VİSUAL BASIC  DERS  NOTLARI

1. Temel Bilgiler
• Değişkenler
• Veri Tipleri
• Veri Yapıları
• Dizilere Genel Bakış
• Statik Diziler
• Dinamik Diziler
• Tip Dönüşümleri
2. Operatörler,Program Kontrol ve Döngü Komutları
• Aritmetiksel Operatörler
• Karşılaştırma Operatörleri
• Mantıksal Operatörler
• if kontrol Yapısı
• Select Case Kontrol Yapısı
• For Next Döngüsü
• Do While ve Do.......Loop While Döngüleri
• Do Until ve Do.......Loop Until Döngüleri
• Do Until ve Do.......Loop Until Döngüleri

•  

1.      TEMEL BİLGİLER

DEĞİŞKENLER

    Degişken tanımlarken Visual Basic’te Dim bildiri deyimini kullanabiliriz. Değişkenin tanımlanması hafızada ayrılacak hafıza miktarının belirli olmasını sağlar. Eger degişkenlerin tipini belirtmeden bir kullanım yaparsak bu değişkenlerin Variant tipinde olduğu kabul edilir.Bu da hafızada gereksiz yer kaybına sebep olur.Eger tanımlanan bütün degişkenlerin tiplerinin belli olmasını isterseniz kod penceresinin General,Declarations kısmına
Option Explicit yazılır.

    Ayrıca değişken tanımlarken kullanılabilecek bir başka bildiri deyimide Def- bildiri deyimidir.Bu bildiri deyimi daha genel tanımlamalar yapmak için kullanılır..Def bildiri deyimleri aşagıda verilmiştir.

Def bildiri deyimi projenin general,declarations bölümünde tanımlanmalıdır

DefBool : Boolean tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefByte : Byte tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefInt : Integer tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefLng : Long tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefCur : Currency tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefSng : Single tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefDbl : Double tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefDate : Date tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefStr : String tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefVar : Variant tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.

Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim Ad As String

Dim Maas As Currency

Dim D_tarihi As Date

Dim Adres As String

Dim Sira As Integer

End Sub

    Burada görmüş olduğunuz gibi 5 adet degişken tanımlanmaktadır.Ad değişkeni string tipinde bir değişkendir.Maaş değişkeni Currency tipinde bir değişkendir.D_tarihi değişkeni Date tipinde bir değişkendir.Adres
değişkeni string tipinde bir değişkendir.Sira değişkeni integer tipinde bir
değişkendir. 


    Aşagıdaki satırları formun general,declarations bölümüne
yazalım. 

Örnek : 

DefInt A-C

DefStr S

DefVar K

DefDate D

DefSng V

Bu örnekte
A , B, C ile başlayan bütün karakterler Integer türünde olmak zorundadır.
D ile başlayan bütün karakterler Date türünde olmak zorundadır.
V ile başlayan bütün karakterler Single türünde olmak zorundadır.
K ile başlayan bütün karakterler Variant türünde olmak zorundadır.
S ile başlayan bütün karakterler String türünde olmak zorundadır.

Def deyimi dim deyiminden farklıdır. Def ile sadece bir harf yada harf aralıgı belirtilebilir.Burada belirtilen harf ile başlayan bütün değişkenler artık o bildiri deyimindeki tipdedir

Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim ad As String , soyad As String

Dim maas As Currency

End Sub

Bu örnektede ad ve soyad isimli iki degişken string türünde ve maas degişkeni ise Currency tipindedir.

VERİ TİPLERİ

Integer :
    Visual Basic’te tam sayı degişkenleri tanımlamak için kullanılır. Hafızada 2 byte yer kaplarlar. Alabilecegi değer aralıgı –32768 ile +32767 arasındadır.DefInt bildiri deyimi ile tanımlanabilirler. Ayrıca bir degişkenin sonunda % karakteri bulunuyorsa bu degişken integer tipindedir.

Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim Maas As Integer

DefInt A-C

Oran% = 100

A_sayı = 100

B_sayı = Oran*A_sayı

C_sayı = B_sayı + A_sayı – 1000

Maas= 32767

End Sub

Eger burada tanımlanan degişkenlere daha büyük sayılar atanırsa overflow oluşur.
Long :
    Daha büyük bir aralıkta integer yani tamsayı tanımlamak için kullanabilecegimiz bir veri tipidir. Hafızada 4 byte yer kaplar. Kullanılabilecek uç degerler +2,147,483,647 ile -2,147,483,648 dir. Long tipinde bir degişken tanımlamak için DefLng bildirimini veya degişken sonunda & karakterini kullanabiliriz.

Örnek :

Private Sub Form_Load()

DefLng A-B

Bölüm=50000 

cıkan&=600000

Kalan& = (cıkan / Bölüm ) * 10000

End Sub

Single :
    Tam sayı olmayan küsüratlı sayılar için kullanabilecegimiz bir veri tipidir. Kayan-noktalı sayı olarak isimlendirilir. Single tipindeki veriler bellekte 4 byte yer kaplarlar. Nekatif sayılar için alabilecegi aralık -3.402823E38 ile –1.401298E-45 ,pozitif sayılar için alabilecegi aralık 1.401298E-45 ile 3.402823E38 arasındadır.Single tipinde veri tanımlamak için DefSgn bildirimi veya degişken sonuna ! karakteri konur. 7 haneye kadar hassastır.Daha sonrası yuvarlatılır.

Örnek :

Private Sub Form_Load()

DefSgn A-B

Bölüm=50000 

Cıkan!=600000

End Sub

Double :
    Visual Basic’te kullanılabilecek en büyük sayısal degerlerin veri tipidir. Hafızada 8 byte yer kaplarlar. 16 haneye kadar hassastırlar. Maximum alabilecegi degerler pozitif sayılar için 4.94065645841247E-324 ile 1.797693134862232E308 , nekatif sayılar için de -1.797693134862232E308 ile -4.94065645841247E-324 arasındadır. DefDbl bildirimi veya # sembölü ile double tipinde degişkenler tanımlanabilir

Örnek :

Private Sub Form_Load()

DefDbl A-K

Darı=50000 

Bugday=600000

Arpa=340.56

End Sub

VERİ YAPILARI

Const :
    Bunlar program içinde degeri degiştirilemeyen sabitlerdir. Public ve Private tipinde sabitler tanımlanabiliilir. Public sabitlere tüm modüller içinden ulaşılabilir.Private türündeki sabitler ise sadece tanımlandıkları modül içersinde geçerlidirler.Ayrıca Visual Basic içinde tanımlanmış çok sayıda sabit vardır. Bunlara CONSTANT.TXT dosyasını açarak inceleyebiliriz.

Örnek :

Const sehır=”Istanbul”

Const Ulke="Turkey"

Const posta_kodu=34650

Const tek_kod=212

Type - End Type Yapısı :
    Type yapısını kullanarak programıcı farklı veri tiplerini kullanarak kendi veri yapısını oluşturabilir. Bu C deki Struct yapısına benzetilebilir. Bu yeni veri tipine record adı verilir. Herhangi bir modülün Declarations kısmında aşagıdaki gibi bir tanımlama yapabiliriz.

Örnek :

Type Ogrencı

Ad As String *10

Soyad As String *12

Not As Byte

Kredi As Integer

End Type

'Ogrencı veri tipi toplam hafızada 25 byte yer kaplamaktadır. Bu veri tipini kullanmak için 'Ogrencı tıpınde degişkenler tanımlamak gerekmektedir.

Private Sub Form_Load()

Dim A As Ogrencı

Dım B As Ogrencı

'Bu degıskenlere bilgi atamak aşagıdaki şekildeki gibidir.

A.Ad="Ali" 

A.Soyad ="Armer" 

End Sub

String türü degişkenlere sabit bir uzunlukta yer ayırmak istersek aşagıdaki şekilde bir tanımlama yapmalıyız.

Dim Name As String *12
Dim Address As String *50

DİZİLER

Aynı tür bilgileri bellekte tutmak için kullanabilecegimiz listelere dizi adı verilir. Dizi kullamanın avantajı aynı tür bilgiler bir listede tutularak daha hızlı işlem yapılabilmesi saglanmış olacaktır.Visual Basic'de dizi şu şekildedir
Dizi_adı(İndis)
olacaktır.

Örnek:

Private Sub Form_Load()

Dim ad(2) As String

Dim no(2) As Integer

ad(0) = "ali"

ad(1) = "ahmet"

ad(2) = "ebru"

no(0) = 133

no(1) = 56

no(2) = 67

End Sub

    Bu örnek'te ad ve no olmak üzere iki adet dizi tanımlanmaktadır. ad dizisi string türünde bilgileri tutacak ve no dizisi ise integer türündeki bilgileri saklayacaktır. Görmüş olgunuz gibi dizilere bilgi atama şekli

dizi_adı(indis_sırası)=atanacak_bilgi
şeklindedir.

Eger diziyi sıfırdan degilde bir den itibaren başlatmak istersek diziyi tanımlamadan önce Option Base 1 satırını eklemeliyiz.

    Burada dizi indisleri sıfırdan başlayarak tanımlama yaparken bizim belirtigimiz degere kadardır. Yani bizim bu dizilere atayabilecegim veri sayısı diziyi tanımlarken belirtdigimiz indis degerinden bir fazla olacaktır.

Eger deger atama yaparken belirttigimiz sınırların dışına çıkarsak hata oluşur. Dizilere deger atarken dizi sınırlarını kontrol etmekle olası bir hatayı önlemiş oluruz.

STATİK DİZİLER

    Bu tip dizilerde kullanılacak yer sayısı sabittir. Bu tip diziler sadece tanımlandıkları modül içersinde kullanılabilirler. Statik dizi şu şekilde tanımlanabilir
Dim dizi_adı(sayi) As Veri_Tipi
    Tüm proje içinde kullanılacak bir dizi tanımlanmak isterse standart modülün General,Declarations bölümünde yukarıdaki şekildeki gibi tanımlanmalıdır

Örnek :

Option Base 1

Dim a(5) As Integer

Private Sub Command1_Click()

Text1.Text = a(1) + a(2)

End Sub

Private Sub Form_Load()

a(1) = 10

a(2) = 20

End Sub

    Bu örnekte görüldügü gibi projenin general,declarations kısmında a() dizisi tanımlanıyor.Bu dzi tanımlanmadan önce dizi indislerinin 1 den itibaren başlıyacagını belirten Option Base1 satırı koda dahil edilmiştir. Form1 yüklendiginde bu dizinin ilk elemanınna 10 sayısı ikinci elemanına 20 sayısı atanıyor. Eger kullanıcı Command1 isimli butona tıklarsa dizinin ilk ce ikinci elemanları toplanarak Form üzerinde Text1 adlı nesnenin Text özelligine atanıyor. Yani TextBox'ın bu sayıların toplamını göstermesi sağlanıyor.

DİNAMİK  DİZİLER

    Bu tip dizilerde kullanılacak yer sayısında bir sınırlama yoktur. Bu tip diziler ilk başta şagıdaki şekildeki gibi bir tanımlamaya ihtiyaç duyarlar.
Dim dizi_adı( ) As Veri_Tipi
    Daha sonra bu dizi kullanılacak iken botunu belirtmek gerekir bunun içinde aşagıdaki gibi bir tanımlama yapılmalıdır.
ReDim dizi_adı(boyut ) As Veri_Tipi
    Artık bu veri dizisini projemiz içinde kullanabiliriz.

Örnek :

Option Base 1

Private Sub Form_Load()

Dim s() As String

End Sub

Private Sub Command1_Click()

ReDim s(10) As String

s(1) = "Selam "

s(2) = "Ayşe"

Text1.Text = s(1) + s(2)

End Sub

    Bu dizi tanımlanmadan önce dizi indislerinin 1 den itibaren başlıyacagını belirten Option Base1 satırı koda dahil edilmiştir. Form1 yüklendiginde s adlı bir dinamik dizi tanımlanmaktadır. Kullanıcı Command1 isimli butuna tıkladıgında s dizisinin boyutu belirtilerek yeniden tanımlanmıştır. Bu dizinin ilk elemanınna "Selam " degeri ikinci elemanına "Ayşe" degeri atanıyor. Dizinin ilk ve ikinci elemanları toplanarak Form üzerinde Text1 adlı nesnenin Text özelligine atanıyor. Yani TextBox'ın bu degerlerin toplamını göstermesi sağlanıyor.

Örnek :

Option Base 1

Private Sub Form_Load()

Dim s() As String

End Sub

Private Sub Command1_Click()

ReDim s(10) As String

s(1) = "selam"

s(2) = "fatih"

Text1.Text = s(1) + s(2)

End Sub

Private Sub Command2_Click()

ReDim s(5) As String

s(2) = "fatih"

Text1.Text = s(1) + s(2)

End Sub

    Bu örnekte yukarıdaki örnekten tek farklı yan olarak bir Command butonun arkasına yazılmış kod bulunuyor. Eger kullanıcı Command1 adlı butondan sonra bu butona tıklarsa ne olacak ona bakalım. Command2 butonuna tıklanıldıgında s() dizisi tekrardan boyutu 5 olrak tanımlanıyor. s() dizisine daha önce atamış bütün degerler siliniyor. Yani s() dizisi bir nevi boşaltılıyor ve yeniden boyutlandırılıyor. Eger s() dizisine daha önce atanmış degerler korunmak istenirse aşagıdaki şekildeki gibi bir tanımlama yapılmak zorundadır.
ReDim Preserve s(boyut) As Veri_tipi

TİP  DÖNÜŞÜMLERİ

    Visual Basic'de kullandıgımız sayısal değişkenleri diger veri tiplerine dönüştürebiliriz. Bu işlemi yapan fonksiyonlara tip dönüşüm fonksiyonları adı verilir. Tip dönüşüm fonksiyonları aşagıda verilmiştir.

Fonksiyon Geri Dönen Deger Yaptıgı İşlem

CBool(ifade) Boolean Matemetiksel ifadeyi Boolean türüne dönüştürür.
CByte(ifade) Byte Matemetiksel ifadeyi Byte türüne dönüştürür.
CCur(ifade) Currency Matemetiksel ifade Currency türüne dönüştürür.
CDate(ifade) Date Matemetiksel ifade Date türüne dönüştürür.
CDbl(ifade) Double Matemetiksel ifade Double türüne dönüştürür.
CDec(ifade) Decimal Matemetiksel ifadeDecimal sayıya dönüştürür.
CInt(ifade) Integer Matemetiksel ifade tam sayıya dönüştürür.
CLng(ifade) Long Matemetiksel ifade Long türüne dönüştürür.
CSng(ifade) Single Matemetiksel ifade Single türüne dönüştürür.
CVar(ifade) Variant Matemetiksel ifade Variant türüne dönüştürür.
CStr(ifade) String Matemetiksel ifade String türüne dönüştürür.

Aşagıda çeşitli örneklerle tip dönüşümleri açıklanmaya çalışılmıştır.

Örnek1:

A=10 , B=5 , C=10 , D=0

check = CBool(A < B) 'check=False

check = CBool(A > B) 'check=True

check = CBool(A = C) 'check=True

check = CBool(D) 'check=False

check = CBool(B) 'check=True

Örnek2 :

A=10 , B=5 , C=0 

check = CBytel(A < B) 'check=0

check = CByte(A > B) 'check=1

check = CByte(A = C) 'check=0

Örnek3 :

A=1 , B=2 , C=36000 , D=36001

check = CDate(A) 'check=12/31/1899

check = CDate(B) 'check=1/1/1900

check = CDate(C) 'check=7/24/98

check = CDate(D) 'check=7/26/98

Örnek4 :

A=2.4 , B=2.5 , C=2.6 , D=3.5

check = CInt(AB) 'check=2

check = CInt(B) 'check=2

check = CInt(C) 'check=3

check = CInt(D) 'check=4

2.         OPERATÖRLER , PROGRAM KONTROL VE DÖNGÜ KOMUTLARI

ARİTMETİKSEL OPERATÖRLER

+ , - , * , / , \ , ^ ,Mod , &

    Genel olarak matematiksel işlemlerde kullanılan operatörlerdir. Bunlara kaynaştırma “&” operatörünü de ilave edebiliriz. Şimdi bu operatörleri açıklayalım.

    + Operatörü :
    Bu operatör ile verilen iki veya daha fazla ifade toplanabilir.Genel yazılışı aşagıdaki şekilde gibidir.
Sonuc = Ifade1 + Ifade2
Burda Sonuc mutlaka sayısal bir degerdir.(Eger kaynaştırma yapılmamış ise)
Ifade1 çeşitli işlemlerden oluşmuş bir ifade veya bir sayıdır.
Ifade2 çeşitli işlemlerden oluşmuş bir ifade veya bir sayıdır.
Eger Ifade1 ve Ifade2 strıng türünde veriler ise + operatörü kaynaştırma yapar. Yani Ifade2 yi Ifade1’ın sonuna ekler.Aşagıda Çeşitli örnekler verilmiştir.

Örnek :

Sonuc=13+45 'Sonuc=58

Sonuc=1378+56.78+435.908 'Sonuc=1870.688

A=89,B=3456

Deger=A+B ' Deger=3545

Ad="Ebru"

Soyad=” Kayacı”

Dim Name As String

Name=Ad+Soyad 'Name=”Ebru Kayacı”

KARŞILAŞTIRMALI  OPERATÖRLER

    Bu operatörler ile verilen ifadeler arasında karşılaştırmalar yapılır. Genel karşılaştırma operatörleri aşagıda verilmiştir.

= operatörü :
Bu operatör verilen iki ifadenin eşit olup olmadıgını anlamak için kullanılır.Genel yazım şekli aşagıdaki şekildeki gibidir.
Sonuc=(Ifade11 = Ifade2)
Burda Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayı veya bir metindir.
Ifade2 bir sayı veya bir metindir.
Aşagıda çeşitli örneklerle kaynaştırma operatörü açıklanmıştır

Örnek :

Sonuc=(100=345) 'Sonuc=False

Sonuc=(100=100) 'Sonuc=True

A=12,B=45

Sonuc=(A=B) 'Sonuc=False

C=23,D=23

Sonuc=(A=D) 'Sonuc=True

<> operatörü :
    Bu operatör verilen iki ifadenin farklı olup olmadıgını anlamak için kullanılır.Genel yazım şekli aşagıdaki şekildeki gibidir.
Sonuc=(Ifade11 <>Ifade2)
Burada Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayı veya bir metindir.
Ifade2 bir sayı veya bir metindir.
Aşagıda çeşitli örneklerle kaynaştırma operatörü açıklanmıştır.

Örnek :

Sonuc=(100<>345) 'Sonuc=True

Sonuc=(100<>100) 'Sonuc=False

A=12,B=45

Sonuc=(A<>B) 'Sonuc=True

C=23,D=23

Sonuc=(A<>D) 'Sonuc=False

< operatörü :
    Bu operatör verilen birinci ifadenin ikinci ifadeden küçük olup olmadıgını anlamak için kullanılır.Genel yazım şekli aşagıdaki şekildeki gibidir.
Sonuc=(Ifade11 < Ifade2)
    Burda Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayı veya bir metindir.
Ifade2 bir sayı veya bir metindir.
Aşagıda çeşitli örneklerle kaynaştırma operatörü açıklanmıştır.

Örnek :

Sonuc=(100<345) 'Sonuc=True

Sonuc=(100<100) 'Sonuc=False

Sonuc=(100<130) 'Sonuc=False

A=12,B=45

Sonuc=(A<B) 'Sonuc=True

C=23,D=23

Sonuc=(A<D) 'Sonuc=False

> operatörü :
    Bu operatör verilen birinci ifadenin ikinci ifadeden büyük olup olmadıgını anlamak için kullanılır.Genel yazım şekli aşagıdaki şekildeki gibidir.
Sonuc=(Ifade11 > Ifade2)
Burda Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayı veya bir metindir.
Ifade2 bir sayı veya bir metindir.
Aşagıda çeşitli örneklerle kaynaştırma operatörü açıklanmıştır.

Örnek :

Sonuc=(800>345) 'Sonuc=True

Sonuc=(100>100) 'Sonuc=False

Sonuc=(100>130) 'Sonuc=False

A=90,B=45

Sonuc=(A>B) 'Sonuc=True

C=23,D=23

Sonuc=(A>D) 'Sonuc=False

=> operatörü :
    Bu operatör verilen birinci ifadenin ikinci ifadeden büyük veya eşit olup olmadıgını anlamak için kullanılır.Genel yazım şekli aşagıdaki şekildeki gibidir
Sonuac=(Ifade11 => Ifade2)
Burda Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayı veya bir metindir.
Ifade2 bir sayı veya bir metindir.
Aşagıda çeşitli örneklerle kaynaştırma operatörü açıklanmıştır.

Örnek :

Sonuc=(800=>345) 'Sonuc=True

Sonuc=(100=>100) 'Sonuc=True

Sonuc=(100=>130) 'Sonuc=False

A=90,B=45

Sonuc=(A=>B) 'Sonuc=True

C=23,D=23

Sonuc=(A=>D) 'Sonuc=True

<= operatörü :
    Bu operatör verilen birinci ifadenin ikinci ifadeden büyük olup olmadıgını anlamak için kullanılır.Genel yazım şekli aşagıdaki şekildeki gibidir.
Sonuc=(Ifade11 <= Ifade2)
Burda Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayı veya bir metindir.
Ifade2 bir sayı veya bir metindir.
Aşagıda çeşitli örneklerle kaynaştırma operatörü açıklanmıştır.

Örnek :

Sonuc=(800<=345) 'Sonuc=False

Sonuc=(100<=100) 'Sonuc=True

Sonuc=(100<=130) 'Sonuc=True

A=90,B=45

Sonuc=(A<=B) 'Sonuc=False

C=23,D=23

Sonuc=(A<=D) 'Sonuc=True

MANTIKSAL  OPERATÖRLER

    Lojik iki ifadenin karsilastirilmasi için kullanilir. Iki ifadenin'de dogru olmasi gereklidir. Genel yazim sekli asagidaki gibidir ;
Sonuc=Kosul1 And Kosul2
Burada Sonuc herhangi bir sayisal tipde degiskendir.
Kosul1 herhangi bir ifadedir.
Kosul2 herhangi bir ifadedir.
And operatörünün dogruluk tablosu asagidaki sekildeki gibidir.

And operatörü ayni zamanda bitwise comparison islemide yapilabilir.

Örnek :

Sonuc = (False And False ) 'Sonuc=False

Sonuc = (Null And False ) 'Sonuc=False

A=True , B=True

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=True

A=1 ,B=0

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=0

A=1 ,B=1

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=1

A=1,B=4

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=0

A=1,B=3

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=1

A=1,B=5

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=1

A=1,B=8

Sonuc = (A And B ) ' Sonuc=0

İF  KONTROL  YAPISI

    Kontrol komutları programcılar tarafından sıkca kullanılan belirli ifadeleri kontrol etmek veya bazı şartların gerçekleşip gerçekleşmedigini kontrol etmek amacıyla kullanılan komutlardır. Biz burada en çok kullanılan komutların üzerinde duracagız.

If Kontrol Yapısı :
    Genel olarak bu komut yapısı şu şekilde yazılır.

If Kosul Then
Kosul dogru ise yapılması istenen işlemler.
Endif

Kullandıgımız her If kontrolu için mutlaka bir Endif kullanmalıyız. Bu kontrol yapısının sonlandıgını belirtir.
Örnek:

If ad="FATIH" Then 

Maas=10000000 

Endif

    Eger koşul gerçekleşmemiş ise yapılması istenen bazı işlemler varsa o zaman şu şekilde bir kontrol yapısını kullanabiliriz.

If Kosul Then
Kosul dogru ise yapılması istenen işlemler.
Else
Kosul yanlış ise yapılması istenen işlemler.
Endif

    Aynı anda bir kaç koşul için karşılaştırma yapılmak isternirse;

If Kosul Then
Kosul dogru ise yapılması istenen işlemler.
Elseif Kosul1 Then
Kosul1 dogru ise yapılması istenen işlemler.
Elseif Kosul2 Then
Kosul2 dogru ise yapılması istenen işlemler.
Else
Bütün kosullar yanlış ise yapılması istenen işlemler.
Endif
yapısı kullanılır. Bu yapıda mutlaka Else blogunun bulunmasına gerek yoktur. Burada eger Kosul dogru ise ilk Then’den sonraki satırlar çalıştırılarak Elseif ifadesine kadar icra edilirler. Daha sonra Endif ifadesinden sonraki satır icra edilir.Eger Kosul yanlış ise Kosul1 ifadesi kontrol edilir.Dogru ise buradaki then den sonraki satırlar çalıştırılır. Yanlış ise Kosul2’ye bakılır. Eger bu kosulda yanlıs ise Else ifadesinden sonraki satırlar çalıştırılır.

Örnek :

If Isım=”Ali” Then 

Maas=Maas * 1.2 

Elseif Isım=”Murat” Then 

Maas=Maas * 1.4 

Elseif Isım=”Kemal” Then 

Maas=Maas * 1.1

Endif

Örnek :

If Bolen=0 Then

Msg.Text=” Bolen sayı sıfır olamaz."

Else

Sonuc= Sayı / Bolen

Msg.Text = Sonuc

Endif

Ornek :

If name="Ali" AND no="1301920035"

Not=4

ElseIf name="Ahmet" AND no="1301940023" Then

Not=3

ElseIf name="Hakan" AND no="1301930045" Then

Not=2

ElseIf name="Hatice" AND no="1301940005" Then

Not=7

Endif

SELECT CASE  KONTROL  YAPISI

    Bu kontrol yapısında sadece bir degişkenin durum kontrolü yaılır.Kontrolü yapılacak degişkenin genel olarak alabilecegi degerler belirli ise bu yapının kukllanılması If yapısına göre daha avantajlıdır. Yazılış biçimi genel olarak aşagıdaki şekildeki gibidir

Select Case Degisken
Case Deger1
Degisken=Deger1 oldugu durumda yapılması istenen işlemler
Case Deger2
Degisken=Deger2 oldugu durumda yapılması istenen işlemler
Case Else
Degisken yukarıdaki degerler den hicbirine eşit degil ise yapılacak işlemler
End Select

Kullandıgımız her Select ifadesi için bir End Select kullanmalıyız.

Örnek :

Select Case No

Case 1304

Name="Murat Tuna"

Case 1306

Name="Ayse Sinem"

Case 1307

Name=”Hakan Kaya”

Case 1312

Name=”Abdullah Kahyalı”

Case 1324

Name="Hatice Uygun"

End Select

Örnek :

Select Case Ay

Case 1

Max_date=31

Case 2

Dim Artık as Integer

Artık = Yıl Mod 4

If Artık=0 Then

Max_date=29

Else

Max_date=28

Endif

Case 3

Max_date=31

Case 12

Max_date=31

Case Else

Mesaj=”Error : Bir yılda 12 ay vardır.”

End Select

VİSUAL  BASICTE  DÖNGÜ  KOMUTLARI

FOR NEXT  DÖNGÜSÜ

    Bu komutlar belirli işlemleri belirli sayıda veya herhangi bir şart sağlanana kadar tekrarlamak amacı ile kullanılırlar. Bu komutlar aşagıda verilmiştir.
For ….. Next Döngüsü
Do While …. Loop Döngüsü
Do Until ……Loop Döngüsü
Do …… Loop While Döngüsü
Do …… Loop Until Döngüsü

    Aşagıdada bu döngülerin nasıl kullanıldıkları açıklanmış ve örneklerle pekiştirilmiştir.

For Next Döngüsü :
    Bütün dillerde bulunan döngü yapısıdır. Genel yazım şekli aşagıdaki şekildeki gibidir.

For sayac=başlangıç To bitiş Step artım
Arada işletilecek komutlar
Next sayac

    Bu döngü sayac baslangıc degerınden bitiş degerine kadar çalıştırılır. Sayaç başlangıc degerinde iken döngü içindeki komutlar işletilir. Next ifadesine gelindiginde tekrar For satırına gelinir. Sayac degeri artım kadar artırılır. Eger Sayac degeri Bitis degerini geçmiş ise Next adımından sonraki adım işletilir. Burada step degerine pozitif veya nekatif bir deger verşilebilir. Eger nekatif deger verilirse sayac her seferinde 1 azaltılır.Step adımını vermezsek bu pozıtif 1 (+1) anlamındadır ve her adımda sayac bir artırılacaktır.Biz içiçe For Next döngüleride kurabiliriz. Ancak burada şuda dikkat edilmelidir. En son başlatılan For döngüsü ilk önce bitirilmelidir.

For sayac1=basla1 To son1
Komutlar
For sayac2=basla2 To son2
Komutlar
Next sayac2
Next sayac1

    Biz buradaki sayıyı daha da artırabiliriz.
    Aşagıdaki şekideki gibi bir kullanım hatalıdır

For sayac1=basla1 To son1
Komutlar
For sayac2=basla2 To son2
Komutlar
Next sayac1
Next sayac2     Burada For döngüsü işletilirken hata oluşacaktır

Örnek :

Factöriyel=1

For I=1 To Sayi

Factöriyel= Factöriyel * I

Next I

    Bu örnekte girmiş oldugunuz pozitif sayının faktoriyeli hesaplanmaktadır.

DO  WHİLE  DÖNGÜSÜ

    Bu dögünün genel yazim sekli asagidaki sekildeki gibidir.

Do While Kosul
Komutlar
Loop
    Burada önce Kosula bakilir. Eger kosul dogru ise aradaki satirlar çalistirilir taki Loop satirina kadar. Loop satirinda tekrar While satirina dönülür. Kosul tekrar kontrol edilir. Eger dogru ise ara satirlar tekrar çalistirilir. Kosul yanlis ise Loop ‘tan sonraki ilk satirdan program çalismaya devam eder. Içiçe Do While döngüleride kurabiliriz.

Do While Kosul1
….
Do While Kosul2
…
Komutlar
Loop
…..
Loop
    Her Do While için mutlaka bir Loop yerlestirmeliyiz.

Örnek :

Fact=1 I=2

Do While I<=Sayi

Fact=Fact * I

I=I+1

Loop

    Buradaki örnekte te faktöriyel hesabini Do While döngüsü ile yapiyoruz. Burada sayac olarak I degeri kullaniliyor. Eger faktöriyeli hesaplanacak deger 2 den kücükse (1 veya 0 ise) döngü içine girilmemektedir. Döngü içinde sayac artimini kendimiz veriyoruz. Sayac sayi degerine esit iken döngü son kez çalitiriliyor.

Do ….. Loop While Döngüsü :
    Bu döngü yapisinin genels yazim sekli asagida verilmistir.

Do
…..
Komutlar
…..
Loop While Kosul

    Bu ifade de döngü içinde komutlar mutlaka bir defe icra edilir. Daha sonra Kosul kontrol edilir. Eger kosul dogru ise tekrar Do satirina dallanilir ve aradaki komutlar tekrar icra edilir. Yanlis ise döngüden çikilir.Bu yapiyida içiçe kullanmamiz mümkündür.

Örnek :

Fact =1 I=1

Do

Fact=Fact *I

I=I+1

Loop While I<=Sayi

Faktöriyel hesapini yapan bir baska örnek verilmistir.

DO  UNTIL  DÖNGÜSÜ

    Bu döngünün genel yazım şekli aşagıdaki şekildeki gibidir.

Do Until Koşul
Komutlar
Loop
    Burada önce Koşula bakılır. Eger koşul yanlış ise aradaki satırlar çalıştırılır'taki Loop satırına kadar. Loop satırında tekrar While satırına dönülür. Koşul tekrar kontrol edilir. Eger yanlış ise ara satırlar tekrar çalıştırılır. Koşul doğru ise Loop‘tan sonraki ilk satırdan program çalışmaya devam eder. İçiçe Do Until döngüleride kurabiliriz. Do While döngüsünden tek farkı kosul yanlış iken çalıştırılır.

Do Until Kosul1
…
Do Until Kosul2
…
Komutlar
Loop
…..
Loop
    Her Do Until için mutlaka bir Loop yerleştirmeliyiz.

Örnek :

Fact=1 I=Sayi

Do Until I<=1

Fact=Fact * I

I=I-1

Loop

    Buradaki örnekte'de faktöriyel hesabını Do Until döngüsü ile yapıyoruz. Burada sayac olarak I degeri kullanılıyor. Eger faktöriyeli hesaplanacak deger 2 den küçükse (1 veya 0 ise) döngü içine girilmemektedir.Döngü içinde sayac azaltımını kendimiz veriyoruz. Sayac 2 degerine eşit iken döngü son kez çalıştırılıyor

    Do … Loop Until Döngüsü :
    Bu döngü yapısının genel yazım şekli aşağıda verilmiştir.

Do
…
Komutlar
…
Loop Until Kosul

    Bu ifade de döngü içinde komutlar mutlaka bir defa icra edilir. Daha sonra Koşul kontrol edilir. Eger koşul yanlış ise tekrar Do satırına dallanılır ve aradaki komutlar tekrar icra edilir. Koşul dogru ise döngüden çıkılır.Bu yapıyıda içiçe kullanmamız mümkündür

Örnek :

Fact =1 I=1

Do

Fact=Fact *I

I=I+1

Loop While I>Sayi

Faktöriyel hesapını yapan bir başka örnek verilmiştir

VISUAL BASICTE  DOSYA FONKSIYONLARI

    FileDateTime(dosya_adi)
    Dosyanın en son değişikliğe uğradığı tarih ve saati verir. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
Text1.Text = FileDateTime("c:\autoexec.bat")

    GetAttr
    Verilen dosyanın özelliklerini geri döndürür. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
Text1.Text = GetAttr("c:\autoexec.bat")

    Geri dönüş değerleri şu şekildedir.
    0 = vbNormal
    1 = vbReadOnly (Sadece okunabilir.)
    2 = vbHidden (Saklı dosya)
    4 = vbSystem
    8 = vbVolume
    16 = vbDirectory
    32 = vbArchive

    SetAttr
    Verilen dosyanın özelliklerini değiştirir. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
SetAttr "c:\scandisk.log", 2

VİSUAL BASICTE STRING  FONKSIYONLARI

    -ASC Fonksiyonu
    Verilen string'in ilk karakterinin ASCII kodunu geri döndürür. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
A% = ASC(String)


    CHR$ Fonksiyonu
    0 ile 255 arasında girilen sayının ASCII karakterini geri döndürür. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
A$ = CHR$(number)


    SPACES$ fonksiyonu
    n ile girilen değer kadar boşluk karakterini geri döndürür. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
A$ = SPACES$(10)

    STRING$ (adet, kod)
    "kod" parametresi 0 ile 255 arasında bir değer alabilir. Girilen kodun ASCII karakterini "adet" sayısı kadar geri dödürür. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
yediA = STRING$(7, 66)


    RIGHT$ (string, adet)
    String ifadesinin sağından adet miktarı kadar karakteri geri döndürür. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
met = RIGHT$("Mehmet", 3)

    LEFT$ (string, adet)
    String ifadesinin solundan adet miktarı kadar karakteri geri döndürür. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
meh = LEFT$("Mehmet", 3)


    MID$ (string, sol_bas, adet)
    Girilen string ifadesinde sol_bas ile verilen değerdeb başlayarak; adet kadar, sağa giderek yeni bir string geri döndürür. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
meh = MID$("tarak", 1,3) 'Sonuç "tar" olacaktır.


    LEN (string)
    Bir string'in uzunluğunu bulmak için kullanılır. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
uzunluk = LEN("Çekoslavakyalılaştıramadıklarımızdanmısınız") 'Sonuc 43 olacaktır.

    LCASE(string)
    Bir string'in tamamını küçük harfe çevirir. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
ahmet = LCASE("AHMET")

    UCASE(string)
    Bir string'in tamamını büyük harfe çevirir. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
AHMET = UCASE("ahmet")

    INSTR (baslama, str1, str2, CompareMethod)
    2. string'i 1. string içinde arar. Eğer başarılı olursa str1'deki str2'nin başlangıç karakterini alır. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
Text1.Text = InStr(1, "Çekoslavakyalılaştıramadıklarımızdanmısınız", "lılaş", vbTextCompare) ' _
Sonuç "lılaş" string'inin başlangıç harfi "l"'nin nosu olur. yani 13

    STRCOMP(str1,str2,tip)
    İki string'i karşılaştırmaya yarar. Eğer karşılaştırma sonucu iki string aynı ise "0" değerini farklı ise "-1" değerini geri döndürür. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
Text1.Text = StrComp("Çekoslovakya", "Çekoslovakya", vbTextCompare)

    TRIM(string)
    Stringin sağ ve solundaki boşlukları atar. LTRIM ve RTRIM ile sağ ve solda özellikle boşluklar atılabilir. Genel yazım biçimi şu şekildedir:
Text1.Text = Len(Trim(" Çekoslavakyalılaştıramadıklarımızdanmısınız ")) 'Sonuç gene 43 tabii ki

VISUAL  BASICTE  DOSYA VE DIZIN  KOMUTLARI

Visual Basic'in sağladıgı komut ve fonksiyonlar ile uygulamamız içinde işletim sistemi işlevlerini gerçekleştirebiliriz. Aşagıda bu fonksiyon ve komutları anlatacagız.

Fonksiyonlar geriye bir deger döndürürken komutlar geriye bir deger döndürmezler.

ChDir:

Bu komut ile aktif dizini degiştirebiliriz. Ancak bu komut geçerli sürücüyü degiştirmez. Kullanım biçimi aşagıdaki gibidir :
ChDir "yol adı"

Örnek :

ChDir "c:\windows"

ChDir "D:\GAMES"

ChDrive:

Bu komut ile aktif sürücüyü degiştirebiliriz.Kullanım biçimi aşagıdaki gibidir :
ChDrive "sürücü adı"

Örnek :

ChDrive "c"

ChDrive "D"

MkDir:

Bu komut ile aktif dizin içersinde bir dizin yaratabiliriz.Kullanım biçimi aşagıdaki gibidir :
MkDir "dizin adı"

Örnek :

MkDir "deneme1"

MkDir "c:\temp\deneme2"

RmDir:

Bu komut ile aktif dizin içersinde ve belirtyilen path'de bir dizini silebiliriz. Ancak silinecek dizin boş olmak zorundadır.Kullanım biçimi aşagıdaki gibidir :
RmDir "dizin adı"

Örnek :

RmDir "deneme1"

RmDir "c:\temp\deneme2"

Name:

Bu komut ile bir dosyanın ismini ve bulundugu konumu degiştirebiliriz. Ancak dosyalar üzerinde geçerlidir. Kullanım biçimi aşagıdaki şekildeki gibidir :
Name "eski dosya adı" "yeni dosya adı"

Örnek :

Name "senet.xls" "alacaklar.xls"

Name "c:\my\odev.doc" "d:\arsiv\odevler\vb\stack.doc"

Kill:

Bu komut ile aktif dizinde veya verilen yol üzerindeki dosya ve dosya grublarını silebiliriz. Wildcard karakterlerinide (? , *) kullanabiliriz.Kullanım biçimi aşagıdaki şekildeki gibidir :
Kill "dosya adı"

Örnek :

Kill "kdv.xls"

Kill "c:\temp\*.tmp

Kill "d:\denemeler\odevler\vb\d???.doc"

RESOURCE  DOSYALARI

VB'de projelerinizde çok miktarda text, resim, ikon, cursor gibi dosyalar mı kullanıyorsunuz. Bu dosyaları yönetmesi ve değişiklik yapması çok mu zor oluyor? O zaman bu dosyaların derli toplu durması sizin için iyi olacaktır.Bu yüzden res uzantılı dosyaları projelerenize ekleyerek kolay bir şekilde uygulamalarınızda kullanabilirsiniz.

Bunun için yapmanız gerekenler şunlar.

1. Önce resource editor ADD-IN programını Add-Ins\Add-In Manager... menüsünden açılan ekranda Resource Editor isimli programı aktif hale getirin ("loaded\unloaded" ile "load on startup" check boxlarını işaretleyin)
2. OK'a tıklayın ve çıkın.
3. Son olarakda "Tools" menüsünden "Resource Editor"ü seçin ve çıkan ekranda istediğiniz text, bitmap, ikon, cursor gibi dosyaları ilgili bölümlere ekleyin. Toolbardaki soru işaretinin yanındaki butonlardan istediğiniz dosyayı ekleyebilirsiniz.
4. Save butonuna basıp bir isim vererek save edin ve çıkın.

    Artık Project Explorer penceresinde "Related documents" altında kaydettiğiniz isimde bir resource dosyası oluşmuştur. Şimdide bu kaynakları nasıl kullanıcaz ona bi bakalım.

Resource Dosyasının Kullanımı

    Reource dosyasını yarattıktan sonra uygulamaya bir form ekleyin ve formun üzerine 1 text box, bir kaç image, ve bunlara kaynakları yükleyeceğimiz butonları koyun.



    Aşağıdaki koduda copy paste edin ve uygulumayı F5 tuşuna basarak çalıştırın

Private Sub Command1_Click() 'resmi yükle butonu 

Image3.Picture = LoadResPicture(101, 0) 

End Sub 

Private Sub Command2_Click() 'Texti yükle butonu 

Text1.Text = LoadResString(101) 

End Sub 

Private Sub Command3_Click() 'cursoru yükle butonu 

Image1.Picture = LoadResPicture(101, 2) 

End Sub 

Private Sub Command4_Click() 'ikonu yükle butonu 

Image2.Picture = LoadResPicture(101, 1) 

End Sub 

Projeyi çalıştırınca ve butonlara basınca görüntü şöyle olmalı (tabii sizin kullandığınız text,ikon'la filan olucak).

    İşte bu kadar basit. Bir proje yöneticisinin bu resource dosyalarını önceden hazırlaması ve standartlarla uğraşan proje elemanına teslim etmesi gerekir. Böylece proje içinde kullanılan kaynaklar birbirine benzer olacaktır. Resource dosyasından yükleme yapmak için LoadResData() diye bir fonksiyonda var ama tam olarak çalıştıramadım. Yapan varsa ve örnekleri Programlama.com'a gönderirse sevinirim.

API   NEDİR?

İşletim sistemlerine duyulan ihtiyaçlardan biri standart olarak her program tarafından yapılması gereken şeyleri ortak bir çatı altında toplamak ve programları sistemde belirli kurallar altında çalışmasını sağlamaktır. İşletim sistemlerinin değerini anlamak için işletim sistemi olmayan bir bilgisayar düşünün.

Yaptığınız programları diske kaydetme ihtiyacınız var. İşletim sisteminiz yoksa programlarınızı diske yazacak ve okuyacak assembly kodları sizin yazmanız gerekecektir. Ve her program diske yazma ve okuma kodlarını içinde bulundurmak zorunda olacaktır. Ayrıca diske yazacağınız programı diskin neresine yazacaksınız. Tabi ki herkes kendi programının başa yazılmasını isteyecektir. Bu da diski paylaşım sorununu çıkaracaktır. Ayrıca yazıcı için de problem vardır. Her yazıcı aynı sistemle çalışmayacağı için programınızda yazdırma işlemleri de varsa belli başlı yazıcı tipleri için gerekli kodları yazmanız gerekecektir. Bu örnekler çoğaltılabilir.

İşte PC'ler ilk çıktığında disk işlemlerini kolaylaştırmak için DOS ta piyasaya çıktı. DOS disk işlemlerini yapmak için yazılım interruptlarını programcıların hizmetine sunmuştu. Diskle ilgili bir işleminiz için INT X'in Y numaralı servisini çağırıyordunuz ve bu işlemleri sizin yerinize DOS yapıyordu. Sistemler geliştikçe bilgisayar değişik alanlara da hitap etmeye başlayınca çok değişik arabirimler de çıktı. DOS'a grafik, yazıcı işlemleri gibi standart işlemler de eklendi ve sistemde bulunan standart donanımların hemen hemen hepsine DOS veya BIOS interruptlarıyla erişebiliyordunuz. Ayrıca DOS programların belleği nasıl kullanacağını da belirliyordu. DOS işletim sistemi olarak kullanıcıya herhangi bir standart arabirim sunmamıştır. Sadece programların sistemdeki standart donanımlara ulaşabilecekleri kodları kullanıcıya sunmuştur. DOS'ta yapılan programların hiçbiri bir birine benzemez. Her program kendi kullanıcı arayüzünü belirlemek zorundadır ve bunun için gerekli kodu kendisi yazmak zorundadır. DOS'ta yapılan programların kullanım ve programlanmasının zorluğu da bir ölçüde buradan kaynaklanır.

DOS'un programlara standart bir arabirim sunmaması, bellek sınırlarının olması gibi sebeplerden dolayı çok çok geç kalmış olsada Windows çıktı. Windows DOS'un sağladığı standart donanıma ulaşma haricinde Ses kartları, Gelişmiş yazıcılar, Scanner'ler gibi donanımların kullanımını da programların kullanımına sunar. Ayrıca programlara standart arabirimleri (Diyalog kutuları, Formlar, Kontroller gibi) kullanma imkanı da sunmuştur. DOS kendi servislerini yazılım interruptlarıyla sunarken Windows API'lerle sunar.

Şimdi şöyle bir şey düşünülebilir. DOS'ta çok program yaptım ama diske birşey yazdırmak için DOS'un interruptlarını kullanmaya hiç ihtiyaç duymadım. Evet eğer assembly program yazmadıysanız bunlara da ihtiyacınız yoktur. Çünkü kullandığınız programlama dili bu işi sizin yerinize yapıyordu. Bu VB'de yaptığınız programlarda da böyledir. API kullanacaksınız diye bir şart yok VB bunları sizin yerinize kullanır. Ancak DOS'taki programlama dillerinde olduğu gibi VB'de de programlama dilinin sunduğu işlemler her zaman işinizi görmeyebilir, bu durumda Windows API'lerini kullanma ihtiyacı duyarsınız.

Basic herhalde bütün zamanların en yavaş programlar üreten dili olma özelliğini kimseye kaptırmak istemiyor. Quick Basicte yaptığınız bir program, aynı işi yapan C ile yapılmış programdan en az 5 kat daha yavaş çalışacaktır. Bu fark GWBasic'te daha da büyüktür. VB'de de durumun iç açıcı olduğunu iddia etmek çok güç. Programlarınızda API kullanmanız bu hız barajlarını aşmanızı sağlayacaktır. Ayrıca VB'nin sunmadığı bazı işlemler için de API kullanmak gerekir. Örneğin sistemdeki boş bellek miktarını verecek herhangi bir komut VB'de bulunmaz bunu da yine API kullanarak öğrenmek zorundasınız.

Windows'un sunduğu bu API'ler gruplandırılarak bir çok DLL ve EXE dosyasına konmuştur. VB'de kullanılan OCX dosyalarında da API'ler bulunabilir. Bu API'lerden birini kullandığınızda API'nin bulunduğu DLL sisteme daha önce yüklenmemişse önce bu DLL yüklenir ve API çalıştırılır.

Programınızda API kullanmak için Declare deyimiyle API'yi tanımlamanız gerekir. Bu tanımdan sonra tanımladığınız API'ye bir fonksiyon veya bir altprogram gibi ulaşabilirsiniz.

VB'de API Tanımı

VB'de API'ler iki şekilde tanımlanabilir. Fonksiyon veya altprogram olarak. Fonksiyon olarak tanımlanan API'lerden geriye bir değer dönerken, altprogram olarak tanımlananlardan bir değer geri dönmez.

Alt program olarak API tanımı:

Private/Public Declare Sub isim Lib "libname" [([parametreler])]

Fonksiyon program olarak API tanımı:

Private/Public Declare Function isim Lib libname [([parametreler])] [As tip]

Burada isim fonksiyonun ismidir ve programda API bu isimle çağrılır. Libname kullanılan kütüphanenin ismi, parametreler; fonksiyona giren parametreler, As tip; fonksiyondan dönen değerin tipidir.

API'nin tanımlanacağı yer formun veya modülün General-Declerations kısmıdır. API'yi bir formun decleration kısmında tanımlarsanız API'yi yalnız o formun altprogramlarından çağırabilirsiniz. Bir modülde tanımlarsanız programınızın her yerinde kullanabilirsiniz.

API'yi doğru olarak tanımladığınız halde VB, ilgili dosyada böyle bir API bulunmadığını söylüyorsa veya API ile aynı isme sahip bir VB komutu var ise bu durumda Alias isimleri kullanmanız gerekir.

Private/Public Declare Function/Sub isim Lib libname Alias "isim" [([parametreler])] [As tip]

API'yi doğru olarak tanımladığınız halde VB, ilgili dosyada böyle bir API bulunmadığını söylüyorsa API isminin sonuna A ekleyerek Alias ismi olarak vermeniz gerekir. Bunun sebebi Windows işletim sisitemi farklı dilleri desteklemektedir. ANSI karakter setini destekleyen ülkler için sonuna A harfi, UniCode veya iki karekter genişliğini kullanan ülke seti için ise sonuna W harfi eklemeniz gerekir.

API tanımı yaparken kullanacağınız tiplerin isimlerini ise C'den VB'ye çevirmeniz gerekir. Genel olarak tip karşılıkları şöyledir.

Parametrelerden biri iki farklı tipte değer alabiliyorsa bunu As Any olarak tanımlamanız gerekir. Hangi parametrenin Any olarak tanımlanması gerektiğine ancak dosyadaki bilgileri okuyarak anlayabilirsiniz. Örneğin bir parametre hem string içerebiliyor ve hemde Null içerebiliyorsa bu parametre Any olarak tanımlanmalıdır.

Yaptıkları işlere göre API'lerin bulundukları dosyalar ise şunlardır :

VİSUAL BASIC  DERS  NOTLARI

1. Temel Bilgiler
   • Değişkenler
   • Veri Tipleri
   • Veri Yapıları
   • Dizilere Genel Bakış
   • Statik Diziler
   • Dinamik Diziler
   • Tip Dönüşümleri
2. Operatörler,Program Kontrol ve Döngü Komutları
   • Aritmetiksel Operatörler
   • Karşılaştırma Operatörleri
   • Mantıksal Operatörler
   • if kontrol Yapısı
   • Select Case Kontrol Yapısı
   • For Next Döngüsü
   • Do While ve Do.......Loop While Döngüleri
   • Do Until ve Do.......Loop Until Döngüleri
   • Do Until ve Do.......Loop Until Döngüleri

1.      TEMEL BİLGİLER

DEĞİŞKENLER

    Degişken tanımlarken Visual Basic’te Dim bildiri deyimini kullanabiliriz. Değişkenin tanımlanması hafızada ayrılacak hafıza miktarının belirli olmasını sağlar. Eger degişkenlerin tipini belirtmeden bir kullanım yaparsak bu değişkenlerin Variant tipinde olduğu kabul edilir.Bu da hafızada gereksiz yer kaybına sebep olur.Eger tanımlanan bütün degişkenlerin tiplerinin belli olmasını isterseniz kod penceresinin General,Declarations kısmına
Option Explicit yazılır.

    Ayrıca değişken tanımlarken kullanılabilecek bir başka bildiri deyimide Def- bildiri deyimidir.Bu bildiri deyimi daha genel tanımlamalar yapmak için kullanılır..Def bildiri deyimleri aşagıda verilmiştir.

Def bildiri deyimi projenin general,declarations bölümünde tanımlanmalıdır

DefBool : Boolean tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefByte : Byte tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefInt : Integer tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefLng : Long tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefCur : Currency tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefSng : Single tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefDbl : Double tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefDate : Date tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefStr : String tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.
DefVar : Variant tipinde degişken tanımlamak için kullanırız.

Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim Ad As String

Dim Maas As Currency

Dim D_tarihi As Date

Dim Adres As String

Dim Sira As Integer

End Sub

    Burada görmüş olduğunuz gibi 5 adet degişken tanımlanmaktadır.Ad değişkeni string tipinde bir değişkendir.Maaş değişkeni Currency tipinde bir değişkendir.D_tarihi değişkeni Date tipinde bir değişkendir.Adres değişkeni string tipinde bir değişkendir.Sira değişkeni integer tipinde bir değişkendir.

    Aşagıdaki satırları formun general,declarations bölümüne yazalım.

Örnek : 

DefInt A-C

DefStr S

DefVar K

DefDate D

DefSng V

Bu örnekte
A , B, C ile başlayan bütün karakterler Integer türünde olmak zorundadır.
D ile başlayan bütün karakterler Date türünde olmak zorundadır.
V ile başlayan bütün karakterler Single türünde olmak zorundadır.
K ile başlayan bütün karakterler Variant türünde olmak zorundadır.
S ile başlayan bütün karakterler String türünde olmak zorundadır.

Def deyimi dim deyiminden farklıdır. Def ile sadece bir harf yada harf aralıgı belirtilebilir.Burada belirtilen harf ile başlayan bütün değişkenler artık o bildiri deyimindeki tipdedir

Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim ad As String , soyad As String

Dim maas As Currency

End Sub

Bu örnektede ad ve soyad isimli iki degişken string türünde ve maas degişkeni ise Currency tipindedir.

VERİ TİPLERİ

Integer :
    Visual Basic’te tam sayı degişkenleri tanımlamak için kullanılır. Hafızada 2 byte yer kaplarlar. Alabilecegi değer aralıgı –32768 ile +32767 arasındadır.DefInt bildiri deyimi ile tanımlanabilirler. Ayrıca bir degişkenin sonunda % karakteri bulunuyorsa bu degişken integer tipindedir.

Örnek :

Private Sub Form_Load()

Dim Maas As Integer

DefInt A-C

Oran% = 100

A_sayı = 100

B_sayı = Oran*A_sayı

C_sayı = B_sayı + A_sayı – 1000

Maas= 32767

End Sub

Eger burada tanımlanan degişkenlere daha büyük sayılar atanırsa overflow oluşur.
Long :
    Daha büyük bir aralıkta integer yani tamsayı tanımlamak için kullanabilecegimiz bir veri tipidir. Hafızada 4 byte yer kaplar. Kullanılabilecek uç degerler +2,147,483,647 ile -2,147,483,648 dir. Long tipinde bir degişken tanımlamak için DefLng bildirimini veya degişken sonunda & karakterini kullanabiliriz.

Örnek :

Private Sub Form_Load()

DefLng A-B

Bölüm=50000 

cıkan&=600000

Kalan& = (cıkan / Bölüm ) * 10000

End Sub

Single :
    Tam sayı olmayan küsüratlı sayılar için kullanabilecegimiz bir veri tipidir. Kayan-noktalı sayı olarak isimlendirilir. Single tipindeki veriler bellekte 4 byte yer kaplarlar. Nekatif sayılar için alabilecegi aralık -3.402823E38 ile –1.401298E-45 ,pozitif sayılar için alabilecegi aralık 1.401298E-45 ile 3.402823E38 arasındadır.Single tipinde veri tanımlamak için DefSgn bildirimi veya degişken sonuna ! karakteri konur. 7 haneye kadar hassastır.Daha sonrası yuvarlatılır.

Örnek :

Private Sub Form_Load()

DefSgn A-B

Bölüm=50000 

Cıkan!=600000

End Sub

Double :
    Visual Basic’te kullanılabilecek en büyük sayısal degerlerin veri tipidir. Hafızada 8 byte yer kaplarlar. 16 haneye kadar hassastırlar. Maximum alabilecegi degerler pozitif sayılar için 4.94065645841247E-324 ile 1.797693134862232E308 , nekatif sayılar için de -1.797693134862232E308 ile -4.94065645841247E-324 arasındadır. DefDbl bildirimi veya # sembölü ile double tipinde degişkenler tanımlanabilir

Örnek :

Private Sub Form_Load()

DefDbl A-K

Darı=50000 

Bugday=600000

Arpa=340.56

End Sub

VERİ YAPILARI

Const :
    Bunlar program içinde degeri degiştirilemeyen sabitlerdir. Public ve Private tipinde sabitler tanımlanabiliilir. Public sabitlere tüm modüller içinden ulaşılabilir.Private türündeki sabitler ise sadece tanımlandıkları modül içersinde geçerlidirler.Ayrıca Visual Basic içinde tanımlanmış çok sayıda sabit vardır. Bunlara CONSTANT.TXT dosyasını açarak inceleyebiliriz.

Örnek :

Const sehır=”Istanbul”

Const Ulke="Turkey"

Const posta_kodu=34650

Const tek_kod=212

Type - End Type Yapısı :
    Type yapısını kullanarak programıcı farklı veri tiplerini kullanarak kendi veri yapısını oluşturabilir. Bu C deki Struct yapısına benzetilebilir. Bu yeni veri tipine record adı verilir. Herhangi bir modülün Declarations kısmında aşagıdaki gibi bir tanımlama yapabiliriz.

Örnek :

Type Ogrencı

Ad As String *10

Soyad As String *12

Not As Byte

Kredi As Integer

End Type

'Ogrencı veri tipi toplam hafızada 25 byte yer kaplamaktadır. Bu veri tipini kullanmak için 'Ogrencı tıpınde degişkenler tanımlamak gerekmektedir.

Private Sub Form_Load()

Dim A As Ogrencı

Dım B As Ogrencı

'Bu degıskenlere bilgi atamak aşagıdaki şekildeki gibidir.

A.Ad="Ali" 

A.Soyad ="Armer" 

End Sub

String türü degişkenlere sabit bir uzunlukta yer ayırmak istersek aşagıdaki şekilde bir tanımlama yapmalıyız.

Dim Name As String *12
Dim Address As String *50

DİZİLER

Aynı tür bilgileri bellekte tutmak için kullanabilecegimiz listelere dizi adı verilir. Dizi kullamanın avantajı aynı tür bilgiler bir listede tutularak daha hızlı işlem yapılabilmesi saglanmış olacaktır.Visual Basic'de dizi şu şekildedir
Dizi_adı(İndis)
olacaktır.

Örnek:

Private Sub Form_Load()

Dim ad(2) As String

Dim no(2) As Integer

ad(0) = "ali"

ad(1) = "ahmet"

ad(2) = "ebru"

no(0) = 133

no(1) = 56

no(2) = 67

End Sub

    Bu örnek'te ad ve no olmak üzere iki adet dizi tanımlanmaktadır. ad dizisi string türünde bilgileri tutacak ve no dizisi ise integer türündeki bilgileri saklayacaktır. Görmüş olgunuz gibi dizilere bilgi atama şekli

dizi_adı(indis_sırası)=atanacak_bilgi
şeklindedir.

Eger diziyi sıfırdan degilde bir den itibaren başlatmak istersek diziyi tanımlamadan önce Option Base 1 satırını eklemeliyiz.

    Burada dizi indisleri sıfırdan başlayarak tanımlama yaparken bizim belirtigimiz degere kadardır. Yani bizim bu dizilere atayabilecegim veri sayısı diziyi tanımlarken belirtdigimiz indis degerinden bir fazla olacaktır.

Eger deger atama yaparken belirttigimiz sınırların dışına çıkarsak hata oluşur. Dizilere deger atarken dizi sınırlarını kontrol etmekle olası bir hatayı önlemiş oluruz.

STATİK DİZİLER

    Bu tip dizilerde kullanılacak yer sayısı sabittir. Bu tip diziler sadece tanımlandıkları modül içersinde kullanılabilirler. Statik dizi şu şekilde tanımlanabilir
Dim dizi_adı(sayi) As Veri_Tipi
    Tüm proje içinde kullanılacak bir dizi tanımlanmak isterse standart modülün General,Declarations bölümünde yukarıdaki şekildeki gibi tanımlanmalıdır

Örnek :

Option Base 1

Dim a(5) As Integer

Private Sub Command1_Click()

Text1.Text = a(1) + a(2)

End Sub

Private Sub Form_Load()

a(1) = 10

a(2) = 20

End Sub

    Bu örnekte görüldügü gibi projenin general,declarations kısmında a() dizisi tanımlanıyor.Bu dzi tanımlanmadan önce dizi indislerinin 1 den itibaren başlıyacagını belirten Option Base1 satırı koda dahil edilmiştir. Form1 yüklendiginde bu dizinin ilk elemanınna 10 sayısı ikinci elemanına 20 sayısı atanıyor. Eger kullanıcı Command1 isimli butona tıklarsa dizinin ilk ce ikinci elemanları toplanarak Form üzerinde Text1 adlı nesnenin Text özelligine atanıyor. Yani TextBox'ın bu sayıların toplamını göstermesi sağlanıyor.

DİNAMİK  DİZİLER

    Bu tip dizilerde kullanılacak yer sayısında bir sınırlama yoktur. Bu tip diziler ilk başta şagıdaki şekildeki gibi bir tanımlamaya ihtiyaç duyarlar.
Dim dizi_adı( ) As Veri_Tipi
    Daha sonra bu dizi kullanılacak iken botunu belirtmek gerekir bunun içinde aşagıdaki gibi bir tanımlama yapılmalıdır.
ReDim dizi_adı(boyut ) As Veri_Tipi
    Artık bu veri dizisini projemiz içinde kullanabiliriz.

Örnek :

Option Base 1

Private Sub Form_Load()

Dim s() As String

End Sub

Private Sub Command1_Click()

ReDim s(10) As String

s(1) = "Selam "

s(2) = "Ayşe"

Text1.Text = s(1) + s(2)

End Sub

    Bu dizi tanımlanmadan önce dizi indislerinin 1 den itibaren başlıyacagını belirten Option Base1 satırı koda dahil edilmiştir. Form1 yüklendiginde s adlı bir dinamik dizi tanımlanmaktadır. Kullanıcı Command1 isimli butuna tıkladıgında s dizisinin boyutu belirtilerek yeniden tanımlanmıştır. Bu dizinin ilk elemanınna "Selam " degeri ikinci elemanına "Ayşe" degeri atanıyor. Dizinin ilk ve ikinci elemanları toplanarak Form üzerinde Text1 adlı nesnenin Text özelligine atanıyor. Yani TextBox'ın bu degerlerin toplamını göstermesi sağlanıyor.

Örnek :

Option Base 1

Private Sub Form_Load()

Dim s() As String

End Sub

Private Sub Command1_Click()

ReDim s(10) As String

s(1) = "selam"

s(2) = "fatih"

Text1.Text = s(1) + s(2)

End Sub

Private Sub Command2_Click()

ReDim s(5) As String

s(2) = "fatih"

Text1.Text = s(1) + s(2)

End Sub

    Bu örnekte yukarıdaki örnekten tek farklı yan olarak bir Command butonun arkasına yazılmış kod bulunuyor. Eger kullanıcı Command1 adlı butondan sonra bu butona tıklarsa ne olacak ona bakalım. Command2 butonuna tıklanıldıgında s() dizisi tekrardan boyutu 5 olrak tanımlanıyor. s() dizisine daha önce atamış bütün degerler siliniyor. Yani s() dizisi bir nevi boşaltılıyor ve yeniden boyutlandırılıyor. Eger s() dizisine daha önce atanmış degerler korunmak istenirse aşagıdaki şekildeki gibi bir tanımlama yapılmak zorundadır.
ReDim Preserve s(boyut) As Veri_tipi

TİP  DÖNÜŞÜMLERİ

    Visual Basic'de kullandıgımız sayısal değişkenleri diger veri tiplerine dönüştürebiliriz. Bu işlemi yapan fonksiyonlara tip dönüşüm fonksiyonları adı verilir. Tip dönüşüm fonksiyonları aşagıda verilmiştir.

Fonksiyon Geri Dönen Deger Yaptıgı İşlem

CBool(ifade) Boolean Matemetiksel ifadeyi Boolean türüne dönüştürür.
CByte(ifade) Byte Matemetiksel ifadeyi Byte türüne dönüştürür.
CCur(ifade) Currency Matemetiksel ifade Currency türüne dönüştürür.
CDate(ifade) Date Matemetiksel ifade Date türüne dönüştürür.
CDbl(ifade) Double Matemetiksel ifade Double türüne dönüştürür.
CDec(ifade) Decimal Matemetiksel ifadeDecimal sayıya dönüştürür.
CInt(ifade) Integer Matemetiksel ifade tam sayıya dönüştürür.
CLng(ifade) Long Matemetiksel ifade Long türüne dönüştürür.
CSng(ifade) Single Matemetiksel ifade Single türüne dönüştürür.
CVar(ifade) Variant Matemetiksel ifade Variant türüne dönüştürür.
CStr(ifade) String Matemetiksel ifade String türüne dönüştürür.

Aşagıda çeşitli örneklerle tip dönüşümleri açıklanmaya çalışılmıştır.

Örnek1:

A=10 , B=5 , C=10 , D=0

check = CBool(A < B) 'check=False

check = CBool(A > B) 'check=True

check = CBool(A = C) 'check=True

check = CBool(D) 'check=False

check = CBool(B) 'check=True

Örnek2 :

A=10 , B=5 , C=0 

check = CBytel(A < B) 'check=0

check = CByte(A > B) 'check=1

check = CByte(A = C) 'check=0

Örnek3 :

A=1 , B=2 , C=36000 , D=36001

check = CDate(A) 'check=12/31/1899

check = CDate(B) 'check=1/1/1900

check = CDate(C) 'check=7/24/98

check = CDate(D) 'check=7/26/98

Örnek4 :

A=2.4 , B=2.5 , C=2.6 , D=3.5

check = CInt(AB) 'check=2

check = CInt(B) 'check=2

check = CInt(C) 'check=3

check = CInt(D) 'check=4

2.         OPERATÖRLER , PROGRAM KONTROL VE DÖNGÜ KOMUTLARI

ARİTMETİKSEL OPERATÖRLER

+ , - , * , / , \ , ^ ,Mod , &

    Genel olarak matematiksel işlemlerde kullanılan operatörlerdir. Bunlara kaynaştırma “&” operatörünü de ilave edebiliriz. Şimdi bu operatörleri açıklayalım.

    + Operatörü :
    Bu operatör ile verilen iki veya daha fazla ifade toplanabilir.Genel yazılışı aşagıdaki şekilde gibidir.
Sonuc = Ifade1 + Ifade2
Burda Sonuc mutlaka sayısal bir degerdir.(Eger kaynaştırma yapılmamış ise)
Ifade1 çeşitli işlemlerden oluşmuş bir ifade veya bir sayıdır.
Ifade2 çeşitli işlemlerden oluşmuş bir ifade veya bir sayıdır.
Eger Ifade1 ve Ifade2 strıng türünde veriler ise + operatörü kaynaştırma yapar. Yani Ifade2 yi Ifade1’ın sonuna ekler.Aşagıda Çeşitli örnekler verilmiştir.

Örnek :

Sonuc=13+45 'Sonuc=58

Sonuc=1378+56.78+435.908 'Sonuc=1870.688

A=89,B=3456

Deger=A+B ' Deger=3545

Ad="Ebru"

Soyad=” Kayacı”

Dim Name As String

Name=Ad+Soyad 'Name=”Ebru Kayacı”

KARŞILAŞTIRMALI  OPERATÖRLER

    Bu operatörler ile verilen ifadeler arasında karşılaştırmalar yapılır. Genel karşılaştırma operatörleri aşagıda verilmiştir.

= operatörü :
Bu operatör verilen iki ifadenin eşit olup olmadıgını anlamak için kullanılır.Genel yazım şekli aşagıdaki şekildeki gibidir.
Sonuc=(Ifade11 = Ifade2)
Burda Sonuc Booean tipinde bir degerdir.
Ifade1 bir sayı veya bir metindir.
Ifade2 bir sayı veya bir metindir.
Aşagıda çeşitli örneklerle kaynaştırma operatörü açıklanmıştır

Örnek :