EBEVEYNLERİN OKUL ÖNCESİ EĞİTİMDE UYGULANAN  AİLE KATILIM ÇALIŞMALARINDAN BEKLENTİLERİ

Bil. Uzm. Zeliha YAZICI*

Bil. Uzm. Begümhan YÜKSEL**

Dr. Cem GÜZELLER***

ÖZET

Okul öncesi dönemi çocukların gelişimde oldukça önemli bir yere sahiptir. Çocuk ilk eğitimini ebeveynlerinden alır ve onların ilk eğitimcileri anne babalarıdır. Anne babanın öğrettikleri ve yakın çevreden alınan bilgiler, çocuğun yaşamını önemli şekilde etkiler. Çocuk için gerekli olan en etkin eğitim anne, baba ve öğretmenin birlikte çalışmalarıyla gerçekleşir. Bu nedenle okulöncesi eğitim programına aile katılımını sağlamak çocukların gelişimi açısından önemle üzerinde durulan bir konu haline gelmiştir

Bu araştırmada ebeveynlerin okul öncesi eğitim kurumlarında uygulanan aile katılım çalışmaları ile ilgili görüşleri ve yapılan çalışmalara yönelik beklentileri incelenmiştir. Çalışmaya Antalya il merkezinden okul öncesi eğitim kurumuna devam eden 3-6 yaş grubu çocuklarının  anne babaları katılmıştır. Okul öncesi eğitim kurumuna devam eden ve 3-6 yaş grubu çocuğu olan 175 anne baba araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Elde edilen bulgulara göre, anne babaların okul öncesi kurumlarda yapılan aile katılım çalışmalarında yer almak istedikleri ve  en çok bireysel görüşmeleri tercih ettikleri, sınıf içi çalışmalarda yer almak istedikleri, düzenli olarak haberleşme mektupları gönderilmesini istedikleri ve öğretmenlerin ev ortamlarını ziyaret etmelerini istedikleri  görülmüştür.

THE PARENTS  EXPECTATION ON THE PARENT  INVOLMENT OF PRESCHOOL EDUCATION

ABSTRACT

Pre-school period bears great importance in the development of children. A child receives his first education from parents thus parents are the first educators. The information taught by parents and closest environment influence the life of the child significantly. The most efficient education for the child is the one provided by parents and the teacher. For this reason, the participation of the parents in the pre-school education has gradually turned out to be an issue to which significant importance is attached.

    Mesleki             Eğitim Dergisi; 7(13):63-76. Ocak. Yayınlanmıştır.

*Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü,Okul Öncesi Eğitimi Öğrt. A.B.D Öğretim Görevlisi

**Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü, Okul Öncesi Eğitimi Öğrt. A.B.D Öğretim Görevlisi

***Akdeniz Üniversitesi Eğitim Fakültesi İlköğretim Bölümü, Öğretim Görevlisi 

GİRİŞ

İnsan  yaşamının  her döneminde gelişim, olgunlaşma ve deneyimlerle bağlantılı olarak  kazanılan önemli geçişler vardır. Okul  öncesi dönemi diğer gelişim dönemlerinin  temelini oluşturduğu için bu dönemin sağlıklı ve zengin uyarıcılarla desteklenmiş en uygun yaşantılarla geçirilmesi son derece önemlidir.

Erken çocukluk yıllarının önemi bilimsel araştırmalarla kanıtlanmıştır. Özellikle ilk beş yaşta, beyin ve sinir sisteminin hızlı gelişmesine paralel olarak çocuğun öğrenme kapasitesi hızla artmakta ve yeterli zihinsel gelişme için çevreden gelen uyaranlar önem kazanmaktadır. Aynı zamanda, gelişimin farklı boyutları birbirini pekiştirip, desteklemektedir (Büyükkaragöz, 1994:232; Aksoy Tokgöz, 2002:170; Güneysu ve diğ., 2005:50).

Okul öncesi dönemde kurumsal eğitim kadar gerekli ve önemli olan eğitim, ailelerin eğitimidir. Bu nedenle, üzerinde durulması gereken en önemli noktalardan biri okul ve ailenin işbirliği içinde çocuğun eğitiminde yararlı olabilmelerini sağlamaktır. Okul  öncesi eğitim kurumları çocuğun eğitimiyle birlikte  ailelerin  eğitimini de kapsamalıdır.

Okul öncesi dönemdeki aile katılım çalışmalarında, çocukların ilk eğitimcilerinin anne, babaları olduğu görüşünden hareketle aileleri destekleyici, onları çocuk gelişimi ve eğitimi hakkında bilgilendirici, eğitici ve aynı zamanda çocuklarının eğitimine katılmalarını sağlayıcı şekilde sistematik ve kurumsal eğitimle  evdeki eğitimi paralelleştiren bir yaklaşım sergilenmektedir (Tezel Şahin ve Ünver, 2005:23). Okul öncesi dönemde, ailelerle işbirliği yapmak ve onları eğitime dahil etmek, erken çocukluk dönemi eğitimcilerinin sorumluluklarının ayrılmaz bir parçasını oluşturmaktadır. Yapılan araştırmalar okul öncesi eğitimin ailelerin ve çocukların eğitiminin birlikte alındığı durumlarda daha kalıcı nitelikte olduğunu göstermektedir (Maden, 1993: 173; Pehlivan, 2000, 110; Rosenblatt ve Peled, 2002:367). Çocukların sosyal, duygusal ve akademik açıdan gelişmesi ve başarılı olması açısından okul-aile işbirliği son derecede önemli görülmektedir.

Aileyi ve çocuğun yakın sosyal çevresini birlikte ele alan kapsamlı çalışmaların, sadece anne baba eğitiminden ya da çocuğun ev ortamından soyutlanması yoluyla yapılan öğretmen merkezli  kurumsal eğitim çalışmalarından daha başarılı olduğu görülmektedir (Maden, 1993:172). Aile ve çocuğa yönelik yapılan bilinçli uygulamalar, eğitimde istenilen amaçlara ulaşmada bir kat daha önem kazanmaktadır. Aile katılımının okul öncesi dönemde uygulandığında eğitimin daha kalıcı etkileri olacaktır.

Okul öncesi eğitim kurumlarında yapılan aile katılımı çalışmaları; konferanslar, toplantı düzenleme, bireysel görüşme yapma, ebeveynlerin sınıf içi ve sınıf dışı etkinliklerine katılımının sağlanması, telefon görüşmeleri, ev ziyaretleri, haber mektupları düzenleme, bülten tahtası veya panoları hazırlama, kitapçıklar hazırlama, dilek kutsu düzenleme, toplu dosya hazırlama, teyp kayıtları tutma ve ebeveyn kütüphanesi düzenleme gibi çalışmalardan oluşmaktadır (Logsdon, 1998: 3; Ömeroğlu ve diğ., 2003a: 441; Ömeroğlu ve diğ., 2003b:130).

Bu araştırmada ebeveynlerin okul öncesi eğitim kurumlarında uygulanan aile katılım çalışmaları ile ilgili görüşleri ve yapılan çalışmalara yönelik beklentileri incelenmiştir.

YÖNTEM

Evren ve Örneklem

Bu çalışma, betimsel bir çalışmadır. Araştırmanın çalışma evrenini, Antalya ilindeki özel ve resmi okulöncesi eğitim kurumlarına devam eden 3-6 yaş grubu çocukların ebeveynleri oluşturmaktadır.

Araştırmanın örneklemine, Antalya il merkezinde bulunan 10 SHÇEK’ e 10 Milli Eğitim Bakanlığına bağlı (iki Bağımsız Anaokulu, sekiz anasınıfı) okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 3-6 yaş grubu çocukların aileleri katılmıştır. Araştırmada kullanılan anket, 500 anne baba çiftine gönderilmiş ancak, ebeveynlerden  araştırmaya katılmayı kabul  eden 125 anne, 50 baba olmak üzere toplam 175 ebeveyn araştırmanın örneklemini oluşturmaktadır.

Veri Toplama Aracı

Araştırma verileri araştırmacılar tarafından geliştirilmiştir anketle toplanmıştır.. Geliştirilen anketin amaca uygunluğu için uzman görüşüne başvurulmuştur. Uzmanların önerilerine göre anket maddelerinde düzenlemeler  yapılmıştır. Uzman görüşlerine göre düzenlenen anket 2004-2005 eğitim öğretim yılı başında bir tane SHÇEK ve bir tane de MEB.’na bağlı okul öncesi kurumundaki 3-6 yaş çocuklarına sahip  50 ebeveyne uygulanarak ön denemesi yapılmıştır. Ön denemede anketler araştırmacılar tarafından ebeveynlere bireysel olarak uygulanmış ve soruların anlaşılırlılığı test edilmiştir. 2004-2005 eğitim öğretim yılının ikinci yarısında anketler ön deneme yapılan kurumlardan farklı olarak,  10 SHÇEK’ e ve 10 Milli Eğitim Bakanlığına bağlı okul öncesi eğitim kurumlarına devam eden 3-6 yaş grubu çocukların ebeveynlerine kurum öğretmenleri aracılığıyla gönderilmiştir.

Anket iki bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde aileye yönelik kişisel bilgiler yer almaktadır. İkinci bölümde ise ebeveynlerin çocuklarının devam ettiği okul öncesi eğitim kurumlarında tercih ettikleri aile katılım etkinliklerin, bu etkinliklerin türleri, içerikleri ile ilgili beklentilerine yönelik sorulardan oluşmaktadır.

Verilerin Analizi

Anketle elde edilen verilerin kodlaması yapıldıktan sonra, bilgisayarda SPSS 13.0 paket programında düz ve çapraz tablolar üzerindeki dağılım oranları kullanılarak veriler analiz edilmiştir.

Bulgular ve Tartışma

Toplo 1: Araştırmaya Katılan Ebeveynlerin Demografik Özelliklerine Göre Dağlımı

Araştırmaya katılan ebeveynlerin demografik özelliklerine bakıldığında;  ebeveynlerin %71.0’ni anneler, %29.0’unu babalar oluşturmaktadır. Ebeveynlerin %57.7’si kamu kurumlarında, %42,3’ü özel sektörde çalışmaktadır.

Ebeveynlerin yaşlara göre dağılımlarına bakıldığında, annelerin %1,6’sının 20-24 yaş arası, % 24.8’inin 25-29 yaş arası, %43.2’sinin 30-34 yaş arası, 43.2’sinin 30-34 yaş arası, %24.8’inin 35-39 yaş arası ve  %5.6’sının 40-45 yaş grubunda olduğu; babaların % 4.0’ünün 25-29 yaş arası, %30.0’unun 30-34 yaş arası, %46.0’sının 35-39 yaş arası ve %10.0’unun da 40-45 yaş grubunda olduğu görüşmüştür.

Eğitim durumlarına bakıldığında, ebeveynlerin %3.4’ünün ilköğretim, %28.6’sının lise, %14.9’unun iki yıllık yüksekokul, %49.1’inin lisans ve %4.0’ünün de yüksek lisans ya da doktora mezunu olduğu görülmüştür.

Tablo 2: Ebeveynlerin Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Tercih Ettikleri Aile Katılım Etkinliklerinin Dağılımları

Tablo 2’ de görüldüğü gibi, aile katılım çalışmalarındaki etkinlik türlerine göre Ebeveynlerin % 37.8‘si bireysel görüşmelerin yapılmasını, %16.7’si çocuğun gelişimi ile ilgili haber mektuplarının  gönderilmesini, % 14.4’ünü veli toplantıları yapılmasını, % 13.8’nin konferans ve grup toplantılarının düzenlenmesini, tercih ettikleri belirlenmiştir. Elde edilen verilerden de anlaşıldığı gibi ebeveynlerin çoğunluğunun (% 37.8) aile katılım çalışmalarından  bireysel görüşmeleri tercih ettikleri görülmüştür. Ebeveynlerle, bireysel görüşmeler yoluyla iletişim kurmak erken çocukluk dönemi eğitim programının önemli bir parçasıdır. Ebeveynler  çocukları ile ilgili bir takım beklentilere sahiptirler ve okulun çocukları hakkındaki görüşlerini bilmek isterler. Toplantılarda ya da farklı zamanlarda öğretmene soramadıkları bir çok soruyu bireysel görüşmelerde sorma fırsatı bulmaktadırlar. Bireysel görüşmelerde çocukları ile ilgili bilgi alışverişini rahatlıkla yapabilir,  karşılaştıkları problemleri varsa onları nasıl çözecekleri konusunda öğretmenle bire bir tartışma olanağı bulabilirler. Anne babalar grupla yapılan toplantılarda çocukları ile ilgili problemi rahatça paylaşamayabilir. Bireysel görüşmede karşılıklı etkileşime girildiği için sorunun kaynağına inilebilir ve çözüm yolları üretilebilir (Can Yaşar, 2001:369; Ömeroğlu ve diğ., 2003a: 442; Ömeroğlu, ve Can Yaşar,  2005). Bu nedenlerden dolayı bireysel görüşmeler ebeveynlerin çoğunluğu tarafından tercih edilmiş olabilir.

Tablo 3: Ebeveynlerin Veli Toplantıları ve Bireysel  Görüşmelerin Düzenlenme Sıklığı ve Bu Görüşmelerde Ele Alınmasını İstedikleri Konulara Göre Dağılımı

Tablo 3’ de görüldüğü gibi, Ebeveynler % 61.7’i veli toplantılarının ayda bir,  %24.0’ü üç ayda bir, %7.4’ü dönem başı ve sonu olmak üzere yılda iki defa, % 6.9’u da on beş günde bir düzenlenmesini gerektiğini belirtmişlerdir. Ebeveynlerin bireysel görüşmelerin düzenlenme sıklığına göre tercihlerine baktığımızda ise, ebeveynlerin % 50.3’ünü ayda bir, % 45.6’sının on beş günde bir, %4.1’inin de üç ayda bir bireysel görüşmelerin düzenlenmesini istedikleri görülmektedir.

Ebeveynlerin veli toplantıları ve bireysel görüşme sırasında öğretmenlerden beklentilerine baktığımızda ise,  ebeveynlerin % 42.7’si çocuklarında görülen problemler varsa öğretmenlerin bu problemleri örnekler vererek açıklamasını, %37.3’ü problemi çözmek için ailenin görüşünün alınmasını, %12.4’ü çocuğun problemine yönelik çözüm yollarını öğretmenin sunmasını, % 7.6’sı da öğretmelerin aileyle görüşme sırasında çocuklarının olumlu özelliklerini anlatmaları yönünde olduğu görülmektedir

Tablo 4: Ebeveynlerin Okulöncesi Eğitim Kurumlarında Aile Katılım Çalışmalarından Sınıf İçi ve Sınıf Dışı Etkinlik Tercihlerine ve Beklentilerine Göre Dağılımları.

Tablo 4’de  görüldüğü gibi, ebeveynlerin %77.7’si sınıf içi etkinliklere katılmayı tercih ettikleri görülmektedir. Ebeveynlerin sınıf içi etkinliklere yönelik beklentilerine göre dağılımlarına bakıldığında, ebeveynlerin %40.2 ‘si  sınıf içi etkinliklerden, sınıf içinde hikaye okuma, onlarla birlikte kurabiye, salata vb. yapmak, şarkı söyleme, şiir okumayı isterken, %14.2’si çocuklarla birlikte sınıfın düzenlenmesinde ve bakımında yardımcı olmayı istedikleri saptanmıştır. Ebeveynler, okul öncesi eğitim kurumlarında çocuklarına sağlanan ortamın sağlıklı ve güvenli olması kadar, eğitim kalitesine de önem vermektedir (Metin ve diğ., 1991:97). Ebeveynler, sınıfta neler olduğunu merak etmektedir. Sınıf içi etkinliklere katılarak çocukları gözleme imkanı bulacaklardır. Ebeveynlerin sınıf içi etkinliklerde aktif rol alarak, çocuklarının eğitimini için sınıf ortamından yararlanma fırsatını değerlendirmek istedikleri düşünülebilir. 

Ebeveynlerin sınıf dışı etkinliklere yönelik beklentilerine göre dağılımlarında  ise, %62.4’ ünün  inceleme gezilerini, %37.6’sının ise  çalıştıkları kuruma gezi düzenleme ve kurumun gezilmesine yardımcı olmayı tercih ettikleri görülmüştür. Tezel Şahin ve Turla (2003)’nın okul öncesi eğitim kurumlarında yapılan aile katılım çalışmalarının incelenmesi üzerine yaptıkları çalışma sonuçlarında, sınıf içi ve sınıf dışı etkinliklerde velilerin %73.9 oranında “kendi meslekleri ile ilgili alanlara yönelik” etkinliklere katıldıkları, %73.2 oranında da “gezilere katılarak” aile katılım çalışmalarında rol aldıkları tespit edilmiştir. Bu sonuçlar da araştırma sonuçlarından elde edilen verileri destekler niteliktedir.

Tablo 5: Ebeveynlerin Okulöncesi Eğitim Kurumlarında Aile Katılım Çalışmalarından Kitapçıklar ve  Haberleşme Mektupları  İle İlgili Tercihleri ve Beklentilerine  Göre Dağılımları.

            Tablo 5’ de görüldüğü gibi ebeveynlerin % 97.7’ si eve düzenli olarak kitapçık ve haberleşme mektubu gönderilmesini tercih etmektedir. Eve gönderilen mektupların içerikleri ile ilgili beklentilerine baktığımızda ise, ebeveynlerin %54.7’sinin çocuklarının gelişimi ve eğitimi ile ilgili bilgi edinmek, % 5.3’ ününde çocukların etkinlikler sırasında çekilen fotoğrafları ile ilgili bilgi edinmeyi içeren mektupları tercih ettikleri görülmektedir. Elde dilen verilere göre, ebeveynlerin çoğunluğunun okuldan eve bir haber mektubu gönderilmesini beklemektedir. Haber mektupları, ev ile okul arasında etkili bir iletişim ağı kurarak, öğretmenler ve ebeveynler arasında etkili bilgi alışverişinin yanında, ebeveynlerin okula sık gidemedikleri  durumlarda  çocukların okulda neler yaptıklarıyla ilgili bilgileri edinmesine olanak vermektedir. Bu da ebeveynlerin okulun bir parçası olduklarını hissetmelerini sağlayacaktır (Carter, 2003).  Çocuklarının gelişimleri ve eğitimleri ile ilgili düzenli bilgi almak ebeveynleri rahatlatacak ve çocuklarının eğitiminde değerli olduklarını hissetmelerini sağlayacaktır.

Tablo 6: Ebeveynlerin Okulöncesi Eğitim Kurumlarında Aile Katılım Çalışmalarından Bülten Tahtası İle İlgili Tercihleri ve Beklentilerine Göre Dağılımları.

Tablo 6’ de görüldüğü gibi ebeveynlerin % 78.3’ü okulda  bülten tahtası veya ilan panosunun bulunduğunu belirtmişlerdir. Ebeveynlerin bülten tahtası veya panoda yer almasını istedikleri konularla ilgili beklentilerine baktığımızda ise, % 34.5’i çocukların günlük yaptıkları etkinliklerin yer alması, %2.3’ünün de acil telefon numaralarının yer alması yönünde olduğu görülmektedir. Bülten tahtası, anne babalar için eğitim programlarını, okul ve sınıfla ilgili haberleri,  duyuruları, çocuk gelişimi ve eğitimi ile ilgili bilgileri, çocukların yaptıkları etkinlikleri, güncel bilgileri ailelerle paylaşmak amacıyla hazırlanan bir kaynaktır. Elde edilen sonuçlarda da görüldüğü gibi okullarda bülten tahtası bulunmaktadır ve bu  Beklenen bir sonuçtur. Aileler bülten tahtasında en çok çocuklarının günlük yaptıkları etkinliklerin sergilenmesini görmek istemektedirler. Bu sonucun,  aileler çocuklarının daha çok gün içerisinde neler yaptıklarını merak ettiklerinden dolayı kaynaklandığı düşünülebilir.

Tablo 7:Ebeveynlerin Çocukların Gittiği Kurumdaki Öğretmenlerinin Ev Ziyaretleriyle İlgili  Beklentilerine Göre Dağılımı

Tablo 7’ de görüldüğü gibi, ebeveynlerin %85.7’sinin   ev ziyaretleri yapılmasını istedikleri görülmektedir. Ev ziyaretlerin sıklığında ise ebeveynlerin %44.3’ünün  ayda bir, %42.3’ünün de yılda en az iki defa ev ziyareti yapılmasını istedikleri görülmektedir. Ebeveynlerin ev ziyaretlerinin amacına göre beklentilerine bakıldığında,  ebeveynlerin % 60.1’i çocuğumun gelişimini ve bizimle iletişimini gözlemek olduğu görülmektedir. Çocukların  evlerine yapılan ziyaretler önemli eğitim fırsatları sunmaktadır. Öğretmenin düzenli ev ziyaretleri yapması,  çocukları ve aileleri daha iyi tanımasına fırsat vermektedir. Öğretmen ve aile arasında yakın bağlar kurularak okul ve aile arasındaki iletişimi arttırmaktadır. Aile, ev ziyaretleri sırasında duygu ve düşüncelerini daha rahat ifade edebilmektedir (Carter, 2003; Ömeroğlu, ve Can Yaşar, 2005). Araştırmadan elde edilen sonuçlarda da ebeveynlerin beklentilerinin bu yönde olduğu görülmektedir.

Tablo 8: Ebeveynlerin Çocuğun Devam Ettiği Kurumda Konferans ve Grup Toplantılarına Konusundaki Görüşleri

Tablo 8’ da görüldüğü gibi ebeveynlerin % 70.9’u çocuklarının okullarında yapılan konferans ve grup toplantılarına katıldıklarını belirtmişlerdir. Konferans ve grup toplantılarında beklenen, ailelerin yapılan konferans ve grup toplantılarını katılmasıdır ki elde edilen sonuçlarda bu yöndedir.

Ebeveynlerin konferans ve grup toplantılarında hangi konular üzerinde durulması gerektiği konusunda beklentilerine baktığımızda ise, % 42,3’ü çocuğun gelişimi, iletişim, disiplin vb. konular, %19,3’ü de anne babaların ihtiyaçları ve karsılaştıkları sorunlarıyla ilgili konuların ele alınması yönünde olduğu görülmektedir. 

Konferans ve Grup toplantıları, ebeveynlerin kaygılarını azaltmak, çocuk gelişimi ve eğitimi ile ilgili bilgileri öğrenmelerine yönelik yapılan bir etkinliktir.  Konferansların konusu gereksinimlerine yanıt verecek bir konu olması katılımı artıracaktır. Bu nedenle konu belirlenirken,  ihtiyaç belirleme çalışmalarında çocuğun gelişimi ve eğitimine ilişkin olarak en çok gereksinim duyulan konu seçilmelidir (Ömeroğlu ve diğ., 2003b:130). Ebeveynlerin çoğunluğunun, konferans ve grup toplantıların da konu tercihleriyle ilgili bulgularda  bu doğrultudadır.

Sonuç ve Öneriler

Ebeveynlerin okul öncesi eğitim kurumlarında uygulanan aile katılım çalışmaları ile ilgili görüşleri ve yapılan çalışmalara yönelik beklentileri incelenme üzerine yapılan bu çalışmada, elde edilen bulgulara göre, anne babaların okul öncesi kurumlarda yapılan aile katılım çalışmalarında yer almak istemektedir. Aile katılım çalışmalarından en çok bireysel görüşmeleri tercih ettikleri belirlenmiştir. Ebeveynlerin çoğunluğu düzenli olarak haberleşme mektupları gönderilmesini ve öğretmenlerin ev ortamlarını ziyaret etmelerini istedikleri  görülmüştür. Ayrıca sınıf içi çalışmalarda yer almak istedikleri görülmüştür.

Okul öncesi dönemde,  çocukların gelişimi ve eğitimi  ile ilgili istenilen amaçlara ulaşılmasında ailelerin eğitime dahil edilmesi  son derece önemlidir. Araştırma sonuçlarında da görüldüğü gibi aileler eğitime katılmada isteklidir. Okul  öncesi eğitim kurumlarında “ailelerin eğitime katılımı” için planlı ve programlı çalışmalar yapılması bu tür çalışmaların daha etkili ve kalıcı bir şekilde yürütülmesine yardımcı olacaktır.

Eğitimciler, aile katılım çalışmalarını planlarken ailelerin kültürel farklılıklarını ve ihtiyaçlarını göz önünde bulundurabilir. Planladıkları aile katılım çalışmalarında ailelerin görüşlerine yer verilebilir. 

Eğitimciler, ailenin katılımını engelleyecek gerek mali, gerek yönetimsel faktörler daha önceden belirlenerek onların katılımını sağlayabilecek önlemler alınabilir, aileleri özendirecek çalışmalar yapılabilir.

Kaynakça

Aksoy Tokgöz, İ. 2002. “Erken Çocukluk Döneminde Düşünmeyi Öğretme ve Yaratıcı Düşünce

Eğitimi.” Erken Çocukluk Gelişimi ve Eğitimi Sempozyumu: Geleceğe Bakış. KÖK Yayıncılık,

Ankara. s.170-174.

Büyükkaragöz, S. 1994. “Okul Öncesi Eğitim Programlarında Yeni Yaklaşım: Proje ve Türkiye’deki

Uygulamalar.” 10. YA-PA Okul Öncesi Eğitimi ve Yaygınlaştırılması Semineri. YA-PA Yayınları,

İstanbul. s.221-234.

Can Yaşar, M. 2001. “Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Ailenin Eğitime Katılımı”, Gazi Üniversitesi

Anaokulu/Anasınıfı Öğretmeni El Kitabı 2001-2002 Ders Yılı Rehber Kitaplar Dizisi, YA-PA Yayın

Pazarlama San. ve Tic. A.Ş., İstanbul, ss.366-375.

Carter, S. 2003. A Sourcebook for Effective Family-School-Community Partnerships. Funding for

this document was provided to CADRE, a project of Direction Service, through Cooperative

Agreement United States  Department of Education.

(http://www.vesid.nysed.gov/specialed/publications/persprep/cadre.pdf., erişim. 02.06.2006.)

     Güneysu, S., Çağlayan, E. ve Kaygısız, P. 2005. Beyin Araştırmalarının Eğitime Yansıması. SMG

Yayıncılık, Ankara.

Logsdon, J. 1998.“Parent Involvement. So Much More Than Ever Before “College of Human

Environmental Sciences. v. 7(1): (http://www.uky.edu/HES/rcfc/vol7no1/vol7no1_page3.html.

erişim.  09.06.2006.)

Maden, Duyan.  1993. “Okul Öncesi Eğitimde Yeni Yaklaşımlar.” 9. YA-PA Okul Öncesi Eğitim ve

Yaygınlaştırma Semineri, İstanbul: 172-174.

Ömeroğlu, E.,  Yazıcı, Z. ve Dere, H. 2003a. “Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Ebeveynin Eğitime

Katılımı”, Erken Çocuklukta Gelişim ve Eğitimde Yeni Yaklaşımlar (Yayıma Hazırlayan: Doç. Dr.

Müzeyyen Sevinç), Morpa Kültür Yayınları, İstanbul,  S.440-446.

Ömeroğlu, E., Kandır, A. ve Ersoy,  Ö. 2003b. 36-72 Aylık Çocukların  Eğitimi için  Yıllık Plan

Örnekleri ve Aile Katılım Çalışmaları. Morpa Kültür Yayınları. İstanbul.

Ömeroğlu, E. ve Can Yaşar, M. 2005. “ Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Ailenin Eğitime Katılımı.”

Bilim ve Aklın Aydınlığında Eğitim Dergisi.s:62. (http://yayim.meb.gov.tr/dergiler/sayi62/omeroglu

yasar.htm, erişim  05.09.2005).

Pehlivan, İ. 2000. Okul-Çevre İlişkileri, (Yönetici Adaylarının Eğitimi Ders Notları), Ankara

Üniversitesi Yayınları, Ankara.

Rosenblatt, Z. And Peled, D. 2002. “School Ethical Climate and Parental Involcement”, Journal of

Educational Administration. 40(4):349-367.

Tezel Şahin, F. ve Turla, A.  (2003). Okul Öncesi Eğitim Kurumlarında Yapılan Aile Eğitim

Çalışmalarının İncelenmesi. " OMEP Dünya Konseyi Toplantısı ve Konferansı. Kuşadası. Bildiri

Kitabı 1.s :379-392

Tezel Şahin,  F. ve Ünver, N.,(2005). “Okulöncesi Eğitim Programlarına Aile Katılımı.” Kastamonu

Eğitim Dergisi. 13(1): 1 23-30

 Dökümanları indirdikten sonra virüs taramasından geçirmeyi unutmayınız! İndirmede sorun yaşadığınız linki zed@ilkokuma.com yazışma adresine bildirirseniz seviniriz.