|
ÖĞRENCİ MECLİSİ
1-OKUL MECLİSLERİ PROJESİ
UYGULAMASI
2-KONULAR
3-GENELGE
4-ÖNEMİ
5-YÖNERGE
6- ÖĞRENCİ
MECLİSLERİ İÇTÜZÜĞÜ
7-OKUL
MECLİSLERİ SEÇİMİ ESAS VE USULLERİ
DEMOKRASİ
EĞİTİMİ VE OKUL MECLİSLERİ PROJESİ'NİN MİLLİ EĞİTİM SİSTEMİMİZ
AÇISINDAN ÖNEMİ
Demokrasi, insana değer olarak önem veren ve insan kişiliğinin özgürce
ve eksiksiz biçimde geliştirilmesine imkan sağlayan bir yönetim ve
fazilet rejimidir. Bu nedenle de, ancak eğitim süreci içinde
öğretilebilir. Öğrenilebilmesi için, demokrasinin eğitime ihtiyacı
vardır ve bu anlamda eğitim demokrasinin ön şartıdır.
Eğitimin fonksiyonlarından biri, �çocuğun kişiliğini oluşturma ve
geliştirme�dir. Bu fonksiyonun nihai amacı da, çocuğa, öncelikle
demokrasinin gerektirdiği �etkin, ergin ve özgür yurttaş� kimliği
kazandırmaktır.
Yurttaş, demokratik bir toplumda hakları ve görevleri olan kişidir.
Birinci hakkı, yönetime katılmak; birinci görevi ise, yasalara saygı
duymaktır. Bu saygıdan anlaşılması gereken; yurttaşların kanunlarla
belirlenen çerçeve içerisinde özgürlüğünü, katılımcı girişimlerini
uygulayıp geliştirmesi ve toplumu oluşturan diğer bireylerle
ilişkilerini düzenlemesidir.
Demokrasinin zorunlu şartlarından biri, �yurttaşların, demokrasinin
içeriğini ve değerini anlayabilecek ve bu içerikten yararlanıp
kişiliklerini geliştirebilecek seviyeye gelmelerini sağlamak için
eğitime öncelik vermek� tir. Çünkü bireyler, ancak eğitimle haklarını,
sorumluluklarını ve demokratik hayatın niteliklerini öğrenir ve
kişiliklerini geliştirebilirler.
Demokrasi eğitiminin ön şartlarından bir de hür, çoğulcu ve katılımcı
ortam ve fırsatların varlığıdır. Çünkü demokrasi eğitimi, salt kural ve
kuramların, günlük hayattan ve güncel sorunlardan kopuk teorik bilgiler
olarak öğrencilere anlatılmasıyla verilemez. Bu eğitimin, bilgi
aktarmanın ötesinde, bilgileri özümsenmiş davranışlara dönüştürmeyi
amaçlayan, çoğulcu ve katılımcı bir yaklaşımla yapılması gerekmektedir.
Demokrasinin her düzey ve bağlamda; ailede anne-baba-çocuk arasındaki
ilişkilerde; okulda da, öğrenci-öğretmen-yönetici üçlüsü arasındaki
ilişkilerde somut olarak görülmediği, yaşanmadığı bir ortamda yapılan
demokrasi eğitimi, inandırıcı olamaz ve asıl hedeflenen sonuçlara
ulaşamaz.
Öğrencilerimizin, demokrasinin, salt bir yönetim biçimi olmayıp bunun
ötesinde bir �hayat biçimi ve büyük bir erdem� olduğunu görmeleri,
onlara, ailede ve okulda demokratik bir ortamın havasını soluma imkanı
vermekle sağlanabilir. Çünkü demokrasinin öğretimi; okullarımızda
öğretimi yapılan herhangi bir ders gibi değildir. Demokrasi, ancak
tutum ve davranışlar düzeyinde, günlük hayatta pratiği yapılarak
öğrenilebilen ve benimsenebilen bir değerler manzumesi ve cumhuriyeti
tamamlayan bir yönetim biçimidir. Giderek herkesin memnun kaldığı ortak
payda haline gelmektedir. Ulu Önder Atatürk�ün de ifadesiyle,
�Demokrasi fikri daima yükselen bir denizi andırmaktadır. On dokuzuncu
yüzyıldan itibaren de demokrasi fikri mukavemet edilemez bir kuvvet ve
cereyan hâlini almıştır.�
Demokrasi, devam eden bir süreç olup, geliştirilmesi uzun zaman
almaktadır. Bu nedenle, her birey ve kuşak demokrasiyi geliştirmeye
çalışmalıdır. Bunun sonucunda genç nesillerin elde edeceği bilgi ve
kazanımlar da ülkemizin geleceği açısından çok büyük önem taşımaktadır.
Bilindiği gibi, Türk Millî Eğitiminin temel ilkelerinden biri de
�Demokrasi eğitimi�dir. Bu ilke ile, yurttaşlarımıza �demokrasi
bilinci�nin kazandırılması ve toplumumuzda özgür, demokratik toplum
düzeninin gerçekleştirilmesi ve sürdürülmesi hedeflenmiştir.
Demokrasi eğitimi ve insan hakları ile ilgili konulara, çeşitli
tarihlerde çıkarılan yönetmeliklerde ve öğretim programlarında yer
verilmiştir. Millî Eğitimizin Temel İlkeleri arasında yer alan
�demokrasi eğitimi� çerçevesinde eğitim kurumlarımızda öğrenim gören
gençlerimizin demokratik yurttaşlık ve insan haklarına saygı konusunda
bilgi edinmelerini sağlamak ve edindikleri bilgileri davranışa
dönüştürmelerinde rehberlik etmek Bakanlığımızın en başta gelen
görevleri arasındadır.
Hâlen her tür ve seviyedeki okullarımızda sürdürülen demokrasi
eğitiminin iki bölüm hâlinde gerçekleştirildiğini söyleyebiliriz.
Bunlardan birincisi, demokrasinin teorik olarak öğretimi; ikincisi ise,
demokrasiyi yaşayarak, okul ortamındaki gerçek yaşantılardan
yararlanarak öğretimidir. İkinci yöntem şüphesiz ki demokrasi
bilincini, yalnızca yasalar ve kurallar anlamında değil; bir davranış
modeli olarak da öğrencilere kazandırdığından daha çok eğitsel değere
sahiptir. Öğrenci katılımıyla hem demokrasi eğitiminin, hem de okulun
kalitesi artacaktır.
Demokrasi eğitimi bütün modern demokrasilerde bir takım ortak değerler,
kavramlar ve tutumlardan oluşmaktadır. Bu eğitimin içeriğinin
oluşturduğu değerlerin ve ilişkilerin anlaşılması ve benimsenmesi için;
öğrencilerimizin, velilerimizin ve yöneticilerimizin yaratıcı, üretken
ve etkin katılımcı olmaları gerekir. Hayat boyu öğrenme fikrini esas
alan demokrasi eğitimi, çok yönlü bir yaklaşım olup karşılıklı
etkileşim içerisinde politik, yasal, sosyal ve kültürel alanlarla
bağlantılıdır ve tüm yurttaşların demokratik süreçlere katılımını
sağlayarak toplumda demokrasi kültürünün oluşturulmasına yöneliktir.
Bu eğitim sonucunda öğrencilerimiz, bilgili yurttaş olma bilincinin
yanı sıra aşağıda belirtilen bazı becerileri ve tutumları da
edineceklerdir.
* Bu beceriler;
* Eleştirel düşünme,
* Üretken olma,
* Problem çözme,
* Tanıma ve değerlendirme,
* Bilgi kaynaklarına başvurma ve bilgiyi kullanabilme,
* Ahlâkî sorgulama,
* Katılımcı olma,
* Çok yönlü iletişim kurabilme,
* İş birliği ve takım çalışması yapabilme,
* Tartışma ve uzlaşma kültürünü kazanma,
* Çatışmayı önleme,
* Arabuluculuk ve kolaylaştırıcılık,
* Atılganlık becerileri,
* Demokratik liderliği benimseme,
* Kamuoyu oluşturabilme becerileri,
Sorumlu ve aktif katılım için temel becerilere sahip olma, ortak yaşama
ait temel kavram ve değerlerin anlaşılmasının yanı sıra toplumumuzda
evrensel değer olarak kabul edilen insan sevgisi, saygı, hoşgörü,
bağlılık gibi temel değerlere ait sosyal ve aktif tutumların da
yetiştirilmesine imkan sağlayacaktır.
Bu tutumlar;
* İnsan hak ve özgürlüklerinin bölünmezliği ve bütünlüğünü temel ilke
olarak kabul etme,
* Toplumda yaşayan tüm bireylerin değerleri, onurları, inanç ve
özgürlüklerine saygı duyma fazileti,
* Farklılıkların bulunduğu bir dünyada hukuk kurallarına, adalete,
eşitliğe bağlılık,
* Toplumsal problemler için yapıcı, şiddetten uzak, katılımcı ve barış
içerisinde çözümler üretme,
* Demokratik ilkelerin, kurumların ve işleyişlerinin yararlılığına
inanma,
* Hayattaki çoğulculuk ilkesine bağlı, farklı kültürlere ve onların
insanlığa katkısına saygı gösterme ve tahammül etme,
* Karşılıklı anlayış, iş birliği, eşitlik, adalet ve dayanışma
değerlerini kabul etme,
* Irkçılık, ön yargı ve ayrımcılık konusunda mücadele etme,
* Kişisel sorumluluğun önemine inanma,
* İnsanın sürekli gelişiminin ana ilke olarak kabul etme,
Çağdaş eğitim anlayışına göre, çocuğun en yalın bir bilgiyi kazanması
bile bir �etkinlik� gerçekleştirmesi ile mümkündür. Çocuğun doğal olan
bedensel ve ruhsal gelişmesi, nasıl �etkinlik� ilkesine dayanıyorsa
okuldaki eğitiminde bu ilkeye dayanması kaçınılmazdır.
Demokrasi, özelliği gereği yaşanılarak öğrenilir. Demokratik hayat
tarzının okullarda yaşanılır hâle getirilmesi bir zorunluluktur. Okul,
bir anlamda eğitim yaşantıları merkezidir. Okuldaki öğrenme süreci, çok
boyutlu bir yaşantıya dönüştürülmedikçe gençlere demokrasiyi öğretmekte
istenilen başarı elde edilmeyecektir. Öğrenilen bir şeyin kalıcı
olabilmesi için, daha sağduyulu olarak öğrenilmiş olması gerekmektedir.
Bu da bir iş yapmakla, görev ve sorumluluk üstlenmekle, öğrenme
ortamlarında öğrencinin katkı ve katılımının yoğunluğuyla ilintilidir.
Derslerde izlenen öğrenci merkezli eğitimin yanı sıra ders dışı
etkinlikler de eğitimin sözü edilen amaçlarını karşılar.
İşte bu gerçeklerden yola çıkılarak Türkiye Büyük Millet Meclisi
Başkanlığı ile Bakanlığımız arasında yapılan bir protokolle �DEMOKRASİ
EĞİTİMİ VE OKUL MECLİSLERİ PROJESİ � hazırlanmış; okullarımızda
demokrasi bilincini geliştirici, uygulanabilir etkinlikler plânlanmış
ve bu plânlamada; Okul Öğrenci Meclisi, İl Öğrenci Meclisi, Türkiye
Öğrenci Meclislerinin oluşturulmasının demokrasi eğitiminde önemli bir
adımı olarak ön görülmüştür..
Demokrasi Eğitimi ve Okul Meclisleri Projesinin hayata geçmesiyle
birlikte çocuklarımıza ve demokratik hayatımıza yönelik elde edilecek
temel kazanımları şöyle sıralayabiliriz;
- Bu Proje; demokrasi kültürünün gelişmesinde TBMM, okul, aile
kurumları arasında iş birliği ve ortak çalışma imkanını,
- Sosyal hayatımızdaki karar alma süreçlerine etkin, sorumlu, katılımcı
bireylerin yetiştirilmesini,
- Öğrencilerin proje sayesinde Atatürk�ün Türk gençliğine emanet ettiği
Cumhuriyet ve demokrasinin diğer rejimlerden farkını öğrenme imkanını,
- Demokrasi ilkelerinin hakim olduğu bir atmosfer içinde, öğrencilerin
demokrasiyi bizzat yaşayan, uygulayan bireyler olarak yetişmelerini
sağlayacaktır.
- Öğrencilere proje sayesinde, yaşadıkları toplumda farklı düşünceler
ve buna bağlı olarak �muhalefet� olgusunu kavrama ve kabullenme
alışkanlığı,
- Demokrasi kültürü içinde kendi düşünce ve değerlerini geniş kitlelere
en iyi şekilde ifade etme becerisi kazandırılacaktır.
|