Yabanci Dil Eğitimi Ve Öğretimi Yönetmeliği
Yayın : Resmi Gazete
Yayım Tarihi ve Sayısı :14/09/1985 - 18868
Numarası : 0
BİRİNCİ BÖLÜM
Genel Hükümler
Amaç
Madde 1- Bu Yönetmeliğin amacı, ilköğretim, orta öğretim ve yaygın
eğitim kurumlarında yabancı dil eğitimi ve öğretimi ile ilgili esasları
düzenlemektir.
Kapsam
Madde 2- Bu Yönetmelik, resmî ve özel her derece ve türdeki okul ve
kurumlarda yabancı dil eğitim ve öğretimin amaç, program yöntem ve uygulamaları
ile bir kısım derslerin eğitim ve öğretimini yabancı dille yapan okulların
tâbi olacağı esasları kapsar.
Dayanak
Madde 3- Bu Yönetmelik, 2923 sayılı Yabancı Dil Eğitimi ve Öğretimi
Kanununun 3 üncü maddesine dayalı olarak hazırlanmıştır.
Tanımlar
Madde 4- Bu Yönetmelikte geçen;
"Bakanlık", Millî Eğitim Bakanlığını,
"Yaygın Eğitim", örgün eğitim sistemine hiç girmemiş yahut herhangi
bir kademesinde olan veya bu kademeden çıkmış bulunan vatandaşlara verilen
eğitimi,
"Yabancı Dil", resmî, özel örgün ve yaygın eğitim kurumlarında
Türkçe dışında eğitimi ve öğretimi yapılan dili,
"Hazırlık Sınıfı", bir kısım derslerin eğitim ve öğretiminin
yabancı dille yapıldığı okullarda, esas sınıf niteliğinde olmayan, öğrencilere,
üst sınıflarda okutulan yabancı dil dışındaki dersleri yabancı dille izleyebilecek
seviyede yeterlik kazandırmak için eğitim ve öğretimi yapılan sınıfı,
ifade eder.
İKİNCİ BÖLÜM
Yabancı Dil Eğitimi ve Öğretimi
Yabancı Dil Eğitimi ve Öğretiminin Amacı
Madde 5- İlköğretim, orta öğretim, yaygın eğitim seviyesinde resmî
ve özel her derece ve türdeki okul ve kurumlarda yabancı dil eğitimi ve
öğretiminin amacı; Millî Eğitimin genel amaçlarına ve temel ilkelerine
uygun olarak okul ve kurumların amaç ve seviyeleri de göz önünde bulundurularak
eğitim ve öğretimi yapılan yabancı dil ile fertlerin;
a) Konuşulanı anlayabilmeleri,
b) Okuyup anlayabilmelerini,
c) Duygu ve düşüncelerini yazılı ve sözlü olarak anlatabilmelerini sağlamaktır.
Programlar ve Yöntemler
Madde 6- Yabancı dil dersi programlarının hazırlanıp uygulanmasında;
Türk Millî Eğitiminin genel amaçları, Atatürk İnkılâp ve İlkeleri ile
Anayasa'da ifadesini bulan Atatürk Milliyetçiliği temel olarak alınır.
Her derece ve türdeki ders programları ve eğitim metodlarıyla ders araç
ve gereçleri; ilmî ve teknolojik esaslara, yeniliklere, çevre ve ülke
ihtiyaçlarına göre sürekli olarak geliştirilir.
Uygulamalar
Madde 7- Bakanlığa bağlı resmî ve özel her derece ve türdeki örgün
ve yaygın eğitim kurumlarında okutulacak yabancı dillerle ilgili uygulamalarda
dikkate alınacak esaslar şunlardır:
a) Genel Esaslar
Öğrenciler, ilköğretimin 6 ncı sınıfından (Ortaokulun 1 inci sınıfından)
itibaren, okulda okutulan yabancı dillerden birini almak ve orta öğretimi
bitirinceye kadar okumak zorundadırlar.
İmkânları müsait olan ortaokul ve orta öğretim kurumlarındaki öğrenciler
ikinci bir yabancı dili seçmeli ders olarak da alabilirler.
b) İlköğretim ile İlgili Esaslar
İlkokulların 4 ve 5 inci sınıflarında; haftada 10 saati geçmemek, sınıf
geçmeyi etkilememek ve kurs mahiyetinde olmak üzere, yabancı dil eğitimi
ve öğretimi yaptırılabilir. Bu kurslarda, Bakanlıkça onaylanan program
ve ders araçları kullanılır.
c) Orta Öğretim ile İlgili Esaslar
Lise ve dengi okulların ikinci sınıflarından itibaren şartları uygun olan
okullarda yabancı dil kolları açılır.
Meslekî ve teknik orta öğretim kurumlarında, lise ikinci sınıftan itibaren
meslek alanlarına yönelik yabancı dil eğitim ve öğretimine ağırlık verilir.
d) Yaygın Eğitim ile İlgili Esaslar
Yaygın eğitim kurumlarında değişik ihtiyaç alanlarına ve yaş gruplarına
cevap vermek üzere çeşitli kademelerde yabancı dil kursları açılabilir.
Kurslar, birbirini izleyen programlar şeklinde düzenlenebileceği gibi
özel amaçlı münferit kurslar şeklinde de yapılabilir ve programlarında
belirtilen saatlerden az olmaz.
Kurslarda, Bakanlıkça onaylanan programlar ve ders araçları kullanılır.
ÜÇÜNCÜ BÖLÜM
Bir Kısım Derslerin Eğitim ve Öğretimini Yabancı Dille Yapan Okulların
Bağlı Olacağı Esaslar
Hazırlık Sınıfında Yabancı Dil Öğretimi
Madde 8- Hazırlık sınıfındaki yabancı dil dersinde amaç, öğrencilerin
yabancı dili ve bu dille okutulan ders konularını anlama, okuma, yazma,
konuşma ve söyleneni anlama yönlerinden 1 inci sınıf seviyesine göre hazırlanmasıdır.
Hazırlık sınıfında, ikinci kanaat döneminden itibaren yabancı dil dersinin
belli bir kısmı, öğrencilerin üst sınıflarda yabancı dille okuyacakları
derslerle ilgili terimleri öğrenmeleri için ayrılır.
Yabancı Dille Okutulacak veya Okutulmayacak Dersler
Madde 9- Bir kısım derslerin öğretiminin yabancı dille yapılacağı
okullarda, hangi yabancı dille öğretim yapılacağı ve hangi derslerin yabancı
dille okutulacağı Bakanlıkça belirlenir.
Bir kısım derslerin öğretiminin yabancı dille yapıldığı okullarda yabancı
dille okutulması uygun görülen dersler, öğretmen bulunmaması halinde Bakanlığın
izniyle Türkçe okutulabilir.
Kurslar
Madde 10- Bu okullarda bütün derslerin Türkçe okutulması halinde tespit
edilen derslerdeki teknik terimlerin yabancı dille öğretilmesi için ihtiyaç
duyulması ve istekli en az 15 öğrenci bulunması durumunda yabancı dil
kursları açılabilir.
Bir kısım derslerin öğretiminin yabancı dille yapılması halinde, istekli
en az 15 öğrenci bulunduğunda derslerdeki teknik terimlerin Türkçe öğretilmesi
için Türkçe kursları açılabilir.
Müfredat Programları
Madde 11- Bir kısım deslerin öğretiminin yabancı dille yapıldığı okullarda,
yabancı dil dersleri dışındaki yabancı dille okutulan derslerde, diğer
okullarda Türkçe okutulan müfredat programları aynen uygulanır.
DÖRDÜNCÜ BÖLÜM
Farklı Yabancı Dil Okutulan Okullarla İlgili Esaslar
Farklı Yabancı Dil Okutan Ortaokullar
Madde 12- (Değişik : 06/10/1986 - 19243 s.R.G.) Farklı yabancı dil
okutan bir ortaokuldan diğerine nakledilen öğrencilerin yabancı dil dersi
hakkında aşağıdaki işlemler uygulanır.
a) Bulundukları ortaokulun birinci sınıfından başka bir ortaokulun birinci
sınıfına birinci kanaat dönemi içinde nakledilen öğrencilerin yabancı
dili değiştirilir. İkinci kanaat dönemi içinde nakledilen öğrencilerin
okudukları yabancı dilin değiştirilmesi velisinin isteğine bağlıdır. Velinin
çocuğun okuduğu yabancı dili değiştirmeyi istememesi halinde öğrencinin
başarı durumu birinci kanaat dönemi notuna göre tespit edilir.
b) Bulundukları ortaokulun 2 nci sınıfından diğer bir ortaokulun 2 nci
sınıfına nakleden öğrencilerin yabancı dillerinin değiştirilmesi, velilerinin
isteğine bağlıdır. Yabancı dillerini değiştirmeyen öğrencilerin bu dersteki
başarı durumları ayrıldıkları okulda aldıkları kanaat notlarına göre tespit
edilir. Kanaat dönemi notu almayanlar bekleme, sorumluluk ve bütünleme
imtihanları dönemlerinde imtihana alınırlar.
Bu öğrencilerden 1 inci sınıf seviyesinde bilgi aranır. Bekleme ve sorumluluk
imtihanları döneminde başarılı olanlar, ders yılı sonunda başarılı olmuş
sayılırlar.
Farklı Yabancı Dil Okutan Liseler
Madde 13- (Değişik : 06/10/1986 - 19243 s.R.G.) Farklı yabancı dil
okutan bir liseye yeniden veya naklen kaydedilen öğrenciler, bu dili takip
etmeye mecbur tutulmazlar. Bu gibi öğrencileri, evvelce okudukları yabancı
dilde kendi kendilerini yetiştirirler. Ancak, lise 1 inci sınıf öğrencileri
için ortokulu bitirirken aldıkları not sınıf geçme notu olarak kabul edilir.
İkinci sınıf öğrencileri bekleme, sorumluluk ve bütünleme imtihanları
dönemlerinde imtihana alınırlar. Bekleme ve sorumluluk imtihanları döneminde
başarılı olanlar, ders yılı sonunda başarılı olmuş sayılırlar.
Bu öğrencilerden her iki imtihan döneminde bir aşağı sınıf seviyesinde
bilgi aranır.
Yabancı Dilini Değiştiren Öğrencilerin Yetiştirilmesi
Madde 14- Nakilleri yapılan öğrencilerin nakledildikleri okullarda
yeniden başlayacakları yabancı dil dersinde yetişmeleri için öğretmen
zamanının bir kısmını bu gibi öğrencilere seviyelerine göre ders ve ödev
vermeğe tahsis eder, aynı zamanda yabancı dil dersinde ilerlemiş olan
sınıf arkadaşlarından birinin veya bir kaçının yardımda bulunmalarını
da temin eder.
Yabancı Dil Dersinde Bütünlemeye Kalan Öğrenciler
Madde 15- Okuduğu yabancı dili değiştiren ortaokul birinci, ikinci
ve üçüncü sınıf öğrencilerinden yabancı dil dersinden bütünlemeye kalan
ve ailelerinin nakilleri sebebiyle bütünleme imtihanlarına başlamadan
ayrılmak zorunda olanların tasdiknamelerine, yabancı dille ilgili bu durumları
yazılır.
Bir Kanaat Dönemi Notu Aldıktan Sonra Nakledilen Son Sınıf Öğrencileri
Madde 16- (Değişik : 06/10/1986 - 19243 s.R.G.) Bir kanaat dönemi
notu aldıktan sonra farklı yabancı dil okutan ortaokul veya liselerin
son sınıflarına nakledilen öğrencilerin yıl sonu başarı durumları, geldikleri
okullarda aldıkları kanaat dönemi notlarına göre; kanaat dönemi notu zayıf
olan veya kanaat dönemi notu almayan öğrencilerin yıl sonu başarı durumları
ise, bekleme, sorumluluk ve bütünleme imtihanları sırasında o dili okutan
aynı derecedeki çevre okullarından birinde girdikleri imtihan sonuçlarına
göre tespit edilir. Bekleme ve sorumluluk imtihanları sırasında başarılı
olanlar, ders yılı sonunda başarılı olmuş sayılır. Bunlar mümkün olmadığı
takdirde öğrencinin 2 nci sınıftan 3 üncü sınıfa geçerken aldığı not diploma
notu olarak kabul edilir.
Yabancı Dilden Sorumlu Geçen Öğrenciler
Madde 17- Yabancı dil dersinden sorumlu olarak bir üst sınıfa geçen
ve farklı yabancı dil okutan başka bir okula nakledilen öğrencilerin nakledildikleri
okulda okudukları farklı yabancı dil dersinden başarılı olmaları halinde
bir evvelki sınıfa ait sorumlulukları kalkar.
Öğrenciler okudukları farklı yabancı dil dersinden başarısız oldukları
takdirde imtihan dömenlerinde bir alt sınıf seviyesinde sorumlu tutularak
imtihanlara alınırlar, başarılı olmaları halinde bir alt sınıfa ait sorumlulukları
da kalkmış olur.
Öğrencinin Okuduğu Yabancı Dili Değiştirmesi
Madde 18- Veliler, çocuklarının okudukları yabancı dili diğer bir
yabancı dille, nakil söz konusu olmadan, değiştirmek istedikleri takdirde
ileride hiçbir hak iddia etmeyeceklerini belirten bir dilekçe ile ders
yılı başından itibaren iki ay içinde okul müdürlüğüne başvururlar. Okul
müdürlüğü, öğrencilerin nakledildikleri sınıflarda yer bulunmak, o sınıf
seviyesinde seviye tespit imtihanı yapmak şartıyla öğrencilerin okudukları
yabancı dili değiştirilebilir.
BEŞİNCİ BÖLÜM
Son Hükümler
Geçici Hüküm
Geçici Madde 1- Okullarda ve yaygın eğitim kurumlarında uygulanan
yabancı dil programları ile kullanılan ders araç ve gereçleri bu Yönetmeliğin
yürürlüğü girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde ve bu Yönetmelik hükümlerine
göre incelenerek yeniden düzenlenmesi için gereken işlemler yapılır.
Kaldırılan Mevzuat
Madde 19- Bu Yönetmeliğin yayımından itibaren, yürürlükte bulunan
ve 15/02/1958 tarih ve 50 sayılı Talim ve Terbiye Kurulu Kararı ile kabul
edilen "Yabancı Dil Yönetmeliği" ile bu konu ile ilgili genelge
ve açıklamalar yürürlükten kaldırılmıştır.
Yürürlük
Madde 20- Bu Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Yürütme
Madde 21- Bu Yönetmelik hükümlerini Millî Eğitim Bakanı yürütür.