma gereğini duymuşlardır?

Problem çözme

19. Yüzyıl sonlarında, Osmanlı Devleti’nin maliye bakanı olsaydınız, ekonomik sorunları çözmek için ne gibi önlemler alırdınız?

Bir performans ödevi geliştirirken alınacak en önemli karar, tanımlanan içeriği en iyi şekilde temsil edecek olan muhakeme sürecini seçmektir.

3. Performans ödevinin bir taslağını çıkarın. Etkili bir performans ödevi yapılandırma, iyi yazılmış bir kompozisyonu oluşturmaya benzer. Yazar, mükemmelliğe ulaşmak için, belli sayıdaki taslaklar arasından ödev tanımını seçmelidir
    

4. Ödevi yapılandırmak için gereken kaynaklara, bilgilere ulaşma ve bunları değerlendirmeyle ilgili standartlarınızı belirleyin. Netleştirmek için ödevi gözden geçirin.
    

5. Ödeve dahil etmek için işbirliği kategorisi ve zeka alışkanlıkları kategorisinden standartlar belirleyin.
    

6. Etkin iletişim kategorisinden standartlar belirleyin ve onları ödevinizde birleştirin. Kesin olarak her performans bir ürün veya iletişim türü olan etkin iletişim kategorisi standartları ile sonuçlanır.

Performans puanlamaya ilişkin kuramlar

Günlük yaşama ait ödevlerde olduğu gibi, performansa ilişkin ödevlerde de tek bir yanıt yoktur. Ödevi tamamlamak için değişik yollar bulunmaktadır.
Bu nedenle öğrencilerin ödevlerinde gösterdikleri performans bir makine ile puanlanamaz ama iyi tanımlanmış bir ölçüt ile bir ya da daha fazla kişi tarafından değerlendirilebilir. Bu yaklaşım, Jimnastik veya sürücü sınavlarındaki değerlendirmeye benzer.
Öncelikle ödevin içereceği standartlar belirlenir
Daha sonra öğretmen, ödeve ilişkin belirlediği standartları öğrencilerle paylaşarak, bunları öğrencilere sunar. Böylece öğrenciler, hangi standartlara göre değerlendirilecekleri ve öğretmen tarafından beklenen performans düzeyi hakkında bilgi sahibi olurlar.
Performans ödevinin tamamlanmasından sonra, öğretmen ödeve uygun geliştirdiği standartlara göre öğrencilere puan vereceği ölçütleri kullanır.

Öğrenci tarafından yerine getirilen performans ödevleri

Öğrenciler de performans ödevi yapılandırmaya teşvik edilebilirler. John Baron’a göre öğrenci tarafından yapılandırılan performans değerlendirmesinin beş temel niteliği olmalıdır. Bunlar:

1. Ödev,hem öğretmenler hem de öğrencileri için anlamlıdır.
    

2. Ödev,öğrenci tarafından belirlenir.
    

3. Ödev,öğrencinin bilgiyi çözümleyip, sonuç çıkarmasını gerektirir.
    

4. Ödev, öğrencilerin sonuçlar konusunda iletişim kurmasını gerektirir.
    

5. Ödevin en az bir bölümünde öğrencilerin beraber çalışmasını gerektirir.
    

Öğretmenler bu konuda öğrencilerine yardımcı olmak için aşağıda verilen yolları izleyebilirler:

1. Öğrencilerin, ünitenin ilgilendikleri bir bölümüyle ilgili bir soru belirlemelerini sağlayın. Öğrenciler kendi performans ödevlerini yapılandırırlarken, kendilerini ilgilendiren bir soru belirleyerek işe başlarlar
    

2. Öğretmenler, soru ya da sorun saptama konusuna yönelik sorularla öğrencilerin sağlıklı seçimler yapmalarına yardımcı olabilirler. Bu sorular , öğrencilere kendi performans ödevlerini yapılandırmada rehberlik edebilirler.
   Bu sorulardan bazıları aşağıda verilmiştir.

1. Muhakeme süreçlerinden bir veya daha fazlasını belirginleştiren ödevin ilk taslağının hazırlanmasında öğrencilere yardımcı olun.
    

2. Öğrencilerin aşağıdaki kategorilerden standartlar belirlemesine yardımcı olun:

   1. Bilgi yapılandırma

   2. Etkin iletişim

   3. Zeka alışkanlıkları

   4. İşbirliği.

   5. Öğrencinin performans ödevi ile birleştireceği diğer yaşam boyu standartları
       

3. Öğrencilerin ödevi tekrar yazmasına yardımcı olun.
    

4. Öğrencilerin ödeve dahil olan standartlar için ölçütler yazmalarına yardımcı olun. Öğretmen öğrencilere, standartlara göre performanslarını değerlendirmede kullanılacak ölçütleri yazmalarında yardımcı olur.

DEĞERLENDİRME İÇİN BİLGİ TOPLAMANIN DİĞER YOLLARI

Performans ödevleri, öğrencilerin içerik standartları ve yaşam boyu standartlarına ulaşmasında onların yetenekleri hakkında bilgi toplamanın tek yolu değildir. Diğer üç yol da faydalı bilgi sağlar, öğrencinin kendi kendini değerlendirmesi, doğal gözlem ve öğretmenin oluşturduğu testler. 

PERFORMANS DEĞERLENDİRME ÖLÇMENİN YEDİ ANA ÖLÇÜTÜYLE EN İYİ BİR BİÇİMDE NASIL ÖRTÜŞEBİLİR?

• Önemli öğrenme çıktılarını ölçün: Performans değerlendirme ödevleri önemi, gerçek dünyadan alınmış, günlük yaşamla bağlantılandırılmış, çevrenin koşulları ve olanakları düşünülerek planlanmış, gerçekçi bir yaklaşımla tasarlanmış olmalıdır
   

• Öğrencinin performansı hakkında eğitim etkinlikleriyle bağlantılı olarak açık bir bilgi sağlayın: Öğretmenler öğrencinin yetenekleri, kullandığı problem çözme stratejileri hakkında bir resim oluşturup onları daha iyi tanıyabilirler. Bu biraz da, öğretmenin öğrenci yeterliklerini tanıma konusundaki bağlıdır. Diğer ilgililerle görüşmeler, gözlemler yapılarak bu beceri geliştirilebilir.

Performans Ödevlerine İlişkin Örnekler

Burada değişik içerik alanları ve sınıf düzeylerini temsil eden performans ödevlerinden örnekler verilmiştir. İki ödev, üçüncüve dördüncü boyutlardaki kompleks muhakeme süreçlerini sınamaya yöneliktir. Bu süreçler aşağıda verilmişlerdir:

• Boyut 1 Muhakeme süreci

  • Karşılaştırma

  • Sınıflandırma

  • Tümevarım

  • Tümdengelim

  • Hata analizi

  • Destek sağlama

  • Soyutlama

  • Bakış açılarının çözümlenmesi (analizi)
     

• Boyut 2 Muhakeme süreci

  • Karar alma
    Tanımsal araştırma
    Tarihsel araştırma
    Yansıtıcı araştırma
    Problem çözme
    Deneysel araştırma
    Buluş

Her ödev için aşağıdaki bilgiler dikkate alınmalıdır:

1. Ödevlerde kullanılabilecek sınıf düzeylerinin sıralaması. Bu bölümde sunulan ödevler belirli bir sınıf düzeyinde kullanıldığında tekrar yazılmak zorundadır.

   • Örneğin, ilkokul düzeyindeki bir ödev birinci sınıf için yapılandırılmak istendiğinde, daha basit bir hale getirilmelidir, ödev altıncı sınıf için düşünüldüğünde, daha çok boyut eklenebilir. Öğretmenler öğrenci için uygun olan dili seçmelidirler.
      

2. Ödevin değerlendirmesi için tasarlanan içerik standardı.

3. Yaşam boyu öğrenme standartları.

   Sonuç olarak, tüm ödevler, 3 ve 4. boyutta belirtilen değişik kompleks muhakeme süreçlerini içermektedir.

ÖRNEKLER

1. Sınıflandırma ödevi- İlköğretim

   İkili gruplar halinde çalışarak, mümkün olduğu kadar çok böcek sıralayın. Böceklerin anahtar özelliklerine göre bir sınıflandırma sistemi oluşturun ve böcekleri uygun kategorilere yerleştirin. Aynı sınıflandırmayı bir kez de aşağıdaki bakış açılarını kullanarak yapmayı deneyin:
   * Yok edici (örnek kategoriler,evlerde bulunan böcekler, genellikle mutfakta bulunan böcekler, karanlık zeminleri tercih eden böcekler)
   * Kurbağa (örnek kategoriler,su üzerinde uçan böcekler,yüzebilen böcekler)
   Böcekleri tam olarak sınıflandırmak için gerekli bilgiye ulaşmak amacıyla birçok kaynağı araştırmak zorunda kalacaksınız. Kullandığınız kaynakları belirtin ve bir paragraf içerisinde hangisini çok hangisini az kullandığınızı anlatın. Bu sınıflandırmaları yaparken, keşfettiğiniz ilginç şeyleri sınıfla paylaşın.
   Aşağıdaki ölçütlere göre değerlendirileceksiniz

   İçerik standardı
   Fen Bilgisi: Böceklerin özelliklerini anlayışınız.

   Yaşam boyu öğrenme standartları
   Karmaşık düşünme:sınıflandırma
   Sınıfların önemli belirleyici özelliklerini tanımlayabilme yeteneğiniz.
   Belirlenmiş öğeler veya maddeleri belli sınıflara yerleştirme yeteneğiniz.
   Etkin iletişim:
   Çeşitli bilgi toplama teknikleri ve bilgi kaynaklarını kullanma yeteneğiniz.
    

2. Sınıflandırma ödevi- Lise, İlköğretim

   Birikmiş atık maddeler dünya çapında bir problemdir. Atık maddeler, toksin, toksin olmayan, kurtulması zor olan, çok kokan, vb olabilir. Dört kişilik bir grup oluşturduğunuzu varsayalım. Bu grup farklı atık maddeleri sınıflandırma ve gerekli yerlerde kullanma konusunda hükümeti zorlayan bir güç olsun.
   Derslerden ve diğer bilgi kaynaklarından elde ettiğimiz bilgiye dayanarak, atık maddeleri sınıflandırmaya çalışın. Daha sonra bir grup atık maddeyi seçin ve bununla ilgili bir plan yapın. Planınız hükümete sunulan bir rapor şeklinde olmalı ve aşağıdaki öğeleri içermelidir.
   
   1- Atık maddeleri sınıflandırma şekliniz ve sınıfları nasıl belirlediğiniz.
   2- Seçtiğiniz atık maddenin çevre üzerindeki etkisi.
   3- Atık madde üzerine yaptığınız plan. Bu plan, kullandığınız bilgi kaynakları ve uygun olan yerlerde grafiklerle tabloları içermelidir.
   4- Planınızın beklenen etkisi.
   Aşağıdakilere göre değerlendirileceksiniz:

   İçerik Standartları Fen Bilgisi
   1-Atık maddelerin çevre üzerindeki etkisini anlayışınız.
   2- Bir araştırma raporu hazırlama beceriniz.
   
   Yaşam boyu öğrenme standartları
   Karmaşık düşünme: Sınıflandırma
   1-Sınıflamalara uygun madde ve öğeleri yerleştirme beceriniz.
   2-Sınıfların önemli tanımlayıcı özelliklerini belirleme
    

3. Tümevarım ödevi- İlköğretim

   Süper marketler her hafta, reklamlara çok fazla para harcar ve tümü de en düşük fiyatla sattığını öne sürerler. Farklı süper marketlerdeki fiyatları inceleyin ve değişik reklamlar bulun. Herhangi bir süper marketin diğerlerinden daha düşük fiyatla satıp satmadığını saptayın ya da, bazı maddeleri ucuz bazılarını ise pahalı satıp satmadıklarını araştırın. Fiyatları, miktar ve ölçüleri de kaydedin.
   Bu belirlemeleri yaptıktan sonra, reklamların nasıl göründüğüne ve gerçekten doğru olarak yansıtılıp yansıtılmadıklarına dikkat edin. Hangi özellikler belirtilmiş? Reklamlarda fiyatlar nasıl yansıtılmaktadır? Her süper market ürününün daha ucuz görünmesi için neler yapmaktadır?
   Bu çözümlemelere dayanarak, süper marketler için reklam üreten insanlar ve insanların bu konuda ne düşünmesi gerektiği konusunda en az iki sonuca varın. Sonuçlarınız şu cümlelerle başlayabilir:
   * Süper marketler için reklam yapan insanlar ,insanların şöyle olduğunu düşünmelidir..........
   * Süper marketler için reklam yapan insanlar şöyle düşünmelidir...........
   Sonuçlarınızı incelediğiniz reklamlardan aldığınız kanıtlarla destekleyin. İncelediğiniz miktar ve fiyatları da buna dahil etmelisiniz.
   Bulgularınızı küçük bir gruba sunacak, bilginizi paylaşacak ve bir televizyon kanalından gelen tüketici uzmanına sunulmak üzere bir rapor hazırlayacaksınız.
   Aşağıdakilere göre değerlendirileceksiniz:
   
   İçerik standartları
   Matematik
   1- Bir ödeve uygun olarak yaptığınız hesaplama becerisi.
   2-Ortaya net hesaplamalar koyma beceriniz.
   3-İşlem sonuçlarını yorumlama becerisi.

   Yaşam boyu öğrenme standartları
   Karmaşık düşünme: Tümevarım
   Bilgi ve gözlemlerden elde edilen sonuçları destekleme ve yorumlama becerisi.
   Etkin iletişim: Değişik yollarla etkin iletişim kurma beceriniz.
    

4. Tümevarım ödevi- İlköğretim

   "Günde bir elma doktoru uzaklaştırır." Egzersiz yapın, yaşam veya nefes için gereklidir."Sağlık ve davranış arasındaki ilişkiyi belirten bu tip ifadeleri sık sık duyarız, fakat birçok insan bunları önemsemez. Yerel sağlık ocağı, bu kuralları genç insanların uygulamasını sağlamak için bizden bir yol bulmamızı istedi. Kuralların nasıl uygulanacağına dair kesin örneklerle ortaya çıkmak zorundayız.
   Verdiğim listeden bir kural veya ilke seçin ve kuralı hayata geçirebilecek örnekler verin. Daha sonra kliniğin genç insanlarla iletişim kurabileceği bir ürün yaratın, bu bağlantı genel sağlık kuralları ile özel davranışlar arasında olmalıdır. Ürününüz bir poster, radyo veya televizyon haberi yada genç insanlara ulaşabileceğinizi düşündüğünüz bir şey olabilir.
   
   Ürün üzerinde çalışmaya başlamadan önce, ölçütünüzü belirtin. İyi bir ürün için sizin ölçütünüzü karşılayan çalışmaları ne şekilde yaptığınızı anlatmak için küçük gruplar halinde bir araya gelin. Fikirlerimizi kliniğe sunacağız.
   Aşağıdakilere göre değerlendirileceksiniz:

   İçerik standardı
   Sağlık Bilgisi: Sağlık ve davranış arasındaki ilişkiyi anlayışınız.

   Yaşam boyu öğrenme standardınız
   Karmaşık düşünme: Genelleme veya kuramları net olarak yorumlayabilme yeteneğiniz.
   Etkin iletişim:Performans standartlarını oluşturma ve bunları karşılamadaki yeteneğiniz.
    

5. Tarihi araştırma ödevi-ilköğretim

   Dinozorların neslinin niçin tükendiğine dair bir çok görüş vardır. Fakat teorilerin birçoğu, dinozorların çevreye uyum sağlamada zorluk çekmesi sebebine dayanmaktadır. Örneğin, bazıları "buz çağı" nın çevreyi değiştirdiğini öne sürmektedir. Bazıları ise bir göktaşının geldiğini ve çevreyi değiştirdiğini söylemektedir. Varolan tartışmaların geçerliliğini belirleyin ve hangisinin mantıklı olduğunu saptayın.
   Sınıftan, ek kaynaklardan ve ders kitaplarından elde ettiğiniz bilgilerle şu soruyu cevaplayabilmek için bağımsız olarak çalışın,
   "Dinozorlara ne oldu?“
   Farklı kaynaklardan aldığınız fikirlerin bir kombinasyonunu yaparak kendi teorinizi oluşturabilirsiniz. Ele aldığınız farklı teorileri tartışın ve bunu anlatın.
   Ayrıca dinozorların değişen çevreye uyum açısından niçin bu kadar zorluk çektiğinden de bahsedin.
   Aşağıdakilere göre değerlendirileceksiniz:
   
   İçerik standardı:
   Fen Bilgisi: Canlıların doğaya uyum süreçlerinin anlaşılması.

   Yaşam boyu öğrenme standartları
   Karmaşık düşünme: Tarihi araştırma
   Henüz geçerli bir açıklama getirilememiş geçmişteki olaylara bir açıklama getirebilme beceriniz.
   Kendi kendine öğrenme:Farklı görüş açıları arama ve harekete geçmeden önce seçenekleri göz önünde bulundurmanız.
    

6.  Buluş Ödevi- İlköğretim

   Hayvanların çevrelerine uyum göstermelerini sağlayan özellikler üzerinde çalışmaktayız. Ödeviniz için bildiğiniz bir hayvanı seçin ve bu hayvanın birkaç özelliğini iyileştirecek bir yol çizin. Hayvanınız böylece çevresine daha iyi uyum sağlayabilir. Yeni ve gelişmiş bu hayvanın resmini çizin ve yaptığınız değişikliklerin çevreye uyum sağlamada nasıl etkili olacağını sunmaya hazır olun.
   Aşağıdakilere göre değerlendirileceksiniz:
   
   İçerik standartları:
   Fen Bilgisi:Uyum kavramını anlayışınız.
   
   Yaşam boyu öğrenme standartları
   Karmaşık düşünme:Buluş
   Önemli standart veya ölçütleri belirleme yeteneğiniz
   Etkin iletişim:Fikirlerinizi net olarak ortaya koymak için gerekli beceri.

Sayfa başı

DERECELEME ÖLÇEKLERİ ( RUBRIC)

Heidi Goodrich dereceleme ölçeklerini şöyle tanımlamaktadır: Herhangi bir çalışmanın puanlanması için geliştirilmiş ölçütleri içeren bir araçtır. İyi bir ölçek ulaşılması beklenen niteliklerin kabul edilebilirle yetersiz nitelemeleri arasındaki derecelerini belirtir.

Niçin dereceleme ölçekleri kullanıyoruz?

• Hem öğretmen hem de öğrenci için net bir kalite tanımı verir
   

• Öğrenciler dereceleme ölçeği kullanarak düzenli bir biçimde kendi çalışmalarını değerlendirmeye başladıklarında ürettikleri ürünlerin sorumluluğunu daha yoğun olarak duyarlar.
   

• Dereceleme ölçekleri öğretmenlerin puanlama için harcadıkları zamanın azalmasına katkıda bulunurlar. Öğretmenlerin öğrencilere aldıkları puanın altında yatan faktörleri açıklamaları, neleri geliştirmeleri gerektiği hakkında geribildirimde bulunmalarını kolaylaştırır.
   

• Çocuklarının çalışmalarına yardımcı olmak isteyen velilerin işlerini kolaylaştırır, çünkü onlar ölçeklerde belirtilen ölçütler yoluyla başarılı olmak için çocuklarının neleri yapmaya gereksinim duydukları hakkında da bilgilendirilmiş olurlar.
   

• Öğrencilerin çalışmalarına ışık tutmak için “mükemmel”, “ortalama” ve yetersiz çalışmaların nitelikleri ölçeklerde açıkça belirlenmiştir.
   

Dereceleme Ölçeği geliştirme Aşamaları :

Öğretmenin ne öğretmek istediğini ve öğrenci öğrenmeleriyle ilgili beklentilerini netleştirmesini sağlar.
 

• Ölçeğin ne amaçla geliştirileceğinin belirlenmesi: Öğrencilerinizin neyi ne kadar anladıklarını saptamak amacıyla mı, yoksa belli bir program geliştirme amacıyla mı ölçek geliştirilecek sorusu yanıtlanır.
   

• Neyin değerlendirileceği açık bir biçimde saptanması. Bunun iki önemli nedeni vardır; öğrenci için değerlendirme ölçütlerini, öğretmen için ise öğretim hedeflerinin netleştirilmesi.
   

• Hangi ölçeğin kullanılacağına karar verilmesi. Bütünsel mi, analitik mi, konu bazlı mı? Bu karar verilirken zamanlama ve kaynaklar konusunda gerçekçi olunmalıdır.
   

• Kullanılacak ölçeğin taslağının hazırlanması.
   

• Taslak üzerinde gerekli düzeltmelerin yapılması
   

• Ölçeğin yapısından kaynaklanan güçlüklerin, açık olmayan noktaların gözden geçirilmesi
   

• Ölçeğin öğrenci performansını değerlendirmek için kullanılması
   

• Sonuçların değerlendirilerek sonraki kullanımlar için gereken iyileştirmelerin yapılması.

DEĞERLENDİRME ÖLÇEKLERİ KILAVUZU

Derecelendirme Ölçekleri

Dereceleme ölçeği, sınıflandırılan kategorilerdeki gözlemleri kaydetmek için kullanılır. Üç tür dereceleme ölçeği vardır:

1. Sayısal

2. Sınıflama

3. Betimsel

Sayfa başı

ÖLÇEK REHBERİ

• Öğrencilerinizden ölçek hazırlarken, değerlendirme ölçütlerini belirlemelerini isteyerek onları da sürece dahil edin
   

• Öğrenme çıktılarını belirleyin. Öğrencilerinizin neleri başarması gerektiği konusunda açık olunuz, yalnızca birkaç öğrenme çıktısı üzerine odaklanın.
   

• Hazırladığınız ölçeğin kısa ve yalın olmasına özen gösteriniz. Bir ölçeğin içindeki madde sayısı 4- 15 arasında değişebilir ancak, hiçbir zaman 20 maddeyi aşmamalıdır
   

• Maddelerin yazımında, “öğretmen dili” değil, “öğrenci” dili kullanmaya özen gösterilmelidir
   

• Yalnızca ölçülebilen ölçütlerle değerlendirme yapın.
   

• Abartıdan kaçının
   

• Değerlendirme ölçütlerinizi açık bir biçimde belirleyin. Bir ölçekte ”Mükemmel” “İyi”, “Henüz değil”, gibi betimsel değerlendirme sütunu ya da 1-5 arasında puanlama yapılan sayısal bir ölçek içermelidir. Diğer bir sütunda her maddenin kanıtlarını içerir. Ölçek, bir sayfadan uzun olmamalıdır.
   

• Kullandığınız ölçeği yeniden gözden geçirin, acaba gerçekten iyi işledi mi? Proje bittikten sonra ölçeğin ne denli işlediğini ortaya koymanın bir yolu, öğrencilerden hangi becerileri kazandıklarını, hangi konular üzerinde çalıştıklarını, neler öğrenmiş olduklarını ve neleri hala bilmedikleri gibi noktaları listelemelerini istemektir.
  
  Böyle bir çalışma sonunda, hem öğrenciler, hem de öğretmenler ölçeklerinin önemli noktaları yeterince kapsayıp kapsamadığını görebilirler

ÖLÇEK OLUŞTURMA

Ölçek hazırlama konusunda öğrencilerinizden yardım istemeden önce onlara, bir alt sınıfça hazırlanmış çoklu ortam projelerini gösterebilirsiniz. Eğer elinizde öğrencilerin ürettiği çoklu ortam projeleri yoksa, kendiniz birkaç tane üretebilir ya da kitle iletişim servislerinden yararlanabilirsiniz.

Öğrencilerin pek çoğu, daha önce hiç böyle bir çoklu ortam proje raporu hazırlamamış olabilirler. Onlara, yapılan sunumların nelerini beğendiklerini, bunların nasıl daha iyi geliştirilebileceğini sorabilirsiniz. Önce daha yalın, temel niteliklerde olan örneklerle başlayın daha gelişmiş olanlarıyla devam edin. İyi hazırlanmış bir sunum çoğu zaman öyle çekicidir ki, onu bu denli hoş yapan niteliklerin neler olduğu gözden kaçabilir. Bu deneyim öğrencilerin kendi projelerini yapılandırmalarına ve geliştirmelerine yardımcı olur.

Öğrencilerinizden sınıf gözlemlerini not etmelerini isteyin, onların izlenimlerini gözden geçirin, gruplar hâlinde sınıflandırın, yinelenmiş olanları çıkarın ve önceden hazırladığınız ölçekle öğrenci izlenimlerini kaynaştırın.

Öğrencilerinizin, ölçeği gözden geçirerek ortak bir noktada buluşana dek düzeltmelerine fırsat verin. Bu, üzerinde uzlaşıya varılmış bir ölçek, onların projeleri ve sunumları için Önemli bir rehber olacaktır. Eğer öğrencileriniz değişiklikler önerirlerse, bunları tartışın ve yenisini hazırlayın.

Sayfa başı

---------- 0 ---------