EĞİTSEL KURALLI OYUNLAR
1
2
3
4
5
6
7
|
.
b)- KOŞMACA OYUNLARI
1- Saklambaç Oyunu
Bir ebe seçilir. Ebe oyun alanının önceden belirlenmiş bir
yerinde durur, yumulur. Burası ebenin kalesidir. Çocuklar
saklanırlar. Ebe belirli bir sayıya kadar ( örneğin ona kadar
) sayar. Sayma işlemi bitince "Önümdeki, arkamdaki, sağımdaki,
solumdaki sobe." Der, gözlerini açar, saklanan arkadaşlarını
arar, bulmaya çalışır. Gördüğü arkadaşının adını söyleyerek
kaleye döner, sobeler. Sobelenen çocuk yanar.
Ebe aramak için kaleden uzaklaştığında, saklanan çocuklar
ortaya çıkıp, ebeden önce kaleye ulaşarak "sobe" yapmaya
çalışırlar.
Bu arada, yanan ve yanmayan çocuklar ( açığa çıkmış çocuklar
), öteki arkadaşlarına yardımcı olmak için "Elma dersem çık,
armut dersem çıkma." gibi sözlerle kopya verirler. Ebe kaleden
uzaklaşınca "elma, elma" diye, ebe kaleye yaklaşınca "armut,
armut"diye bağrışırlar.
Ebe tarafından bulunarak yanmış olan çocuklar, oyunun
bitiminde, kendi aralarında sayışarak yeni bir ebe seçerler.
Oyun yeni ebeyle sürer.
Bu oyunun oynanışında, isteğe göre, şöyle bir kural da
uygulanabilir ; saklananlar içinden son çocuk, ebeden önce
sobe yaparsa , kendinden önce sobelenmiş çocukların tümü
kurtulur. Aynı ebe, yine ebe kalır, oyun yinelenir.
Ebe yumulduktan sonra, 10'a kadar sayı sayabileceği gibi bu
saymayı renkleri sayma, meyveleri sayma biçiminde de
yapabilir. İstenirse bu sayma, anne, baba, kardeş-ağabey,
abla, teyze, dayı, hala, amca gibi aile ve akraba bireylerini
sayma biçiminde de uygulanabilir.
Ebenin sayması, öğretmen hangi konuyu pekiştirmek istiyorsa, o
konuya ilişkin sözcük ve kavramlarla da yapılabilir.
|
Köşe Kapmaca
Bu oyunu oynayacak çocukların sayısından bir eksik sayıda köşe
saptanır. ( köşe yoksa, yere tebeşirle aynı sayıda daire
çizilir.) Çocuklar sayışarak, aralarından bir ebe seçerler.
Ebe ortada durur, öteki çocuklar köşelerine geçerler. Oyun
başlayınca, çocuklar köşelerini ( yerlerini ebenin kapmasına
olanak vermemeye çalışarak ) değiştirmeye çalışırlar. Bu
değiştirme sırasında ebe başka bir köşeye geçmek üzere olan
çocuğun yerini kapmaya çalışır. Kaparsa, yerini aldığı çocuk
ebe olur. Oyun böylece sürer.
Köşe kapmaca oyununda, çocukların durdukları köşelere üniteye
uygun adlar verilebilir. Adların belirlenmesini, öğretmen
çocuklara yaptırır. Örneğin; Gün adları, mevsim adları, renk
adları vb. |
|
|
Kilitlenme Oyunu
Oyunun oynanacağı bir alan ( ya çizilerek, yada çocuklara
"şuradan dışarı çıkılmayacak" denilerek ) belirlenir. Çocuklar
aralarından bir ebe seçerler. Ebe kovalar, çocuklar
kaçışırlar. Ebe, yaklaştığı çocuğa eliyle dokunmaya çalışır.
Her çocuk ebe yaklaştığı zaman yere çömelir, iki elini başının
üzerine ( parmaklarını iç içe geçirerek ) kilitler ve ağzını
sıkıca kapatır. Bu devinimleri, ebe kendisine dokunmadan
yapabilen çocuk kurtulur, yapamayan çocuk yanar ve ebe olur.
Oyun böylece sürer. |
İpi Tutma Oyunu
Yaklaşık 10 m. uzunluğunda, kalınca bir ip ( urgan yada halat
) bulunur. İki ucu birleştirilerek düğümlenir, büyükçe bir
halka yapılır. Oynayacak çocuklar bu ipi elleriyle tutarlar ve
halka oluşturacak biçimde dururlar. Çocuklar ipin oluşturduğu
halkanın içinde olurlar ve ellerini arkaya götürerek ipi
tutarlar. Ayrıca, sırtlarını ipe dayayarak, ipin gergin
durmasını sağlarlar.
İçlerinden birisi ebe seçilir. Ebe halkanın ortasında bekler.
İpi tutan çocuklar, zaman zaman ipi bırakarak ( ebenin
arkasından yada yanından ) ortaya doğru yürürler, ebe ipi kim
bırakıyorsa o çocuğu kovalar; ona dokunmaya çalışır. Kovalanan
çocuk, ebe kendisine dokunmadan ipi tekrar tutabilirse yanmaz.
Dokunursa, ebe olur. Oyun böylece sürer. |
Bayrak Verme Oyunu
Üniteye uygun bir bayrak hazırlanır. ( bayrağın üzerinde
hayvan, bitki, giyecek vb. bir nesne yada bir renk bulunur )
Bir ebe seçilir. Bir çocuk bayrağı alır, kaçar; ebe, bayrağı
taşıyan çocuğu kovalar, ona dokunmaya çalışır. Bayraklı çocuk,
ebeye yakalanmadan bayrağı bir arkadaşına vermeye çalışır;
başarırsa yanmaz. Ebe bu kez, bayrağı alan öteki çocuğu
kovalar. Ebe, bayraklı çocuğa dokunabilirse, ebelikten
kurtulur. Dokunulan çocuk ebe olur. Oyun böylece sürer. |
Kedi Atlama Oyunu
Bahçede yada salonda, birbirine koşut iki çizgi çizilir.
Çocuklara bunun "dere" olduğu söylenir. "Siz de kedi
olacaksınız, bu dereden atlayacaksınız." denir.
Çocuklar iki kümeye ayrılırlar: birinci kümeye "Kara kediler",
ikincisine de "Tekir kediler" denir.
Önce kara kediler, birer birer, dereyi atlayarak geçmeye
çalışırlar. Atlayan kedinin ayağı, her iki taraftaki çizgilere
basmamalıdır. Bir yada iki ayağı çizgiye basan kedi yanar.
Sonra tekir kediler de aynı kurallarla dereden atlamaya
çalışırlar Hangi kedi kümesinden daha az kişi yanarsa, oyunu o
kedi kümesi kazanmış olur.
Bu oyunun oynanması sırasında öğretmen, dere çizgilerinin
arasındaki açıklığı, çocukların yaş durumlarına ve
yeteneklerine göre saptar. Çizgileri ona göre çizer. Ayrıca,
dereden atlama devinimi, önce ayaklar serbest olarak
yaptırılır, sonra da iki ayak birleştirilerek yaptırılır. İki
dere çizgisinin birbirine yakınlık ölçüsü, ayakların bu durumu
da göz önünde tutularak belirlenir. Oyunda yitiren kediler,
kazanan kedileri alkışlar.
|
HALKADA OYUNLAR
1- Çiftçi Çukura Daldı ( şarkılı oyun )
Çocuklar elele tutuşup bir halka oluştururlar. İçlerinden biri
"çiftçi" olarak seçilir. Çiftçi halkanın ortasında durur.
Çocuklar bir yandan, aşağıda gösterilen sözlerle oyunun
şarkısını söylerler, bir yandan da sağa yada sola doğru yan
yan yürüyerek dönmeye çalışırlar.
Oyun sırasında "çiftçi hanımını aldı." sözleri söylenirken
çiftçi olan çocuk halka içinden bir çocuğu seçer, yanına alır.
Sözlerin öteki dizelere göre, hanım çocuğunu, çocuk dadısını,
dadı köpeğini, köpek kedisini, kedi sıçanını, sıçan da
peynirini seçer. Bunlar, ilk halkanın içinde ikinci bir halka
oluştururlar. Peynir seçilince çocuklar ellerini çırparak
şarkının "peynir ortada kaldı" dizesini söylerler ve oyun
böylece biter. Oyunun yinelenmesinde "peynir" bu kez "çiftçi"
yapılarak ödüllendirilir.
Çiftçi çukura daldı Haydi peri kızı
Çiftçi çukura daldı
Çiftçi hanımını aldı Haydi peri kızı
Çiftçi hanımını aldı
Hanım çocuğunu aldı Haydi peri kızı
Hanım çocuğunu aldı
Çocuk dadısını aldı Haydi peri kızı
Çocuk dadısını aldı
Dadı köpeğini aldı Haydi peri kızı
Dadı köpeğini aldı
Köpek kedisini aldı Haydi peri kızı
Köpek kedisini aldı
Kedi sıçanını aldı Haydi peri kızı
Kedi sıçanını aldı
Sıçan peynirini aldı Haydi peri kızı
Sıçan peynirini aldı
Peynir ortada kaldı Haydi peri kızı
Peynir ortada kaldı ( oyun bitinceye dek bu dize yinelenir.)
|
Bülbül Kafeste
Çocuklar el ele tutuşarak bir halka oluştururlar. Bu halka
bülbül kafesi olur. Öğretmen, çocuklar arasından iki üç
"bülbül" seçer. Bülbüller kafes içinde dolaşırlar.
Oyun sırasında, halkadaki çocuklar,"bülbül kafeste" sözlerini
yineleyerek ve ellerini (halkayı bırakarak ) çırpmaya
başlarlar. Bu sırada bülbüller halkadan çıkmaya çalışırlar.
Halkadaki çocuklar, bülbülleri kafesten dışarı çıkarmamak için
( bülbül nereden çıkmak istiyorsa oradaki çocuklar ) hemen
birbirlerinin ellerini tutarlar, kafesin açık yerini
kapatırlar.
Kafesten ( arkadaşlarının kolları, bacakları arasından )
kaçabilen bülbüller oyunu kazanmış olurlar.
|
|
|
Ambara Vurdum Bir Tekme
Çocuklar el ele tutuşup bir halka oluştururlar. Aşağıdaki
sözlerle şarkı söylerken, bir yandan sağa yada sola dönerler,
bir yandan da şarkının sözlerine uygun devinimler yaparlar.
Ambara vurdum bir tekme ( bir tekme )
Ambarın kapısı açıldı ( açıldı )
İnci de boncuk saçıldı ( saçıldı )
Limonu da böyle keserler ( keserler )
Suyunu da böyle sıkarlar ( sıkarlar )
Çamaşırı böyle yıkarlar ( yıkarlar )
Suyunu da böyle sıkarlar ( sıkarlar )
Ütüyü de böyle yaparlar ( yaparlar )
Saçımı da böyle örerler ( örerler )
Vb. sözlerle oyun sürdürülür… |
Kutu Kutu Pense
Çocuklar el ele tutuşur bir halka oluştururlar. Aşağıdaki
sözleri şarkısıyla söyleyerek sağa yada sola dönmeye
başlarlar. Şarkı içinde adı söylenen çocuk arkasını döner,
halka içinde dönerek ve şarkı söyleyerek oyunu böylece
sürdürür. Bütün çocuklar arkasını dönünce, şarkı sözleri
"bütün çocuklar önüne dönse" biçiminde söylenir ve çocuklar
önlerine dönerler. İstenirse oyun bir kez daha yinelenir.
Kutu kutu pense
Elmayı yense
Arkadaşım Ayşe ( dönmesi istenilen çocuğun adı söylenir.)
Arkasını dönse |
Asiye As
Çocuklar el ele tutuşarak bir halka oluştururlar. Bir yandan
aşağıdaki sözleri ezgisiyle söylerken, bir yandan da sağa yada
sola doğru yürüyerek dönerler. Yürüme ve şarkı temposu gitgide
hızlanır, çocuklar koşmaya başlarlar. Şarkının üçüncü,
dördüncü söylenişinin bitiminde ellerini bırakarak birdenbire
yere çömelirler. Çömelirken yere düşen çocuk yanmış olur.
Asiye as
Altın tas
Ayağıma basma
Tahtaya bas
Tahta çürük
Çivi tutmaz
Asiye büyük
Kin tutmaz |
Gezen Yüzük
Uzun bir ipe bir yüzük geçirilir. İpin iki ucu
birleştirilerek düğümlenir. Bir ebe seçilir. Çocuklar iki
elleriyle ipi dışarıdan tutarak, ip çevresinde bir halka
oluştururlar. Çocukların elleri ip üzerinde birbirine daha
yakın durur.
Oyun başladığı zaman, ebe ortada durur; ipe geçirilmiş
yüzük, bir çocuğun, ipi tutan eli altında saklanır.
Halkadaki çocuklar, bu yüzüğü ebeye göstermeden birbirlerine
aktarırlar. Çoğu kez de, ebeyi şaşırtmak için, aktarır gibi
yaparlar. Bu arada ( yüzük yüzük neredesin, acep hangi
eldesin ) sözlerini söylerler.
Ebe yüzüğün kimde olduğunu bulmaya çalışır. Bulabildiğini
sandığı an "Durun !" der. Çocuklar dururlar. Ebe yüzüğün
kendisinde olduğunu umduğu üç arkadaşına, ellerini
açmalarını söyler; ( önce birine, bulamazsa ikincisine, onda
da bulamazsa üçüncüsüne "elini aç" demek hakkı vardır.)
yüzüğü bulursa, ebeliği biter; yüzüğü bulduran çocuk ebe
olur.
Bu oyun yere oturularak da oynanabilir. |
Kedi-Fare
Çocuklar el ele tutuşarak bir halka oluştururlar. Çocuklardan
ikisi Kedi ve Fare olarak seçilir. Kedi halkanın dışında, fare
içinde durur. Kedi halkayı geçerek fareyi yakalamaya çalışır.
Halkadaki çocuklar, fareye ( kollarını kaldırarak, ayaklarını
açarak ) kaçması için yardımcı olurlar; kediye ise, (
kollarını gererek, birbirlerine yaklaşarak ) fareyi
yakalamasın diye engel olmaya çalışırlar. Bu oyunda, fare
kolaylıkla halkanın içine-dışına geçebilir. Kedi için, içeri
ve dışarı geçmede güçlük çıkarılır.
Kedi, fareyi yakalarsa, yakalanan fare, oyunun yinelenmesinde
kedi olur. Yeni fare, öteki çocukların arasından seçilir. Oyun
böylece devam eder.
|
ARAÇSIZ YAPILAN OYUNLAR
1- Seke Seke Yürüme
Öğretmen, çocuklardan belirtilen mesafeye kadar seke seke
yürümelerini ister Yorulacakları için bir süre sonra ayakları
değiştirilir. Bu oyun istenirse yarışma şeklinde de
yapılabilir. Dengesini kaybeden, düşen, yere basan yada yanlış
ayak değiştiren yanar.
|
Hacıyatmaz
Çocuklar üçer kişilik kümelere ayrılırlar. Her kümede iki
çocuk yüz yüze ve karşılıklı durur; üçüncü çocuk ise bu iki
çocuğun arasında ( iki arkadaşının birini sağına, ötekini
soluna alacak şekilde, dimdik ve kaskatı )durur. Ortadaki
çocuğa iki çocuktan biri, Hacıyatmaz'ı ötekine, öteki de
birinci çocuğa doğru, omuzlarından iter. Yandaki çocuklar,
Hacıyatmaz'ı düşürmemeye özen gösterirler. Oyunun
yinelenmesinde, ortadaki çocuk yana geçer. Üç çocuk da
Hacıyatmaz olduktan sonra oyun biter. |
1
2
3
4
5
6
7
|
 |
|