Yayın : Tebliğler Dergisi

Yayım Tarihi ve Sayısı : 03/07/1995-2434

Numarası :  

BİRİNCİ BÖLÜM

Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar 

Amaç

Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, örgün ve yaygın eğitim kurumlarında okutulacak ders kitabı, temel ders kitabı, iş ve işlem yaprakları ile öğretmen kılavuz kitaplarının, Türk Millî Eğitiminin genel amaç ve temel ilkelerine uygun olarak hazırlanması ile ilgili esas ve usulleri düzenlemektir. 

Kapsam

Madde 2- Bu Yönetmelik, Millî Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurum­larında okutulacak ders kitabı, temel ders kitabı, iş ve işlem yaprakları ile öğretmen kılavuz kitaplarının niteliklerinin belirlenmesi, hazırlanması, incelenmesi, yayımlanması ve dağıtılması ile ilgili hususları kapsar. 

Dayanak

Madde 3- Bu Yönetmelik 14/06/1973 tarih ve 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu ile 30/04/1992 tarih ve 3797 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının Teşkilât ve Görevleri Hakkında Kanuna dayanılarak hazırlanmıştır. 

Tanımlar

Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;

"Bakanlık", Millî Eğitim Bakanlığını,

"Başkanlık", Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığını,

"Kurul", Talim ve Terbiye Kurulunu,

"Daire Başkanlığı", Yayımlar Dairesi Başkanlığını,

"Birim", Bakanlık Hizmet Birimlerini,

"Kitap", ders kitabı, temel ders kitabı, iş ve işlem yaprakları ile öğretmen kılavuz kitaplarını,

"Ders kitabı", her tür ve derecedeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında kullanılacak olan, konuları öğretim programları doğrultusunda hazırlanmış, öğrenim amacı ile kullanılan basılı eseri,

"Temel Ders Kitabı", genellikle meslekî ve teknik öğretim okul ve kurumlarında, alanın gerektirdiği bilgilerin tamamını kapsayan ve program değişikliklerinden kısa sürede etkilenmeyen basılı eseri,

"İş ve İşlem Yaprakları", meslekî ve teknik öğretim okullarının atölye ve lâboratuvar derslerinde veya uygulamalarında kullanılmak, meslekî bilgi ve becerileri pekiştirmek amacıyla hazırlanan yayınları,

"Öğretmen Kılavuz Kitabı", ilgili öğretim programlarında yer alan amaç ve açıklamalar doğrultusunda öğrencilere kazandırılacak davranışları gerçekleştirmede öğretmenlere yardımcı olmak için hazırlanan basılı eseri,

"Baskıya Hazır Nüsha", çizgisiz beyaz kâğıdın bir yüzüne daktilo, bilgisayar veya benzeri araçlarla sınıf seviyesine uygun punto ve standartta yazılmış, resim, fotoğraf, tablo, grafik, şema, plân, harita ve benzeri öğretime yardımcı unsurları, metinlerin uygun yerlerine yerleştirilmiş, basılmamış, ciltlenmemiş baskıya hazır eseri,

"Basılmış Kitap", ders kitabı, temel ders kitabı, iş ve işlem yaprakları, öğretmen kılavuz kitabı gibi basılı eserleri

ifade eder.

İKİNCİ BÖLÜM

Kitapların Nitelikleri ve Hazırlanması 

Kitaplarda Aranacak Nitelikler

Madde 5- Kitaplarda aranacak nitelikler şunlardır:

a) (Değişik : 03/09/1996 - 22746 s.R.G.) Kitaplar ders programına uygun olarak hazırlanır. Ders kitabı yazar veya yazarlarının, ders programı ve ders kitabı ile branş ilgisinin veya yakınlığının olması gerekir.

Ders kitaplarında, yazar veya yazarlardan başka grafiker, tasarımcı, resimleyen ile dil ve imlâ kuralları yönünden inceleyen gibi elemanların isimlerine de yer verilir.

Ayrıca ders kitaplarında;

1) Konular, günlük hayatla bağlantılı olarak bilimsel, doğal, sosyal, estetik, ekonomik ve kültürel boyutları içinde ele alınır. Sınıf veya dönem seviyelerine göre öğrencilerin ihtiyaçlarını karşılayacak ve onlara günlük hayatlarında uygulama imkânları sağlayacak konular veya ünetiler halinde işlenir.

2) Her ünite veya konu; problemleri belirtme, araştırma, inceleme ve gözlem yolu ile problemleri sıralama, gerekli deneyleri yapma, bu deneylerden sonuç çıkarma ve bu sonuçları kontrol ederek genelleme yapma şeklinde sıralanan bilimsel düşünme metodunu kuvvetlendirecek şekilde işlenir.

3) Öğrencilerin gelişim basamakları dikkate alınarak seviyelerine uygun dil ve ifade kullarınır.

b) Kitaplarda, konular sistemli bir şekilde işlenir.

Bunun için;

1) Dersin özelliğine göre bölümler veya ünitelerle konular arasında hacim bakımından, programında belirtildiği şekilde uygun bir denge kurulur. Kitapların forma sayısı, dersin özel­liğine, sınıf ve dönem seviyesine göre öğretim programında belirtilir.

2) Konuların hazırlanması ve düzenlenmesinde öğrencilerin ilgi, yetenek ve ihtiyaçları göz önünde bulundurulur.

3) Programda belirlenen eğitim-öğretim ilkelerine uyulur.

4) Kazandırılacak esas davranış, bilgi ve beceriler, mümkün olduğu kadar sınıf veya dö­nem seviyesine göre kavram ve örneklerden hareket edilerek verilir. Temel bilgileri, ka­zandırmak için açıklamalara gerek duyulursa, bu bilgilerin açıklanmasına yetecek kadar ay­rıntılara yer verilir. Gereksiz bilgilerden kaçınılır.

5) Konuların işlenmesinde, aynı sınıf veya dönemde okutulan diğer derslerle olan ilişkisi göz önünde bulundurulur. Önceki sınıf veya dönemlerin konularıyla bilgi, kavram, ilke ve beceri bakımından bağlantı, kurulur. Ayrıca, sonraki sınıf veya dönemlere hazırlayıcı açıklamalara yer verilir.

6) Konularla ilgili hazırlık çalışmalarının, öğrenciyi düşünmeye ve araştırmaya yöneltecek nitelikte olmasına dikkat edilir. Ayrıca, gezi, gözlem, deney, araştırma ve ödevler arasında ilişki ve uygunluk sağlanır.

7) Metinlerde doğru, açık, anlaşılır bir dil ve anlatım kullanılır.

c) Kitaplardaki konular, öğretime yardımcı unsurlarla beslenerek daha anlaşılır hale ge­tirilir.

Bunun için;

1) Kitaplarda; öğrencileri çalışmaya, araştırmaya, gözlem ve deney yapmaya ve düşün­meye özendirici, yönlendirici hazırlık soruları, araştırma konuları, deneyler ve işlemler yer alır. Ayrıca, her bölüm veya ünite sonunda, dersin özelliğine göre değişik ölçme araçlarının kul­lanıldığı değerlendirme sorularına yer verilir.

2) Kitaplarda; konuları açıklayıcı resim, fotoğraf, tablo, grafik, şema, plân, harita ve ben­zeri öğretime yardımcı unsurlar bulunur. Bunlar, metinlerin kolay kavranmasını sağlayacak biçimde, uygun yerlere konur ve gerekli açıklamalar yapılır. Ayrıca, kitaplarda öğrencileri millî, ahlâkî, insanî, manevî ve kültürel değerler bakımından besleyici; demokratik, lâik ve sosyal bir hukuk devleti olan Türkiye Cumhuriyeti'ne karşı görev ve sorumluluklarını yerine getirmede, yol gösterici ve bu değerlerle ilgili ders konularını sevdirici okuma parçalarına yer verilir.

3) Aynen yazılması gereken yabancı kelimelerin yanlarında parantez içinde Türkçe oku­nuşları da gösterilir.

4) Her kitabın, programlarda belirtilen hususlara ilâve olarak başında ve sonunda yer al­ması gerekenler, "Kitapların Hazırlanması ve İncelenmesi ile İlgili Esas ve Usuller" içerisinde belirlenir ve Tebliğler Dergisi'nde yayımlanır.

d) Kitaplar, estetik bakımdan yeterli ve göz sağlığına uygun olur.

Bunun için;

1) Kitaplar, mümkün olduğu kadar kaliteli kâğıda basılır.

2) Resim, fotoğraf, grafik, şema, plân, harita ve benzeri unsurların yerleştirilmesinde, gö­rünümün yanı sıra, eğiticilik ve öğreticilik vasfına da önem verilir. Baskıların açık, net, estetik ve anlaşılır olması sağlanır.

3) Kitaplar kullanılabilir ve korunabilir nitelikte hazırlanır. 

Kitapların Hazırlanması ve Hizmete Sunulması

Madde 6- Kitaplar aşağıdaki usullere göre hazırlanır ve hizmete sunulur.

a) Yarışma (Değişik: 10/04/2003 – 25075 s.RG)

1) Ödüllü veya ödülsüz yarışma açılması hâlinde Başkanlıkça hazırlanan şartname, Kurulca uygun görüldükten sonra Tebliğler Dergisi'nde yayımlanır.

2) Yazarlar veya yayın evleri tarafından şartnameye uygun olarak hazırlanan baskıya hazır nüsha, süresi içerisinde Daire Başkanlığına gönderilir veya elden teslim edilir. Daire Başkanlığı, eserler üzerinde ön incelemeyi yapar, uygun olanlara gizliliği sağlayacak şekilde gerekli işlemleri (kodlama ve benzeri) yapar ve Başkanlığa gönderir.

3) Başkanlık, baskıya hazır nüshaları incelettirir. İnceleme sonunda düzenlenen raporlar ile eserler Kurulca değerlendirilir. İnceleme ve değerlendirme sonucu, Daire Başkanlığına bildirilir.

4) Eserlerin Kurulca değerlendirilmesi tamamlanıncaya kadar kimlik zarfları açılmaz ve kodlamalar gizli tutulur.

“Yarışma ile ilgili şartname, eserin inceleme ve değerlendirilmesi ile ilgili esas ve usuller yönerge ile belirlenir.”

b) Sipariş

1) Sipariş usulü ile yazdırılacak kitapların şartnamesi, ilgili birimce hazırlanıp Başkanlığa sunulur. Kurulca uygun görülen şartname, hazırlayan birime gönderilir.

2) Söz konusu birim, kişi veya komisyona şartname hükümlerine göre kitap yazdırır.

3) İlgili birim, hazırlanan baskıya hazır nüshaları inceler veya incelettirir. İnceleme so­nunda düzenlenen raporlar ile eserler Başkanlığa sunulur. Bunlar Kurulca değerlendirilir. Alınan karar, Daire Başkanlığına ve ilgili birime bildirilir.

c) Satın alma

1) Okutulmasına ihtiyaç duyulması halinde, yurt içinde veya dışında yazılmış ya da ter­cüme edilmiş olan kitapların incelenmesi, ilgili birimce yaptırılır ve raporlarıyla birlikte Başkanlığa sunulur.

2) Kurulca kitabın veya telif hakkının satın alınmasına karar verilmesi halinde, bu durum, gereği için Daire Başkanlığına bildirilir. İlgili Birime de bilgi verilir.

d) Yazdırma

Bakanlık, teşkilâtında görevli elemanlara veya bunlardan kuracağı bir komisyona kitap hazırlatabilir. Bu durumda da sipariş usulündeki yol izlenir.

e) Özel Kesimce Hazırlama

1) Yazar veya yayın evleri tarafından hazırlanan, biri orijinal olmak üzere üç adet baskıya hazır nüsha Başkanlığa gönderilir veya elden teslim edilir.

2) Başkanlık, eserler üzerinde ön inceleme yapılmasını sağlayarak uygun bulunanları in­celettirir. Uygun bulunmayanları ise müracaat sahibine iade eder.

3) Başkanlık, eserin incelenmesini sağlayarak inceleme raporu doğrultusunda gerekli işlemleri yapar ve sonucu yazara veya yayın evine duyurur.

4) (Değişik: 10/04/2003 – 25075 sRG) Mayıs ayının üçüncü haftasının son iş gününe kadar Kurulca kabul edilen ders kitaplarının listesi Tebliğler Dergisi'nde yayımlanmak üzere Daire Başkanlığına gönderilir. Okutulma süresi devam edenler ile Mayıs ayından önce Kurulca kabul edilmiş ders kitaplarına ait liste Mayıs ayının ilk haftasında Daire Başkanlığına gönderilir.

5) Azınlık okulları için kendi dillerinde okutulan veya okutulacak olan kitaplar, yeminli mütercimlere tercüme ettirilerek, tercüme edilmiş bir nüshası ile birlikte teslim edilir.

ÜÇÜNCÜ BÖLÜM

Kitapların Değerlendirilmesi ve İnceleme Ücretinin

Tespitine Ait Esas ve Usuller 

İnceleme Esas ve Usulleri

Madde 7- Kitapların hazırlanması ve incelenmesi ile ilgili esas ve usuller Kurulca belirle­nerek Tebliğler Dergisi'nde yayımlanır. 

Ön İnceleme Komisyonu

Madde 8- Başkanlıkça kurul uzmanı, eğitim uzmanı ve şube müdürü düzeyinde eleman­lardan oluşan üç kişilik ön inceleme komisyonu kurulur. Aynı düzeyde üç de yedek üye tespit edilir. Komisyon, başvuruları "Kitapların Hazırlanması ve İncelenmesi ile İlgili Esas ve Usuller" hükümlerine göre değerlendirir.

Ön inceleme sonucuna göre uygun görülenler incelemeye alınır. Uygun görülmeyenler ise yazarına veya yayın evine iade edilir. 

İnceleme Ücreti

Madde 9- Özel kesimce hazırlanan eserler ücret karşılığında incelenir. Bu ücret; eserin sayfa sayısı üzerinden hesaplanır ve her bir forması için 1000 (bin) gösterge rakamının, ücre­tin yatırıldığı tarihteki Devlet memurları aylık kat sayısı ile çarpılması suretiyle bulunur. Forma sayısı ise sayfa sayısının 16'ya bölünmesiyle tespit edilir.

İncelenmesi istenen eserin, inceleme ücretinin tamamı, Başkanlıkça belirlenen Döner Sermaye İşletmesi hesabına makbuz karşılığında yatırılır.

Eserin incelenmesi için Döner Sermaye İşletmesi hesabına yatırılan ücretin bir kısmı, Başkanlıkça hazırlanan yönergede belirlenen esas ve usuller çerçevesinde, ön inceleme ve inceleme hizmetlerinde görev alanlara ödenir.

(Yürürlükten kaldırılmıştır. 10/04/2003 – 25075 s.RG a, b ve c bentleri) 

Bakanlıkça Sağlanan Eserlerin Değerlendirilmesi

Madde 10- Bakanlık, ihtiyaç duyması halinde, yarışma, sipariş, satın alma ve yazdırma usulleri ile kitap temin edebilir. Bu yollarda sağlanan eserleri incelemek üzere komisyonlar kurulur.

Bu komisyonlar, ilgili birim temsilcisinin başkanlığında özel kesimce hazırlanan eserlerin değerlendirilmesinde görev alan komisyonlar gibi kurulur. 

Özel Kesimce Hazırlanan Eserlerin Değerlendirilmesi

Madde 11- (Değişik: 10/04/2003 – 25075 sRG) Özel kesimce hazırlanan eserler için aşağıdaki şekilde komisyonlar kurulur ve değerlendirme yapılır.

a) Her komisyon, dersin özelliği ve sınıf seviyesi dikkate alınarak yeter sayıda elemandan oluşturulur. Komisyonlar üç kişiden az yedi kişiden fazla olamaz.

b) Komisyonlarda yeter sayıda alan öğretmeni ile eserleri dil ve imlâ kuralları, görsel tasarım, resimleme/grafik bakımından inceleyebilecek elemanlar da bulundurulur. Eserler; gelişim, öğrenme ve öğretme özellikleri ve gerektiğinde ölçme ve değerlendirme bakımından da incelenir. İhtiyaç duyulması durumunda, bu komisyonlara diğer kamu kurum ve kuruluşlarından veya özel kuruluşlardan ya da emekli öğretmenlerden de üye alınabilir.

c) 100 puan üzerinden en az 90 puan alan eserler, ilgili uzman veya şube müdürü tarafından Kurula sunulur. Kurulda, eseri inceleyen komisyon başkanı da bulundurulabilir. 90 puandan daha az puan alan eserler inceleme raporuyla birlikte ilgilisine iade edilir.

Kitapların incelemesinde sorumluluk inceleyen komisyona aittir.

d) Kurula sunulan eserleri, varsa düzeltme listeleriyle birlikte incelenerek değerlendirilir. Ayrıca, gerekli görülmesi durumunda Kurulca ayrı bir komisyona da incelettirilebilir. Bu inceleme ve değerlendirme sonucunda eserin puanlandırılması yeniden yapılabilir.

Değerlendirme sonucuna göre bu eserler Kurulca ya uygun bulunur veya düzeltilmek üzere ilgilisine gönderilir ya da uygun görülmez. Kurulca uygun görülmeyen eserler, yapılan tespitlerle birlikte ilgilisine gönderilir. Kitap, Kurul tarafından düzeltilmek üzere yazar veya yayın evine bir (1) defa gönderilir. 

Kurul Üyelerinin Rehberliği

Madde 12- Komisyonların kurulmasında, çalışmalarında ve ortaya çıkabilecek problem­lerin çözümünde ilgili Kurul üyesinin rehberliğinden yararlanılır. 

Okutulma Süresi

Madde 13- Kitapların okutulma süresi, ilk kabul edildiği öğretim yılından veya dönem­den itibaren 5 (beş) öğretim yılı veya 10 (on) dönemdir. 

Okutulma Süresinin Uzatılması

Madde 14- (Değişik : 04/09/1997 - 23100 s.R.G.)

Okutulma süresi sona eren ders kitaplarının uzatılmaması esastır.

Ancak, alanında ders kitabı bulunmayan veya bir kitap bulunan ders kitaplarının sürelerinin uzatılmasına, yazar veya yayın evlerinin başvurusu ile ilgili birimin teklifi dikkate alınarak Kurulca karar verilir.

Değişik son fıkra: 17/12/1999-23909 s.R.G.) “Süresi uzatılan kitaplara ilişkin karar Daire Başkanlığı'na bildirilir.”

Okutulma Süresi İçerisinde Kitaplarda Değişiklik Yapılması

Madde 15- Programları değiştirilen derslere ait kitapların yeni duruma uyarlanmaları zo­runludur. Bunun için, Bakanlıkça gerekli görülen düzeltme ve değişiklikler;

a) Özel kesimce hazırlanan eserlerde, yazardan veya yayın evinden istenir. Süresi içinde yazar veya yayın evi tarafından düzeltme ve değişiklik yapılmadığı takdirde Bakanlık, kitabın ders kitabı olma kararını iptal eder.

b) Bakanlık baskısı kitaplarda, kurulacak komisyonlar vasıtasıyla yapılır. 

Yazarların veya Yayın Evlerinin Uyması Gereken Hususlar

Madde 16- Yazarlar veya yayın evleri kitap hazırlarken ilgili öğretim programında ve varsa şartnamelerinde belirtilen esaslar ile Bakanlıkça istenilen diğer hususlara aynen uymak zorundadırlar. 

Yayımlanan Kitapların Kontrolü

Madde 17- Başkanlıkça kabul edilen ders kitapları, Daire Başkanlığından fiyat alır. Ancak, yazar veya yayın evi, kitabı bastıramıyacaksa durumu yazılı olarak Daire Başkanlığına bildirir. Bu durumda kitap, ders kitapları listesinde yayımlanmayacağı gibi okutulma süresinde de değişiklik yapılmaz. Yayımlanan kitapların ilk ve müteakip baskılarından, basıldığı tarihten itibaren bir ay içerisinde 5 adedi Başkanlığa, 5 adedi de Daire Başkanlığına gönderilir. Bu süre içerisinde gönderilmeyen eserlere ait Kurul Kararı iptal edilir. Başkanlık, bu kitapları ka­rara bağlanmış olan mühürlü nüshalarıyla, Daire Başkanlığı da fiyatı ile karşılaştırır. Bu karşılaş­tırmalarda asıl nüshalara uymadığı tespit edilen eserlerin kabulüne dair Kurul Kararı, kitabın kabulündeki yöntemle yürürlükten kaldırılır ve Tebliğler Dergisi'nde yayımlanır.

Yeni baskılar, ilgili birim tarafından da incelenir. Varsa belirlenen hatalar Başkanlığa bil­dirilir.

Kitaplarda, Kurul kararı olmadan herhangi bir değişiklik yapılamaz. 

Baskı ve Dağıtım

Madde 18- Bakanlıkça yayımlanacak kitapların baskı adedi, Daire Başkanlığınca ilgili birimle iş birliği yapılarak ihtiyaca göre belirlenir. Baskı, satış ve dağıtım işlemleri de Daire Başkanlığınca yapılır. 

Kayıtların Tutulması ve Bilgilendirme

Madde 19- Daire Başkanlığı, Bakanlık ve özel kesimce hazırlanan kitapların yayım, dağıtım ve satış durumlarını izler. Konu ile ilgili istatistikî verileri Başkanlığa sunar.

Telif Ücreti

Madde 20- Bakanlıkça yayımlanan kitapların yazarlarına Millî Eğitim Bakanlığınca "Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmelik" hükümlerine göre ücret ödenir. 

Fiyatların Belirlenmesi

Madde 21- Fiyatların belirlenmesi amacıyla, Daire Başkanının başkanlığında, Başkanlığın ders kitaplarıyla ilgili Daire Başkanı, Daire Başkanlığından ilgili şube müdürü, ilgili birim yetki­lisi, Devlet Kitapları Mütedavil Sermayesi Müdürü, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nden bir temsilci, Millî Eğitim Basım Evi Müdürü ve Yayıncılar Birliği temsilcisinden bir komisyon oluş­turulur. Komisyon, gerekli gördüğü takdirde, kitap yayınlayan kamu kurumlarının, özel kuru­luşların veya uzmanların görüşlerini de alabilir. Ancak, kesin karar komisyona aittir.

Ders kitaplarının satışlarında uygulanacak birim fiyatları; kullanılan kâğıdın cinsine, ebadına, cildinin karton veya bez oluşuna göre komisyon tarafından belirlenir.

Kitaplara, komisyonca uygun görülen forma birim fiyatlarının üzerinde fiyat verilemez. Komisyonun belirleyeceği fiyatlar Bakanlık Makamı'nca onaylandıktan sonra yürürlüğe girer.

Fiyat almadan satışı yapılan ve belirlenen fiyatın üstünde bir fiyatla satışı yapıldığı Daire Başkanlığınca tespit edilen kitabın kabulüne dair Kurul Kararı iptal edilir ve ders kitapları listesinden çıkarılır.

Ders Kitapları Listesinin Yayımlanması

Madde 22- Değişik : 17/12/1999-23909 sRG) Yazar veya yayın evi yetkilileri;

a) İçinde bulunan yılın mayıs ayından önce Kurulca kabul edilen veya okutulma süresi devam eden ders kitaplarının fiyatlarının belirlenmesi için, mayıs ayının ilk haftasının son iş gününe kadar,

b) Mayıs ayının ilk üç haftasında Kurulca kabul edilen ders kitaplarının fiyatlarının belirlenmesi için, mayıs ayının son iş gününe kadar,

Yayımlar Dairesi Başkanlığı'na başvuruda bulunurlar.

Kabul edilen ders kitaplarının adları, yazarı-yazarları, yayın evi ve fiyatleri ile birlikte her yıl en geç haziran ayının ilk on günü içinde Tebliğler Dergisi'nde yayımlanır. 

Kitapların Seçimi

Madde 23- (Değişik: 12/08/1998 - 23431 s.R.G.) Örgün ve yaygın eğitim kurumlarında okutulacak ders kitaplarının seçiminde aşağıdaki yol izlenir.

a) Kurulca kabul edilen ders kitaplarının yayımlandığı Tebliğler Dergisi'nin her öğretmen tarafından incelenmesi okul yönetimince sağlanır.

b) İlköğretim ve orta öğretim kurumlarında okutulacak ders kitapları, ilgili sınıf ve branş öğretmeni tarafından seçilir.

Sınıf öğretmeni ve branş öğretmeni, seçtikleri kitapların seçme gerekçeleri konusunda zümre öğretmenler kuruluna bilgi verirler. Bu toplantıya okul-aile birliği başkanı ya da uygun göreceği üyelerin katılması sağlanır.

Sınıf ve branş öğretmeni, seçtiği kitap listesini gereği için okul müdürüne sunar.

c) Okul yönetimleri, Talim ve Terbiye Kurulunca kabul edilen ders kitapları çeşitlerinin okul ve sınıf kitaplıklarında bulundurulmasına özen gösterirler.

DÖRDÜNCÜ BÖLÜM

Çeşitli Hükümler 

Hazırlama Esas ve Usullerine Uyma

Madde 24- Sipariş usulü ile yazdırılacak kitapların şartnamesinde belirtilen hususlar yerine getirilmediği takdirde hazırlayanlara ödeme yapılmaz. 

Yazar veya Yayın Evi Değişikliği

Madde 25- Baskıya hazır nüsha Kurul kararına bağlandıktan sonra kitabın üzerinde bulunan yazar veya yazarların isimleri ile yayın evi adı, tarafların karşılıklı rızalarına dair noter sözleşmesi, ihtilaf durumunda ise esasa ilişkin kesinleşmiş mahkeme kararı olmaksızın değiştirilemez. 

Komisyona Alınacak Elemanlar

Madde 26- İlgili birimler tarafından kitap yazdırmak için görevlendirilecek kişiler ile inceleme komisyonlarına alınacak personel, ilgili birimlerce belirlenir. Başkanlığa da bilgi verilir.

Kitaplarla ilgili Olarak Başkanlıkça da Yapılabilecek İşlemler

Madde 27- Bu Yönetmelikte sözü edilen kitapların hazırlanarak ilgililere sunulmasına ilişkin iş ve işlemler, ilgili birimlere bilgi verilmek suretiyle Kurul Kararı ile Başkanlıkça da yapılabilir. 

Öğrencilere Aldırılmayacak Kitaplar

Madde 28- Tebliğler Dergisi'nde yayımlanan ders kitaplarından başka hiçbir eser ders kitabı olarak öğrencilere aldırılamaz.

Ders kitabı bulunmaması halinde, Başkanlıkça tavsiye edilen kitaplardan faydalanılır. 

Diğer Bakanlıkların Meslekî Ders Kitapları

Madde 29- Diğer Bakanlıklara bağlı okulların meslekî ders kitapları, kendi bünyelerinde branş elemanlarından oluşturulacak en az 3 kişilik bir komisyona incelettirilerek tanzim edilen raporla birlikte Başkanlığa gönderilir. 

Uygunluk Kararının İptali

Madde 30- Duyurusu yapılan kitapların bu kararı aşağıdaki durumlarda iptal edilir ve bu kitapların yazar veya yayın evine ait diğer kitapları da iki (2) yıl süre ile incelemeye alınmaz.

a) Ders kitabı olarak kabul edildiğine dair Kurul Kararı olmadığı halde, bu Karar varmış gibi yanlış veya yanıltıcı beyanda bulunduğu tespit edilenler,

b) Bu Yönetmelikte belirtilen hususlara ve Bakanlıkça belirlenen esas ve usullere uymadığı sonradan tespit edilenler. 

Öğretmen Kılavuz Kitapları

Madde 31- Her ders için öğretmen kılavuz kitabı hazırlanması esastır. Öğretmen kılavuz kitapları her ders kitabı için ayrı ayrı hazırlanabileceği gibi her ders için birlikte de hazırlanabilir. Bu uygulamaya hangi derslerden başlanacağı ilgili birimlerce belirlenir. Belirlenen dersler Tebliğler Dergisi'nde yayımlanır.

"Kitapların Hazırlanması ve İncelenmesi ile İlgili Esas ve Usuller" çerçevesinde hazırlanan öğretmen kılavuz kitapları, ilgili birimlerce "Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Araçları İnceleme Yönetmeliği" hükümlerine göre incelenir. İnceleme sonunda eserler, düzenlenen rapor ile birlikte Başkanlığa sunulur.

Ancak; yabancı dil ders kitapları için başvurular, yabancı dil öğretiminin özelliği dikkate alınarak "Öğretmen Kılavuz Kitabı" ve "Öğrenci Alıştırma Kitabı" ile birlikte kabul edilir ve birlikte incelenir.

Kılavuz kitapları öğretmenlere ücretsiz verilir. 

Takma (Müstear) Ad Kullanamama

Madde 32- Ders kitapları yazarları ders kitaplarında takma (müstear) ad kullanamazlar. 

BEŞİNCİ BÖLÜM

Yürürlük-Yürütme- Son Hükümler 

Yürürlükten Kaldırılan Mevzuat

Madde 33- 29/05/1993 tarih ve 21595 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan "Millî Eğitim Bakanlığı Ders Kitapları Yönetmeliği" ve değişiklikleri yürürlükten kaldırılmıştır.

Geçici Madde 1 - Yürürlükten kaldırılmıştır. (17/12/1999-23909 s.R.G.)

Geçici Maddı 2 - (Ek: Mayıs 1998-2488 s.T.D.) 1997-1998 Öğretim yılı sonu itibarıyla okutulma süresi sona erecek ders kitaplarından yazar, yayın evi veya ilgili birimlerin 29 Haziran 1998 tarihine kadar Başkanlığa başvurmaları durumunda, Kurulca uygun bulunanların okutulma süresi bir (1) yıl uzatılabilir.

Geçici Madde 1- (Ek: 10/04/2003 – 25075 s.RG) Yönetmeliğin 6 nci maddesinin değişik (e) bendi gereğince özel kesimce hazırlanan baskıya hazır nüshaların başvurusu 30/06/2004 tarihine kadar durdurulmuştur.

Ancak, bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden önce incelenen, 75 ve daha yukarı puan alan ve ilgilisine gönderilen eserlerin başvurusu bir defaya mahsus olmak üzere 30/06/2003 tarihine kadar kabul edilir.

Başvurusu yapılmış olan eserler, yeni puanlamaya göre değerlendirilir.

Geçici Madde 2- (Ek: 11/06/2003 – 25135 s.RG) 2003-2004 Öğretim Yılına mahsus olmak üzere resmî ilköğretim okullarında öğrenim gören öğrencilere, seçmeli ders kitapları dışında, Bakanlıkça satın alınarak parasız dağıtılacak ders kitapları için bu okullarda seçim yapılmaz.

2003-2004 Öğretim Yılına mahsus olmak üzere ders kitaplarının fiyatları, Haziran ayının son haftasında Tebliğler Dergisinde yayımlanır.

Yürürlük

Madde 34- Maliye Bakanlığı ile Sayıştay'ın görüşleri alınarak hazırlanan bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer. 

Yürütme

Madde 35- Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.

KİTAPLARIN HAZIRLANMASI VE İNCELENMESİ İLE
İLGİLİ ESAS VE USULLER

A. Ders Kitaplarının Hazırlanması

1. Bakanlıkça veya özel kesimce hazırlanacak olan ders kitaplarının yazım aşamasında yazar ile birlikte eseri bilimsel, dil özellikleri, görsel düzen ve pedagojik yönden gözden ge­çirecek elemanlar da bulundurulur.

2. Kitapların; dış ve iç kapakları ile ön ve arka bölümleri ve içeriğine ait diğer sayfalarında aşağıda belirtilen bilgiler bulunur.

a) Ön Kapak

Ön kapak üzerinde aşağıda belirtilen bilgilere yer verilir.

- Kitabın adı.

- Kullanılacağı okul türü, sınıf veya dönemi (Program sayısı).

- Yazarın, hazırlayanın veya çevirenin adı, soyadı,

- Yayın evinin adı, kısaltılmış adı veya amblemi.

- Dersin özelliğine uygun kapak düzeni.

b) Kitabın Sırtı

Dört veya daha fazla formadan meydana gelen kitaplara sırt verilir. Kitabın sırtında aşa­ğıda belirtilen bilgilere yer verilir.

- Kitabın adı (Kitabın ön kapağı üstte veya yatay durumda iken soldan sağa doğru oku­nabilecek şekilde düzenlenir.),

- Sınıf veya dönemi (Program sayısı),

- Varsa yayın evinin adı, kısaltılmış adı veya amblemi,

- Basıldığı yıl.

c) Arka Kapak

Arka kapak üzerinde aşağıda belirtilen bilgilere yer verilir.

- Fiyatı (sağ alt köşede),

- ISBN (sağ alt köşede fiyatın üzerinde yer alacak şekilde),

- Basım evi veya firmanın adı, varsa tescilli markası, adresi,

- Basıldığı yıl,

- Baskı adedi,

- Kitapların standart işaret ve numarası (TS 10220).

d) İç Kapak

İç kapak üzerinde aşağıda belirtilen bilgilere yer verilir.

(1) İç Kapak Ön Yüzü

İç kapağın ön yüzünde aşağıda belirtilen bilgilere yer verilir.

- Kitabın adı,

- Kullanılacağı okul türü, sınıf veya dönemi (Program sayısı),

- Yazarın, hazırlayanın veya çevirenin adı ve soyadı,

- Yayın evinin adı, adresi varsa amblemi,

- Basıldığı yıl ve yeri,

- Kitabın uygun bulunduğuna dair Kurul Karanının tarih ve sayısı,

(2) İç Kapak Arka Yüzü

İç kapağın arka yüzünde aşağıda belirtilen bilgilere yer verilir.

- Genel yayın seri ve dizi numaraları,

- Telif hakkı, baskı kararı veya onayı, baskı sayısı,

- Baskı adedi,

- Yazar dışında katkısı bulunanların adı ve soyadı.

e) İkinci Yaprak ve Devamı

- İkinci yaprak ve devamında aşağıda belirtilen bilgilere yer verilir.

- Kitapların ikinci yaprak ön yüzünde ihtiyaç duyulması halinde öğrenciye hitap eden bir ön söz bulundurulabilir. Arka yüzü boş bırakılabilir. Üçüncü yaprak ve devamında sırasıyla;

1. İlköğretim 1-3 üncü sınıflara ait kitaplarda;

- Yaprağın ön yüzünde Türk Bayrağı ve İstiklâl Marşı (iki kıt'a),

- Öğrenci andı (Yaprağın arka yüzünde)

- Atatürk resmi (Atatürk resminin alt kısmında, "Mustafa Kemal Atatürk" yazısı),

- Ünite, konu, bölüm veya ders numarası,

- İçindekiler (ünite, konu, bölüm veya ders adı ile karşısına sayfa numaraları belirtile­rek),

2. İlköğretim 4-8 inci sınıflar ile Çıraklık ve Orta Öğretim Kurumlarına ait kitaplarda;

- Yaprağın ön yüzünde Türk Bayrağı ve İstiklâl Marşı (on kıt'a),

- Atatürk'ün Gençliğe Hitabesi (Yaprağın arka yüzünde),

- Atatürk resmi (Atatürk resminin alt kısmına, "Mustafa Kemal Atatürk" yazısı),

- Yukarıda belirtildiği şekilde "İçindekiler".

f) Diğer Yapraklar

Diğer yapraklar aşağıda belirtildiği şekilde düzenlenir.

- Sayfaların yazı alanı dışında kalan alt, üst, sağ ve sol yanlarında en çok 20 mm boşluk bı­rakılır.

- Kitaplarda konu ile ilgili resim, fotoğraf, grafik, şema, plân, harita ve benzeri unsurlara, ait olduğu sayfalarda yer verilir. Bunların, konuyu desteklemesine, ilgi ve merak uyandırma­sına, eğiticilik ve öğreticilik özelliğinin olmasına özen gösterilir.

- Baskılarının açık, net, renkli, estetik yönden ve seviyeye uygun, konu ile bağlantılı ve anlaşılır olması gerekir.

- Yukarıda belirtilen niteliklere ek olarak, ders kitaplarının sınıflandırılma ve özellikleri, örnek alma, muayene ile piyasaya arzı hususlarında Türk Standartları Enstitüsü'nün TS 10220 numaralı standardına uyulur.

- Dipnotlar sayfa altlarında verilir.

g) Ders kitaplarının Son Bölümünde Yer Alan Yaprakların Düzeni

Kitapların son bölümünde yer alan yapraklarında;

- Dersin özelliğine göre açıklanması gerekli kelime ve terimleri belirten alfabetik sözlük,

- Kronoloji (Sosyal Bilgiler-Tarih kitaplarında),

- Sınıf veya dönem seviyesine uygun olan ve yararlanılan eserleri gösterir kaynakça,

- Türkiye haritası (Sosyal Bilgiler, Millî Tarih, Coğrafya, T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük, Tarih, Coğrafya kitaplarında)

- Türk Dünyası haritası; Türkçe, Sosyal Bilgiler, Millî Tarih, Millî Coğrafya, T.C. İnkılâp Tarihi ve Atatürkçülük, Türk Dili ve Edebiyatı, Türk Dili, Türk Edebiyatı Tarihi, Türk Lehçeleri, Tarih, Genel Türk Tarihi, Osmanlı Tarihi kitaplarının sonuna Türkiye haritasından sonra gel­mek üzere bulunur.

h) Kitaplarda Metin Kısımlarının Başlıklar Dışında Kalan Harf ve Rakam Büyüklüklerinin Aşağıdaki Ölçülere Uygunluğu;

Metin kısımlarının başlıklar dışında kalan bölümlerinde (resim altı yazıları, dipnotlar vb. hariç) kullanılan yazılarda;

İlköğretim 1 inci sınıflar için yazılan kitaplarda 20-24 punto,

İlköğretim 2 nci sınıflar için yazılan kitaplarda 18 punto,

İlköğretim 3 üncü sınıflar için yazılan kitaplarda 14 punto,

İlköğretim 4 üncü sınıflar için yazılan kitaplarda 12 punto,

İlköğretim 5 inci sınıflar için yazılan kitaplarda 11 punto,

- Daha üst öğrenim kademesi için yazılan kitaplarda 10 punto büyüklüğünde harfler kullanılır.

Yaygın eğitim kurumları için yazılan kitaplarda punto büyüklükleri yukarıdaki ölçüler ile kursiyerlerin eğitim ve yaş durumları dikkate alınarak belirlenir.

Metinlerin aralarında paragraf boşluğu bulunmayan 100 mm lik kısmında;

İlköğretim 1 inci sınıflar için yazılan kitaplarda 10,

İlköğretim 2 nci sınıflar için yazılan kitaplarda 14,

İlköğretim 3 üncü sınıflar için yazılan kitaplarda 18,

İlköğretim 4 üncü ve 5 inci sınıflar için yazılan kitaplarda 20,

-Daha üst öğrenim kademesi için yazılan kitaplarda 22 satır bulunur.

Yaygın eğitim kurumları için yazılan kitaplardaki satır aralıkları yukarıdaki ölçüler ile kur­siyerlerin eğitim ve yaş durumları dikkate alınarak belirlenir.

B) Öğretmen Kılavuz Kitaplarının Hazırlanması

Öğretmen kılavuz kitaplarının hazırlanmasında aşağıdaki esaslara uyulur.

1. İlgili öğretim programlarında yer alan amaç ve açıklamalar doğrultusunda öğrenci­lere kazandırılacak bilgi, beceri ve davranışların kazandırılmasında öğretmene yardımcı olacak ve öğretmeyi kolaylaştıracak unsurları taşır.

2. Konuların işlenişinde, ulaşılması hedeflenen amaçlar belirtilir.

3. Konuların işlenişinde, öğretmeyi ve öğrenmeyi kolaylaştırıcı, ilgi çekici, değişik ör­neklere yer verilir.

4. Bilgi, beceri, tutum, tavır, davranış ve iş alışkanlıklarının öğrencilere kazandırılabil­mesi için kullanılacak yöntem ve teknikler ile araç ve gereçler belirtilir.

5. Gerektiğinde;

a) Konu ile ilgili zaman analizine ve konunun işleniş plânına,

b) Öğretmenin konu ile ilgili yapacağı ön hazırlıklara,

c) Konuya girerken daha önce işlenen konularla ilişkisini sağlayacak ve öğrencinin ko­nuya ilgisini çekecek hatırlatmalara, sorulara ve benzeri unsurlara,

d) Konunun ana hatları ile ilgili, öğrenmeyi dektekleyici temel ve yardımcı bilgilere,

e) Ders kitabında yer alıp açıklama gerektiren şekil, şema, çizelge vb. öğretime yar­dımcı unsurlara.

yer verilir.

6. Sınıftaki öğrencilerin gelişim farklılıkları dikkate alınarak seviye gruplarına göre hangi hususların vurgulanması gerektiği belirtilir.

7. Konular işlenirken yeri geldikçe;

a) Diğer derslerle bağlantı kurularak öğretmen bilgilendirilir.

b) Konunun günlük hayatla ilgisini kurmak için yeteri kadar örneğe yer verilir.

8. Dersin özelliğine göre her konu işlendikten sonra bu konuda amaçlanan davranışla­rın kazandırılıp kazandırılmadığını anlamak için davranışları değerlendiren yeteri kadar örnek so­rulara yer verilir. Öğrencilerin cevaplandıramadığı soruların özelliğine göre ne yapılacağı ko­nusunda öğretmene yol gösterilir ve alternatif çözüm yolları belirtilir.

9. Konuların özelliğine göre; kullanılacak ders araç ve gereçlerinin neler olduğu, bunla­rın nasıl sağlanacağı veya öğretmen ve öğrenciler tarafından nasıl yapılacağı belirtilir.

10. Öğrencileri araştırmaya, bilgi ve teknoloji üretmeye yöneltici ödev ve benzeri ça­lışmalara yer verilir.

11. Dersin özelliğine göre, öğrencilerde, standartlara uygun, ucuz ve kaliteli mal ve hizmet üretme, kullanma ve geliştirme bilinci ve alışkanlıklarını kazandırıcı hususlara yer veri­lir.

12. Konuların sonunda verilen kavramlarla ilgili sözlük bulunur.

13. Konu ile ilgili bilgi için öğretmene tavsiye edilecek kaynaklar belirtilir.

14. Dersin özelliğine göre;

a) Uygulama ve işlem sonucunun işleneceği çizelgeler,

b) Konu ile ilgili destekleyici bilgi ve veri tablolarına,

c) Gerekli olabilecek, şekil, grafik, kroki, şablon, harita, plân, resim, levha, fotoğraf ve benzeri öğretime yardımcı unsurlara,

d) Gerektiğinde bazı ünite konularında kullanılmak üzere video kaseti, ses kaseti, slayt, disket ve benzeri öğretimi destekleyici unsurlara,

yer verilebilir.

15. Dersin özelliğine göre inceleme, gezi, gözlem, deney ve uygulamalarla ilgili olarak;

a) Yapılacak ön hazırlıklar,

b) Alınacak sağlık ve güvenlik tedbirleri,

c) İzlenecek iş ve işlem basamakları,

d) Zaman ve malzeme tasarrufu bakımından uyarılar,

e) Her işlem basamağında öğrencilerle öğretmenin kuracağı iletişim,

f) Sonuca ulaşmak açısından önemli, yönlendirici tedbirler,

g) Hangi hususların özellikle irdeleneceği belirtilir.

16. Dersin özelliğine göre;

a) Uygulama, işlem veya deney sonucunun işleneceği çizelgeler,

b) Konu ile ilgili veri tabloları,

c) Gerekli olabilecek şekil, grafik, kroki, şablon, harita, plân, resim, fotoğraf ve benzeri öğretime yardımcı unsurların nereden ve nasıl temin edileceği açıklanır.

17. Öğretmen kılavuz kitapları; dersin özelliği, kullanım kolaylığı, ebadı, forma sayısı ve benzeri hususlar göz önünde bulundurularak hazırlanır.

C) İnceleme ve Değerlendirme

Kitapların Başkanlığa teslim edilen nüshaları iki kademede incelenir.

1. Ön İnceleme

Ön inceleme komisyonu, baskıya hazır nüshaları, başvuru sırasına göre aşağıdaki husus­lara uygunluğu yönünden değerlendirir.

- Başvurunun Yönetmelik hükümlerine göre yapılıp yapılmadığı,

- İnceleme ücretinin tam olarak yatırılıp yatırılmadığı,

- Belirlenen ebatlara ve bu ebatlardaki forma sayısı standardına uyulup uyulmadığı,

- Punto büyüklüklerinin sınıf seviyesine uygun olup olmadığı,

- Diğer nüshaların orijinal nüshayla aynı olup olmadığı,

- Baskıya hazır nüsha tanımına uygun olup olmadığı,

- Kitabın başında ve sonunda yer alması gerekenlerin bulunup bulunmadığı,

- Kitabın ön ve arka kapakları ile sırtında, iç kapaklarında, ikinci yaprak devamında ve sonunda yer alması gerekenlerin olup olmadığı,

- Yabancı dil ders kitaplarının, öğretmen kılavuz kitabı ve öğrenci alıştırma kitabı ile bir­likte incelemeye verilip verilmediği,

- Yazışma usulü başvurularda gizliliğe uyulup uyulmadığı,

- Başvuru dilekçesinin ekinde bir sayfayı geçmeyecek şekilde yazar veya yazarların fo­toğraflı, kısa öz geçmişinin bulunup bulunmadığı, gibi hususlar, müracaat sırasına göre değer­lendirilir.

2. Esas İnceleme

Ön incelemede uygun bulunan eserler, esas incelemeye alınır. Bu incelemede eserler;

- Konuların işlenişi,

- Dil özellikleri ve imlâ kuralları

- Görsel düzen,

- Hazırlık ve değerlendirme çalışmaları olmak üzere dört ana kritere göre değerlen­dirilir.

Bu kriterlere verilecek puanlar, ilgili dersin özellikleri ve öğrenci seviyeleri dikkate alı­narak belirlenir.

Konuların İşlenişi

Konuların işlenişinde aşağıdaki kriterler göz önünde bulundurulur.

a) Konuların, Türk Millî Eğitiminin genel amaçları ve temel ilkeleri ile kitabın hitap ettiği öğrencinin öğrenim gördüğü kurumun amaçlarına uygun olup olmadığı,

b) Konuların, ilgili öğretim programında öğrencilere kazandırılmak üzere belirlenen bilgi, beceri, tutum, tavır, davranış ve iş alışkanlıklarının tamamını kapsayacak şekilde yapılıp ya­pılmadığı,

c) Atatürk ilke ve inkılâpları ile ilgili olmak üzere programlara ve Kurulca alınan kararlara uygun olup olmadığı,

d) Konuların, ilgili dersin o sınıf veya dönem için belirlenen amaçlarına uygun olarak iş­lenip işlenmediği,

e) Kitaptaki bölümler, üniteler ve konular arasında hacim bakımından uygun bir denge kurulup kurulmadığı,

f) Kişi veya kuruluşları yıpratıcı nitelikte olup olmadığı,

g) Konuların, sosyal, ekonomik ve kültürel bütünlük içerisinde; öğrencinin günlük ya­şantısında yararlanabileceği şekilde işlenip işlenmediği,

h) Konuların işlenişinde; yakından uzağa, basitten karmaşığa, kolaydan zora, somuttan soyuta giden bir yöntem izlenip izlenmediği,

ı) Konuların işlenişinde öğrencilerin daha önce kazandığı bilgi, beceri, tutum, tavır ve davranışların dikkate alınıp alınmadığı işlenen konuların aynı sınıf veya dönemde okutulan diğer derslerle ilişkisinin göz önünde bulundurulup bulundurulmadığı,

j) Konuların, öğrenci seviyesine uygun olarak işlenip işlenmediği,

k) Gereksiz bilgi ve fazla ayrıntıya yer verilip verilmediği,

l) Konuların; öğrenciyi daha çok öğrenmeye, araştırmaya, incelemeye, başka kaynaklara başvurmaya teşvik edecek şekilde işlenip işlenmediği,

m) Konuların; öğrencileri muhakeme etmeye, bağımsız ve yaratıcı düşünmeye, kıyasla­maya, edinilen bilgilerden hareketle sonuçlar çıkarmaya yöneltecek şekilde işlenip işlenme­diği,

n) Öğrencilerin kitaptan verimli şekilde yararlanmalarını sağlayacak unsurlara yer verilip verilmediği.

Dil Özellikleri ve İmlâ Kuralları

a) Metinlerde kullanılan dil ve anlatım, öğrencilerin gelişim basamakları ve kavrama dü­zeylerine uygun olur. Bunun için;

- İlköğretim için hazırlanan kitaplarda dolaylı anlatımdan kaçınılıp kaçınılmadığı,

- Cümle uzunluklarının, belirlenen stadarda uygun olup olmadığı, (En uzun cümledeki kelime sayısı ilköğretimin; birinci sınıfında 6'yı ikinci sınıfında 8'i üçüncü sınıfında 10'u dör­düncü sınıfında 12'yi beşinci sınıfında 14'ü geçemez),

- Anlatımın sade olup olmadığı (Gereksiz kelimeler kullanılmadan yalın anlatım, yanlış anlaşılmaya meydan vermeyecek açıklıkta olur),

- "Türkçenin, özellikleri bozulmadan ve aşırılığa kaçılmadan doğru olarak kullanılıp kul­lanılmadığı,

- Türkçe imlâ kurallarına uyulup uyulmadığı,

- Kelimelerin, nüanslara dikkat edilerek titizlikle seçilip seçilmediği,

- Metinlerde akıcılık, mantık dokusu ve fikir bütünlüğü sağlanıp sağlanmadığı,

- Kullanılan kelimelerin ve cümle yapılarının öğrenci seviyesine uygun olup olmadığı, (Özellikle ilköğretimin ilk sınıflarında soyut kavramlardan kaçınılır),

b) Aynen yazılması gereken yabancı kelimelerin ve özel isimlerin orijinal şekliyle yazılıp yazılmadığı, bunların Türkçe okunuşlarının parantez içerisinde gösterilip gösterilmediği, (Bilgisayar ders kitapları hariç),

Görsel Düzen

Görsel düzen yönünden aşağıdaki kriterler göz önünde bulundurulur.

a) Konuların öğrenciler tarafından daha iyi öğrenilebilmesi için açıklayıcı, tamamlayıcı ve eğitici nitelikteki öğretime yardımcı unsurlara (Harita, kroki, fotoğraf, şema, grafik, resim vb.) yeterince yer verilip verilmediği,

b) Bayrağın, "Türk Bayrağı Kanunu" ve Türk Bayrağı Tüzüğü"ne uygun olarak verilip verilmediği,

c) Öğretime yardımcı unsurların, öğrencilerin gelişim basamaklarına ve konulara uygun olup olmadığı,

ç) Öğretime yardımcı unsurların, estetik yönden uygun, net ve temiz baskılı olup olma­dığı, istatistiki verilerin en son bilgileri yansıtıp yansıtmadığı,

d) Öğretime yardımcı unsurların, kitaba ilgi çekicilik katıp katmadığı, (Renklerde ger­çekçilik, estetik sayfa düzenleme, iyi algılama için büyüklük, ilişkisiz ayrıntılardan kaçınma),

e) Haritaların incelenmesinde "Atlas, Harita, Yer Küre ve Benzeri Eğitim Araçlarının İncelenmesine Ait Esaslara uyulup uyulmadığı.

Hazırlık ve Değerlendirme Çalışmaları

a) Ünite veya konu başlarında yer alan hazırlık çalışmalarında aşağıdaki kriterler göz önünde bulundurulur.

- Öğrencilerin yakın çevresi, ihtiyaçları ve günlük yaşantısı ile ilgili olup olmadığı,

- Öğrencide ünite veya konuyu öğrenmek için ilgi ve istek uyandırıp uyandırmadığı,

- Öğrencinin bilgi ve beceri birikimine uygun olup olmadığı,

- Öğrencileri seviyelerine uygun araştırma, inceleme, deney ve gözlem yapmaya teşvik edip etmediği,

b) Ünite veya konu sonlarındaki değerlendirme çalışmalarında;

- Alıştırma, test, araştırma-inceleme, muhakeme etme, deney ve gözlem yapma husus­larına yer verilip verilmediği,

- İlgili bölüm ve ünite ile ilgili soruların, öğrencilere kazandırılması amaçlanan bilgi, be­ceri, tutum, tavır, davranış ve iş alışkanlıklarının tamamını kapsayacak şekilde işlenip işlen­mediği,

- Soruların, öğrencinin kendi kendini değerlendirmesine imkân sağlayıp sağlamadığı,

- Soruların, öğrencileri henüz kazanamadıkları bilgi, beceri, tutum ve davranışlar kazan­dırmaya teşvik edip etmediği,

- Araştırma, inceleme deney ve gözlem konularının öğrencilerin farklı ilgi düzeyleri ve çevreleri dikkate alınarak belirlenip belirlenmediği.

3. Rapor Yazımı

Kitapların incelenmesi sonucunda değerlendirme formuna dayalı olarak bir rapor düzen­lenir.

Bu rapor, esas inceleme kriterleri dikkate alınarak dört ana bölümden oluşur. (Konuların işlenişi, dil özellikleri, görsel düzen, hazırlık ve değerlendirme çalışmaları).

Ana kriterler, yukarıda verilen esaslara göre değerlendirilerek yazılır.

Bu değerlendirme sonunda kitabın kullanılıp kullanılmayacağı hususunda, verilen puan­lardan da bahsedilerek (rakamla ve yazıyla) kanaat belirlenir.