Microsoft Access

1. Veritabanı

1.1 Sıkça Kullanılan Araç Çubukları

formatting.gif (6131 bytes)

 

id.gif (1141 bytes)

Go To Field (Gidilecek Alan Kutusu) : alan listesinde seçilen alana gider

times.gif (1252 bytes)

Font (Yazı Tipi) : geçerli yazı tipini gösterir

 

font-size.gif (1060 bytes)

Font Size (Yazı Tipi Boyutu) : geçerli yazı tipi boyutunu gösterir

bold.gif (959 bytes)

Bold (Kalın) : Kalın yazı tipini açar ya da kapatır

italic.gif (947 bytes)

Italic (İtalik) : İtalik yazı tipini açar ya da kapatır

underline.gif (987 bytes)

Underline (Altı Çizgili) : seçilen metni veya sayıları altı çizgili yapar

fill-back-color.gif (1112 bytes)

Fill/Back Color (Dolgo/Artalan Rengi) : form veya raporların şu ögelerine uygulayın : seçili denetim veya denetimlerin artalanı vb.

font-fore-color.gif (1105 bytes)

Font/Fore Color (Yazı Tipi/Önalan Rengi) : geçerli veri sayfasındaki veya form ile raporun seçili denetimindeki metnin rengini değiştirir

line-border-color.gif (1107 bytes)

Line/Border Color (Çizgi/Kenarlık Rengi) : seçili denetimlerin çizgi veya kenarlıklarını saydam yapar veya bunlara renk uygular

gridlines.gif (1104 bytes)

Gridlines (Yatay düğmesi) : veri sayfası üzerinde sadece yatay (ya da dikey)  kılavuz çizgilerini gösterir veya ikisini de gösterir (ya da gizler)

special-effect.gif (1130 bytes)

Special Effect (Özel Etki) : veri sayfasındaki hücrelere veya form veya rapor üzerindeki denetim veya denetimlere kabarık ( ya da düz veya basık) özel etkisi verir

 

 

 

tabledatasheet.gif (8923 bytes)

view.gif (1156 bytes)

Design View (Tasarım Görünümü) : geçerli tablo, form veya sorgu için etkin görünümden (Veri Sayfası Görünümü) Tasarım Görünümü'ne geçer

save.gif (1021 bytes)

Save (Kaydet) : belgeyi kaydeder

print.gif (1003 bytes)

Print (Yazdır) : varsayılan ayarları kullanarak belgeyi yazdırır

ppreview.gif (1023 bytes)

Print Preview (Baskı Önizleme) : bir belgenin yazıcı çıktısı alındığındaki görüntüsünü ekrana getirir

spelling-and-grammar.gif (1013 bytes)

Spelling and Grammar (Yazım ve Dilbilgisi) : seçilen metinde ya da belgede yazım ya da dilbilgisi hatalarını denetler

cut.gif (973 bytes)

Cut (Kes) : seçilen bölümü Windows Panosu'na kopyalayıp belgeden siler

copy.gif (987 bytes)

Copy (Kopyala) : seçilen bölümü Windows Panosu'na kopyalar

paste.gif (1050 bytes)

Paste (Yapıştır) : Windows Panosu'nun içeriğini belirlenen yere yapıştırır

form-painter.gif (1069 bytes)

Form Painter (Biçim Boyacısı): karakter / paragraf biçimlendirmesini kopyalar

undo.gif (1026 bytes)

Undo (Geri Al) : son eylemi geri alır

insert-hyperlink.gif (1062 bytes)

Insert Hyperlink (Köprü Ekle) : başka bir belgeye ya da başka bir yere sıçrama (köprü) ekler.

web-toolbar.gif (1085 bytes)

Web Toolbar (Web araç çubuğu) : Web araç çubuğunu gösterir ya da gizler

ascending.gif (1087 bytes)

Sort Ascending (Artan Sıralama) : seçilen öğeleri, ekleme noktasını içeren sütunu kullanarak alfabenin ilk harfinden, en küçük sayıdan veya en erken tarihten başlayarak sıralar

descending.gif (1089 bytes)

Sort Descending (Azalan Sıralama) : seçilen öğeleri, ekleme noktasını içeren sütunu kullanarak alfabenin son harfinden, en büyük sayıdan veya en geç tarihten başlayarak sıralar

filter-by-selection.gif (1048 bytes)

Filter By Selection (Seçime Göre Süz) : seçili veriyi temel alarak kayıtları süzer

filter-by-form.gif (1048 bytes)

Filter By Form (Forma Göre Süz) : etkin formu veya veri sayfasının boş bir kopyasını gösteren Form Süzgeci Penceresini görüntüler

apply-filter.gif (1022 bytes)

Apply Filter (Süzgeç Uygula) : etkin veri sayfası veya forma süzgeç uygular veya süzgeci kaldırır

find.gif (978 bytes)

Find (Bul) : veri sayfası veya bir form üzerin aranan bir bilginin bulunmasını sağlar veya Modül penceresinde bir Visual Basic anahtar sözcüğünü arar

new-record.gif (1022 bytes)

New Record (Yeni Kayıt) : yeni girebilmeniz için formun veya veri sayfasının sonuna gider

delete-record.gif (1045 bytes)

Delete Record (Kayıt Sil) : formdan veya kayıt sayfasında seçili kayıt veya kayıtları siler

database-window.gif (1005 bytes)

Database Windows (Veritabanı Penceresi) : geçerli veritabanındaki tüm nesneleri listeleyen Veritabanı penceresini gösterir

new-object.gif (1072 bytes)

New Object (Yeni Nesne) : seçili tablo veya sorguyu temel alan bir form, makro vb. yaratır

office-assistant.gif (1016 bytes)

Office Assistant (Oficce Yardımcısı) : yardım almak için Office Asistanı'nı görüntüler

 

 

 

 

 

 

1.2 Yeni Bir Veritabanı Başlatma

1- Access başlangıç iletişim kutusunda Blank Database (Boş Veritabanı) seçenek düğmesi ya da Menu Bar araç çubuğundaki File (Dosya) menüsünden New new.gif (997 bytes)  komutu seçilir (veya Database araç çubuğu üzerindeki New new2.gif (997 bytes)simgesi seçilir).

startup.gif (27553 bytes)

Blank Database (Boş Veritabanı) : içine tablolar, formlar vb. eklenebilecek boş bir veritabanı yaratır

Database Wizard (Veritabanı Sihirbazı) : sihirbaz kullanarak bir veritabanı yaratmaya imkan verir

Open an Existing Database (Varolan Veritabanını Aç) : bilgisayar ya da ağ üzerinde varolan bir veritabanını açar

 

ya da

menubar-file-new-db.gif (4039 bytes)

ya da

database-new.gif (1623 bytes)

 

2- New iletişim kutusu ekrana gelir. Bu iletişim kutusunda 2 tane sekme bulunmaktadır : General (Genel), Databases (Veritabanları). Blank Database, General sekmesinin altında  bulunurken, Databases sekmesi değişik amaçlara yönelik veritabanları içermektedir.

new-blank.gif (4172 bytes)

3- Blank Database seçildikten sonra ekrana File New Database iletişim kutusu gelir. Yeni yaratılacak veritabanı dosyasına için kullanıcıdan bir isim vermesi istenir.

startup-new.gif (27750 bytes)

4- Verilen veritabanı dosya adı :Veritabanı iletişim kutusu ekrana gelir. Bu iletişim kutusunda 6 tane sekme (veritabanı nesne türü sekmeleri) bulunmaktadır.

        startup3.gif (11309 bytes)

 

Tables (tablolar)

iş ya da kuruluşunuzun belirli bölümleri ile ilgili bilgilerin depolandığı yer

Queries (sorgular)

bir veritabanında belirli bir bilgiyi bulmak için sorulan soru

Forms (formlar)

tablolara bilgi girişini kolaylaştıran, kullanıcıyı yönlendiren ve hataları denetleyen yer

Reports (raporlar)

istenen bilgilerin belirli bir düzende görüntülendiği yer

Macros (makrolar)

bir dizi Access komutunu otomatik olarak uygulama imkanı sağlar (komutları düğmelerle ilişkilendirme vb.)

Modules (modüller)

Access komut ve makrolarını genişletme ve Microsoft Visual Basic ve diğer Microsoft Office  programları ile birleştirme imkanı sağlar

Örnek :

Bu örnekteki açıklamalar diğer sekmeler için de geçerlidir.

Tables sekmesi geçerli veritabanındaki tüm tabloların bir listesini görüntüler.

ornek.gif (14028 bytes)

ornek-dugmeler.gif (2545 bytes)

Open (Aç) : seçilen tabloyu açar, Design (Tasarla) : seçili olan tablonun tasarımını değiştirir, New (Yeni) : yeni bir tablo yaratır.

 

2.1 Tablo Sihirbazı (Table Wizard) ile Yeni Bir Tablo Oluşturma:

1- Yeni bir veritabanı dosyası yaratın.

2- Veritabanı iletişim kutusundan Tables sekmesini seçin.

3- New düğmesini tıklayın.

4- Ekrana gelen New Table (Yeni Tablo) iletişim kutusundan Table Wizard (Tablo Sihirbazı) seçeneğini tıklayın.

twzard.gif (14610 bytes)

5- Table Wizard (Tablo Sihirbazı) iletişim kutusu ekrana gelir.

twzard2.gif (29475 bytes)

6-

busper.gif (1863 bytes)

Amacınıza uygun olarak Business (İşle İlgili)  ya da Personal (Kişisel) seçeneklerinden birisini tercih edin (Yapılan tercihe göre Sample Tables (Örnek Tablolar), Sample Fields (Örnek Alanlar) değişir).

7- Sample Tables kutusundan istediğiniz örnek tabloyu seçin. Seçtiğiniz örnek tabloda  bulunan örnek alanlardan istediğiniz alan(lar)ı ortada bulunan Sample Fields kutusundan seçin. Farklı örnek tablolardan farklı alanlar seçebilirsiniz. Bu seçtiğiniz alan(lar) Fields in my table (Yeni tablodaki alanlar) kutusunda görünür.

buts.gif (1703 bytes)

Sample Fields kutusundan seçilen örnek alanı Fields in my table kutusuna ilave eder

Sample Fields kutusundaki tüm örnek alanları Fields in my table kutusuna ilave eder

Fields in my table kutusundan seçilen örnek alanı çıkarır

Fields in my table kutusundaki tüm örnek alanları çıkarır

* İlave etmek / çıkarmak istediğiniz alanı çift tıklayarak da aynı işlemleri yapabilirsiniz.

8-

rename.gif (1532 bytes)

Rename Field... (Alanları Yeniden Adlandır..) : Yarattığınız yeni tabloda olmasını istediğiniz örnek alanlardan seçili olana yeni isim verilmesine olanak sağlar

9- twzard3.gif (2963 bytes)

Next (İleri) düğmesini tıklayın.

*Tablo Sihirbazı'nı kullanırken Back (Geri) ile bir önceki adıma gidebilir, Cancel (İptal) ile herhangi bir değişiklik yapmadan sihirbazı terk edebilir ya da Finish (Son) düğmesi ile yaptığınız işlemler (seçilen örnek alanlar vb.) geçerli olacak şekilden sihirbazı sonlandırabilirsiniz.

10- Ekrana yeni bir iletişim kutusu gelir.

twzard4.gif (44398 bytes)

What do you want to name your table ? (Tablonuzun Adının Ne Olmasını İstiyorsunuz ?) alanına istenilen isim yazılır (ya da otomatik olarak yazan örnek tablo adı kullanılır).

11- Is your new table related to any other tables in your database? (Yeni Tablonuz Veritabanınızdaki Bir başka Tablo ile İlişkili mi?) sorusu ile karşılaşırsanız, tablonuzu ilişkilendirecek başka tablo yoksa Next düğmesini tıklayın (Relationships düğmesi ile ilişkinin olup olmadığını ya da ne tür bir tipte olduğunu belirleyebilirsiniz).

12- Yes, set a primary key for me (Evet Birincil Anahter Belirle) seçeneği seçili halde iken Next düğmesini tıklayın.

* Birincil anahtar, bir tablodaki her kaydı ayrı ayrı tanımlayan çok alandan oluşmaktadır.

13- Ekrana yeni bir iletişim kutusu gelir.

twzard5.gif (48580 bytes)

14- Enter data directly into the table (Doğrudan Tabloya Veri Girmek İstiyorum) seçeneğini seçin ve Finish düğmesini tıklayın. Yeni tablo, Datasheet View'da (Veri Sayfası Görünümü) açılır.

 

 

 

2.2 Basit Tablo Oluşturma

Örnek : Bir dersteki öğrencilere ait bilgileri içeren bir veritabanı içinde her öğrencinin adı-soyadı ve kendine ait bir öğrenci numarası bulunmalıdır

1- Yeni bir veritabanı dosyası yaratın.

2- Veritabanı iletişim kutusundan Tables sekmesini seçin.

3- New düğmesini tıklayın.

4- Ekrana gelen New Table (Yeni Tablo) iletişim kutusundan Design View (Tasarım Görünümü) seçeneğini tıklayın.

5- Design View'da açılmış bir tablo oluşur.

6- Field Name (Alan Adı) sütunun ilk satırına Öğrenci No yazın ve Enter veya TAB (ya da SOL ok) tuşuna basarak diğer sütuna (Data Type = Veri Türü) geçin.

7- Bu hücreye ait menüyü açmak için aşağı yönlü ok görünümündeki düğmeyi seçin ve Text (Metin)seçeneğini atayın.

menu.gif (6199 bytes)

Text

alfabetik ya da alfanümerik veriler (maks. 255 karak.)

Memo

açıklama,not ve düşünceler (32.000 karak.)

Number

sayısal alanlar (alt / üst değeri Field Properties'de bulunan Field Size'da tanımlanan değere bağlıdır)

Date/Time

tarih ve saat (8 bytelık yer tutar)

Currency

borç, alacak, maaş vb. (8 bytelık yer tutar)

AutoNumber

otomatik veriler (Örn. Microsoft Access'in her öğrenciye özel bir kod vermesi sağlanır) (4 bytelık yer tutar)

Yes/No

küçük mü büyük mü?, kısa mı uzun mu? 8(1-2 bytelık yer tutar)

OLE Object

resim, ses kayıtları veya çizimler gibi nesneler için kullanılır

Hyperlink

metin ya da metin ve numara kombinasyonundan oluşmuş köprü (2048 karak.)

Lookup Wizard...

başka bir tablodaki  (ya da list box veya combo box kullanarak değerler listesinden) bir değeri seçilen alanda kullanabilme imkanı tanır (tipik olarak 4 bytelık yer tutar)

 

8- Bir sonraki sütuna (Description = Tanım) geçin ve Öğrenci İşleri tarafından verilen numara yazın.

ornek2.gif (5099 bytes)

9- Bir alttaki satıra geçerek sırasıyla Öğrenci Adı Soyadı, Metin ve Kimlik Bilgisi yazın

ornek3.gif (5760 bytes)

10- Menu Bar araç çubuğundaki File (Dosya) menüsünden Save komutunu seçin.

11- Tablonuza bir isim verin.

tsaveas.gif (6195 bytes)

12- Kaydetmeden önce bir alanı Primary Key (Birincil Anahtar) olarak atamanız istenecektir (Primary Key : bir tablodaki her kaydı ayrı ayrı tanımlayan bir ya da daha çok alandan oluşur). Primary Key olarak atanan alan tanımlayıcı alan olarak kullanılır.  (Office Asistanının) Do you want to create a primary key now? (Şimdi birincil anahtar yaratmak istiyormusun?) sorusuna Yes (Evet) düğmesini tıklayarak cevap verin. Primary key atamak istediğiniz alanı seçin (Örn. Öğrenci No) ve Table Design araç çubuğu üzerindeki Primary Key (Birincil Anahtar) prmaryk.gif (987 bytes)düğmesini tıklatın.

prmary.gif (4389 bytes)

prmaryor.gif (2335 bytes)

13- Table Design araç çubuğu üzerindeki Save (Kaydet) save.gif (1019 bytes)düğmesini tıklatın ve tablo ismini girin.

 savem.gif (1872 bytes)

 

 

 

2.1 Özellikler

2.3.1 Alan Özellikleri (Field Properties)

1- Design View'da iken özelliği değiştirmek istediğiniz alanı seçin.

alansec.gif (3876 bytes)

2- Ekranın sol alt kısmındaki kısımda istenilen özellikler ayarlanabilir / değiştirilebilir. Alan Özellikleri genel olarak Data Type'a bağlı olarak çeşitli farklılıklar gösterir. Herhangi bir özelliği tanımlarken F1 tuşu ile o alanla ilgili olarak ayrıntılı yardım alabilirsiniz.

alanoz.gif (8207 bytes)

Seçtiğiniz alanın Data Type'a göre, çeşitli özelliklerinin sağ kenarını tıkladığınızda, o noktaya üzerinde aşağı yönlü ok işareti olan bir düğme gelir ve bu düğmeyi tıklayarak uygun seçeneği tercih edebilirsiniz.

Bununla beraber, Input Mask, Default Value ve Validation Rule özelliklerinin ilgili kısımlarının bittiği yeri tıkladığınızda, o noktada üzerinde üç nokta olan bir düğme gelir ve bu düğmeye tıklayarak Input Mask iseniz, Mask Wizard'ı, Default Value veya Validation Rule'da iseniz Expression Builder'ı çalıştırabilirsiniz. Bunlar detaylı işlemleri kolaylıkla yapmanıza olanak tanırlar.

maskwz.gif (1403 bytes)

dvbul.gif (1508 bytes)

vrbul.gif (1472 bytes)

Field Size (Alan Boyutu)

veri uzunluğuna bir sınır getirilmesine yarar

Format (Biçim)

özel işaretler yardımı ile verinin görünüm biçimini değiştirir (![renk] renk değişikliği, ! verinin sola yaslanması, * verinin sağa yaslanması, < verinin küçük harflere dönüştürülmesi, > verinin büyük harflere dönüştürülmesi)

Input Mask (Giriş Maskesi)

seçili olan alanda veri girişi esnasında kullanıcıyı kısıtlar (Örn. L0L 0L0 için L harfi A'dan Z'ye herhangi bir harfi 0 ise 0'dan 9'a herhangi bir sayı anlamındadır)

Caption (Resim Yazısı)

sütun başlığı yazılır (bu kısım boş ise sütun başlığı olarak Field Name görünür)

Default Value (Varsayılan Değer)

seçili alana, kayıt girilirken buraya girilen değer kendiliğinden yazılır (Örn. Telefon Şehir Kodu ile ilgili alan için 0312 Default Value olarak verilebilir, kullanıcı isterse değişiklik de yapabilir)

Validation Rule (Geçerlilik Kuralı)

sayısal verinin belirli bir özellikte olması şartı ile veri girişi denetimi sağlanır. (Örn. > 1000)

Validation Text (Geçerlilik Metni)

Validation Rule belirlendiğinde, kullanıcının aykırı bir veri girişinde bulunduğu zaman karşılaşacağı hata mesajıdır ( Örn. Girilecek değer 1000 den büyük olmalıdır)

Required (Gerekli)

veri girme zorunluluğu olan alan için YES tersi durum için ise NO tanımlanır

Allow Zero Length (Sıfır Uzunluk İzni)

Data Type özelliği Text olan alanlarda sıfır uzunluklu metin girişine izin vermek için YES, tersi durum için ise NO tanımlanır

Indexed (Sıralı)

tablodaki kayıtların seçili alana göre sıralanmasını sağlar. Bunun için Yes (Duplicates OK) seçilirse indexlenmiş alana aynı veri birden fazla girilemez iken, Yes ( No Duplicates) seçilirse bu kısıt ortadan kalkar ve alan sadece indexlenmiş olur (Data Type özelliği Memo, Hyperlink ve OLE Object olan alanlar indexlenemez)

 

2.3.2 Tablo Özellikleri (Table Properties)

Menu Bar araç çubuğundaki View (Görünüm) menüsünden Properties (Özellikleri) komutu seçilir ve daha sonra ekrana Table Properties (Tablo Özellikleri) iletişim kutusu gelir.

menubtpr.gif (8752 bytes)

tablepro.gif (13204 bytes)

Tablo geneline ait özellikler bu yolla belirlenebilir.

Validation Rule özelliklerinin ilgili kısımın bittiği yeri tıkladığınızda, o noktada üzerinde üç nokta olan bir düğme gelir ve bu düğmeye tıklayarak Expression Builder'ı çalıştırabilirsiniz.

vrbul2.gif (1522 bytes)

Description

tablo ile ilgili tanımlayıcı bilgi girilmesine imkan verir

Validation Rule

sayısal verinin belirli bir özellikte olması şartı ile veri girişi denetimi sağlanır. (Örn. > 1000)

Validation Text

Validation Rule belirlendiğinde, kullanıcının aykırı bir veri girişinde bulunduğu zaman karşılaşacağı hata mesajıdır ( Örn. Girilecek değer 1000 den büyük olmalıdır)

Filter

süzgeç ile ekrana gelen bilgiler kısıtlanabilir.

Order By

Örn. Öğrenci Numarası DESC. ile tablonun açılır açılmaz kendiliğinden Öğrenci Numarası baz alınarak büyükten küçükğe sıralanması sağlanabilir

 

2.4 Satır Üzerinde İşlemler

2.4.1 Satır Yüksekliğini Değiştirme

1. yol : Herhangi bir satırın altındaki sınırın üzerine tıklayın, sonra sınırı farenin sol düğmesini basılı tutarak satırı istediğiniz yüksekliğe ulaşana kadar sürükleyin ve düğmeyi bırakın (Bir satırın yüksekliğini değiştirmek tablodaki tüm satırları etkiler).

2. yol :  Menubar araç çubuğundaki Format (Biçim) menüsünden Row Height.. (Satır Yüksekliği) komutunu tıklayın.

satr-yuk.gif (1242 bytes)

ya da

menubar-format-height.gif (13260 bytes)

row-height.gif (6475 bytes)

Bir satırın yüksekliğini değiştirmek tablodaki tüm satırları etkiler.

 

2.5 Sütun Üzerinde İşlemler

2.5.1 Sütun Genişliğini Değiştirme

1. yol : Genişliğini değiştirmek istediğiniz sütunun başlığının sağ tarafındaki sınırın üzerine tıklayın, sonra sınırı farenin sol düğmesini basılı tutarak sütun istediğiniz genişliğe ulaşana kadar sürükleyin ve düğmeyi bırakın

2. yol :  Menubar araç çubuğundaki Format (Biçim) menüsünden Column Width  komutunu tıklayın.

sutun-gen.gif (1262 bytes)

ya da

menubar-format-width.gif (12091 bytes)

Column Width iletişim kutusundaki boşluğa istenilen değer girilir.

coloumn-width.gif (8244 bytes)

bestfit.gif (1299 bytes)Genişliği en fazla metin içeren alana göre ayarlar.

 

1.5.2 Bir sütunu Taşıma

1- Taşımak istediğiniz sütunun başlığını seçin (Örnek: Field3).

sütun-sec.gif (4513 bytes)

2- Farenin işaretçisini seçimiş olduğunuz sütunun üzerine getirin ve farenin sol düğmesini basılı tutarak sütun başlığını sütunun bulunmasını istediğiniz yerin sağına sürükleyin.

3. Farenin sol düğmesini serbest bırakın.

 

1.5.3 Bir Sütunu Dondurma

1- Dondurmak istediğiniz sütunun başılığını seçin (Örnek: Field3).

2- Menubar araç çubuğundaki Format (Biçim) menüsünden Freeze Columns (Sütunları Dondur) komutunu tıklayın.

menubar-format-freeze.gif (13471 bytes)

 

1.5.4 Bir Sütunu Çözme 

1- Menubar araç çubuğundaki Format (Biçim) menüsünden Unfreeze All Columns (Tüm Sütunları r) komutunu tıklayın.

menubar-format-unfreeze.gif (13544 bytes)

 

2.6 Index (İndeks)

2.6.1 Bileşik İndeks Oluşturma (Multiple-field Index)

1. Tablonuzu Design View'da açın.

2. Menu Bar araç çubuğundaki View (Görünüm) menüsünden Indexes (İndeksler) ndex.gif (1006 bytes)komutunu tıklayın (veya Table Design araç çubuğundaki Indexes (İndeksler) ndex2.gif (1006 bytes)simgesini seçin).

mnrvndex.gif (7008 bytes)

ya da

tbdgndex.gif (4518 bytes)

3.

Tablo'da oluşturulmuş indeksler

ndexespk.gif (5389 bytes)

 

Index Name (İndeks Adı) ile Field Name (Alan Adı) aynı olmak zorunda değildir. PrimaryKey (Birincil İndeks) olan indeksin adının da PrimaryKey olması gerekmemektedir (başında anahtar sembolü olan satır). Aksi belirtilmediği sürece PrimaryKey aktif durumdaki indeks olup herhangi bir field PrimaryKey olarak indeks oluşturmada kullanılabilir. Sort Order sütununda alanın nasıl sıralanacağı belirtilir (Ascending ile artan ve Descending ile azalan yönde sıralama uygulanabilir). Birincil İndeks olan satırın hemen altındaki satırın Index Name'i boş ise bu iki index birarada bir Bileşik İndex oluştururlar.

ndexespk1.gif (5389 bytes)

Bu örnekte tek bir indeks Birincil İndex aktif ve tek bir alandan (ProjeNo) oluşuyor

 

ndexpk2.gif (5492 bytes)

Bu örnekte ise ProjeNo ve ProjeAdı adlı iki alan ikisi birarada bileşik indeksi oluşturuyor (kayıtlar önce ProjeNo'suna göre artan/küçükten büyüğe ve daha sonra da ProjeAdı artan/küçükten büyüğe sıralanır).

2.6.2 İndeks Özellikleri (Index Properties)

ndexprop.gif (9978 bytes)

Primary : Yes, seçili indeksin birincil indeks olduğunu belirler

Unique : Yes, seçili alana aynı veri birden fazla (tekrar) girilemeyeceğini belirtir.  Primary : Yes ise Unique : No olamaz

Ignore Nulls : Yes, seçili alanın boş bırakılamayacağını (mutlaka veri girişi yapılmalıdır) belirtir.

 

2.7 Tablolar Arasındaki  İlişki Kavramı

Veritabanı yönetiminde yeni bir tabloyu var olan tablolara bağlamak ve aralarındaki ilişkileri düzenlemek en önemli noktalardan birisidir. Bir veritabanı birden çok veri tablosu içerebilir. Her tablodaki birincil anahtar (primary key) belirlendikten sonra, tablolar arasında ilişki kurulabilir. Access ile üç tür ilişki yaratılabilir ( one to one-birden bire, one to many-birden çoğa ve many to many-çoktan çoğa). Yaygın olarak kullanılan "birden çoğa" ilişkisinde ilk tablodaki (birincil tablo) her kayıt (record) ikinci tablodaki (ilişkili tablo) bir ya da birden çok kayıtla ilişkilendirilmiştir.

İlişki alanlarının ilişkili oldukları birincil anahtar alanları ile aynı adı taşımaları gerekmemektedir (fakat ilişkili alanlarda eşleşen veriler bulunmalıdır). İlişkili alanlar iki istisna haricinde aynı veri türüne sahip olmalıdır; Birinci istisna, AutoNumber (Otomatik Sayı) alanı (field) ile FieldSize (Alan Boyutu) özelliği Long Integer'a (Uzun Tamsayı) ayarlı olan Number (Sayı) alanını eşletirebilirsiniz. Diğer istisna ise, eğer her iki alanın da FieldSize (Alan Boyutu) özelliği Replication ID'ye ayarlı ise Otomatik Sayı alanı ile Sayı alanı eşleştirilebilir. Arama alanı ya da Relationships (İlişkiler) penceresi kullanılarak ilişkiler yaratılabilir.

Tablolar ilk kez yaratılırken Table Wizard (Tablo Sihirbazı) kullanıcıya tablo ilişkilerini tanımlama olanağını verir. Database (Veritabanı) iletişim kutusunda iken ya da Design View'da (Tasarım Görünümü) ilişkiler tanımlanabilir.

SORU : Access'te istenilen sayıdaki tablo arasında ilişki kurulabilir mi ?

 

 

2.8 İlişkiler

İki tablo arasında doğrudan bir bağlantı bulunmuyorsa, birincil anahtar (primary key) birden çok alana bağlı ise veya bilgi tutarlılığı gerekli ise İlişkiler penceresinin kullanılması gerekir.

Bu pencerede bir ilişki yaratma işleminden önce, tabloda eşleşen alanlar belirlenmelidir. Birincil tablodaki birincil anahtar alanı ile ilişkili tablodaki eşleşen alan (foreign key (yabancı anahtar) olarak da adlandırılır) arasında bir ilişki kurulur. 

2.8.1 Tablo İlişkilerini Tanımlama

1- İstediğiniz veritabanı dosyasını açın.

2- Database iletişim kutusunda iken Database araç çubuğu üzerindeki Relationships (İlişkiler) relshp.gif (1030 bytes)simgesini tıklayın ya da Menu Bar araç çubuğundaki Insert (Ekle) menüsünden Relationships... komutunu seçin.

dbrel.gif (7938 bytes)

3- Tablolar arasında önceden kurulmuş ilişkiler varsa bunları ekrana gelen Relationships penceresinde görebilirsiniz.

rlshpwn.gif (45198 bytes)

4- Relationships penceresine yeni bir tablo eklemek için Relationship araç çubuğundaki Show Table (Tabloyu Göster)